Η συζήτηση που πρόσφατα άνοιξε η κυβέρνηση για τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου στο Λύκειο, είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.
Όχι για να ανακυκλώσουμε τα αδιέξοδα του παρελθόντος, αλλά για να ξεκαθαρίσουμε, επιτέλους, τον ρόλο του Λυκείου μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Η διαφωνία μου δεν αφορά την ύπαρξη του Εθνικού Απολυτηρίου.
Αντιθέτως, ένα ενιαίο, αξιόπιστο απολυτήριο μπορεί να ενισχύσει το κύρος του Λυκείου και να διασφαλίσει ένα κοινό επίπεδο γνώσεων για όλους τους μαθητές.
Η διαφωνία μου αφορά τη σύνδεσή του με τη διαδικασία εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Όταν το απολυτήριο γίνεται φίλτρο αποκλεισμού.
Η σύνδεση του Εθνικού Απολυτηρίου με την εισαγωγή στα πανεπιστήμια δεν αναβαθμίζει το σχολείο.
Το μετατρέπει σε μηχανισμό επιλογής.
Σε έναν πολυετή εξεταστικό μαραθώνιο, όπου κάθε βαθμός αποκτά υπέρμετρη σημασία και το άγχος εγκαθίσταται μόνιμα στη σχολική ζωή των μαθητών.
Έτσι, το Λύκειο παύει να μορφώνει και αρχίζει να «φιλτράρει».
Και αυτό δεν είναι παιδαγωγική επιλογή, είναι πολιτική απόφαση με σαφείς κοινωνικές συνέπειες.
Το Λύκειο πρέπει να μορφώνει – όχι να επιλέγει.
Το Λύκειο οφείλει να παρέχει ουσιαστική γνώση, γενική παιδεία, κριτική σκέψη και δεξιότητες ζωής.
Δεν μπορεί και δεν πρέπει να λειτουργεί ως προθάλαμος εξετάσεων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών είναι αποκαλυπτική: όσο περισσότερο συνδέεται το σχολείο με την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, τόσο ενισχύεται η παραπαιδεία, τόσο αυξάνεται το άγχος και τόσο μεγαλώνουν οι κοινωνικές ανισότητες.
Υπάρχει εναλλακτική – και είναι ρεαλιστική.
Η αποσύνδεση του Εθνικού Απολυτηρίου από την εισαγωγή στα πανεπιστήμια δεν είναι ουτοπία.
Είναι πολιτική επιλογή.
Μέχρι τη δεκαετία του 1970, η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση γινόταν με εξετάσεις μετά την ολοκλήρωση του τότε εξατάξιου Γυμνασίου, οι οποίες διενεργούνταν από τα ίδια τα πανεπιστήμια.
Το σχολείο είχε μορφωτικό ρόλο, το Πανεπιστήμιο αναλάμβανε την επιλογή των φοιτητών.
Σήμερα, θα μπορούσε να θεσπιστεί ένα αντίστοιχο, σύγχρονο σύστημα: πανελλήνιες εξετάσεις κάθε Οκτώβριο, μετά την αποφοίτηση από το Λύκειο, πλήρως αποσυνδεδεμένες από τη σχολική αξιολόγηση.
Λιγότερο άγχος, λιγότερα έξοδα, περισσότερη παιδεία.
Ένα τέτοιο μοντέλο θα είχε άμεσα και μετρήσιμα οφέλη:
· Οι μαθητές θα ολοκληρώνουν το Λύκειο χωρίς τη διαρκή ψυχολογική πίεση της εισαγωγής.
· Θα έχουν έναν σαφή, περιορισμένο χρόνο εντατικής προετοιμασίας.
· Οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί θα ανακουφιστούν σημαντικά, καθώς σήμερα δαπανώνται τεράστια ποσά σε φροντιστήρια για τρία συνεχόμενα χρόνια.
· Το δημόσιο σχολείο θα πάψει να λειτουργεί ως συμπλήρωμα της παραπαιδείας.
Η αποσύνδεση δεν υποβαθμίζει το Λύκειο. Το απελευθερώνει.
Καθαροί ρόλοι, καθαρές πολιτικές επιλογές.
Το Εθνικό Απολυτήριο μπορεί και πρέπει να υπάρχει. Ως πιστοποίηση γνώσεων, ως εκπαιδευτικό τέλος μιας σχολικής διαδρομής.
Η εισαγωγή στα Πανεπιστήμια, όμως, είναι μια διαφορετική διαδικασία, που απαιτεί άλλα κριτήρια, άλλο χρόνο και άλλο σχεδιασμό.
Αν θέλουμε πραγματικά ένα σχολείο που μορφώνει και όχι ένα σχολείο που εξοντώνει, τότε η απάντηση είναι σαφής:
Εθνικό Απολυτήριο, ναι.
Σύνδεση με την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όχι.
ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
Συνδικαλιστής ΔΑΚΕ ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ,
Πολύτεκνου και πρώην μέλος του Δ.Σ. του ΚΟΔΗΠ,
Εκπρόσωπος της Δημοτικής Παράταξης «ΝΕΑ ΠΑΤΡΑ».
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
