Με την ολοκλήρωση της σχολικής χρονιάς, το ίδιο ερώτημα επανέρχεται σχεδόν σε κάθε ελληνική οικογένεια: πρέπει οι μαθητές να αφήσουν στην άκρη τα βιβλία και να απολαύσουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές ή να διατηρήσουν μια επαφή με τη μελέτη μέχρι την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς;
Το PatraPress.gr ζήτησε την άποψη ανθρώπων που γνωρίζουν όσο λίγοι την εκπαιδευτική διαδικασία.
Ο αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, Γιώργος Παναγιωτόπουλος, ο πρόεδρος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πάτρας και της ΕΛΜΕ Αχαΐας, Σπύρος Ψαρράς, ο κοινωνιολόγος Βασίλης Γιαννακόπουλος και ο ιδρυτής των Εκπαιδευτικών Κέντρων Ωρμή – Άριστα, Αντώνης Σκιαθάς, καταθέτουν τις απόψεις τους για την αξία της ξεκούρασης, τον ρόλο της γνώσης και τη σημασία της ισορροπίας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Το συμπέρασμα που προκύπτει από τις τοποθετήσεις τους είναι πως δεν υπάρχει μία και μοναδική απάντηση. Αντίθετα, η «χρυσή τομή» ανάμεσα στην ξεκούραση, τη δημιουργική απασχόληση και τη διατήρηση της επαφής με τη γνώση φαίνεται να αποτελεί την πιο ισορροπημένη προσέγγιση.
Ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών Γιώργος Παναγιωτόπουλος, υποστηρίζει στο PatraPress.gr ότι το καλοκαίρι πρέπει να αποτελεί περίοδο αποφόρτισης για τους μαθητές και καλεί γονείς και κοινωνία να μειώσουν τις υπερβολικές προσδοκίες, δίνοντας στα παιδιά τον χώρο και τον χρόνο που έχουν ανάγκη.
Το ερώτημα αν οι μαθητές πρέπει να συνεχίζουν το διάβασμα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ή να αφήνουν στην άκρη τα βιβλία μέχρι την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς απασχολεί κάθε χρόνο γονείς και εκπαιδευτικούς.
Ο κ. Παναγιωτόπουλος, εκφράζει την άποψη ότι οι καλοκαιρινοί μήνες πρέπει να αποτελούν κυρίως μια περίοδο αποσυμπίεσης για τα παιδιά, επισημαίνοντας πως οι συνεχώς αυξανόμενες απαιτήσεις των ενηλίκων ασκούν πίεση που πολλές φορές ξεπερνά τις πραγματικές δυνατότητες και ανάγκες των μαθητών.
«Τα παιδιά χρειάζονται χώρο για να είναι παιδιά»
Όπως τονίζει ο κ. Παναγιωτόπουλος, οι γονείς και οι ενήλικες οφείλουν να αντιμετωπίζουν τα παιδιά με σεβασμό στην ηλικία και στις ανάγκες τους, χωρίς να επιχειρούν να καθορίζουν κάθε στιγμή της ζωής τους με βάση τις δικές τους επιθυμίες ή φιλοδοξίες.
«Τα παιδιά πρέπει να έχουν τον χώρο να νιώσουν παιδιά. Η διαρκής πίεση για μεγαλύτερες επιδόσεις και η συνεχής αύξηση των απαιτήσεων δημιουργούν μια υπερφόρτωση που δεν τους αναλογεί», επισημαίνει.
Οι υπερβολικές προσδοκίες επιβαρύνουν τους μαθητές
Ο αντιπρύτανης αναγνωρίζει ότι η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από ταχύτατες εξελίξεις και έντονο ανταγωνισμό, ωστόσο θεωρεί πως αυτό δεν πρέπει να μεταφέρεται άκριτα στην καθημερινότητα των παιδιών.
Όπως αναφέρει, πολλές φορές οι γονείς, από αγωνία για το μέλλον των παιδιών τους, ανεβάζουν συνεχώς τον πήχη των προσδοκιών, ακόμη και κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, ζητώντας από τους μαθητές να προετοιμάζονται διαρκώς για την επόμενη ή ακόμη και τη μεθεπόμενη σχολική χρονιά.
«Ζούμε σε μια εποχή ταχύτητας και έντονου ανταγωνισμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να στερήσουμε από τα παιδιά τον χρόνο που χρειάζονται για να αναπτυχθούν φυσιολογικά», τονίζει.
Το καλοκαίρι είναι χρόνος αποφόρτισης
Σύμφωνα με τον κ. Παναγιωτόπουλο, η καλοκαιρινή περίοδος αποτελεί μια πολύτιμη ευκαιρία για ξεκούραση, παιχνίδι και ψυχική ανανέωση.
Όπως υπογραμμίζει, η ανάγκη για συνεχή προετοιμασία και αδιάκοπη προσπάθεια δεν πρέπει να επισκιάζει την παιδική ηλικία.
«Αφήστε τα παιδιά να νιώσουν παιδιά», είναι το μήνυμα που απευθύνει προς γονείς και κοινωνία, υπογραμμίζοντας ότι η ισορροπία ανάμεσα στη μάθηση και την ξεκούραση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την υγιή ανάπτυξη κάθε μαθητή.
«Το καλοκαίρι δεν είναι μόνο ξεκούραση»
Ο ιδρυτής των Εκπαιδευτικών Κέντρων Ωρμή – Άριστα, Aντώνης Σκιαθάς, μιλώντας στο PatraPress, αναφέρεται στον ρόλο του καλοκαιριού στην εκπαιδευτική πορεία των μαθητών και εξηγεί γιατί οι μαθητές χρειάζονται αποσυμπίεση από τη σχολική χρονιά, χωρίς όμως να χάνουν εντελώς την επαφή τους με τη μάθηση, ενώ τονίζει τον καθοριστικό ρόλο της οικογένειας στη διαμόρφωση μιας ισορροπημένης καθημερινότητας.
Με την ολοκλήρωση της σχολικής χρονιάς, πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν οι μαθητές θα πρέπει να αφήσουν στην άκρη κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα μέχρι τον Σεπτέμβριο ή αν το καλοκαίρι μπορεί να αξιοποιηθεί δημιουργικά, χωρίς να στερείται τον χαρακτήρα των διακοπών.
Ο κ. Σκιαθάς, εκτιμά πως η απάντηση βρίσκεται στην ισορροπία. Όπως επισημαίνει, οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν μια περίοδο αποφόρτισης για τους μαθητές, αλλά παράλληλα μπορούν να αξιοποιηθούν για ήπια επανάληψη και κάλυψη μαθησιακών κενών.
Η ξεκούραση απαραίτητη μετά από απαιτητική χρονιά
Ο κ. Σκιαθάς χαρακτηρίζει το καλοκαίρι ως έναν «λειτουργικό χρόνο», ο οποίος πρέπει να συνδυάζει την ξεκούραση με τη δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου.
Όπως αναφέρει, μετά από μια απαιτητική σχολική χρονιά οι μαθητές έχουν ανάγκη να αποφορτιστούν από την πίεση που δημιούργησαν τόσο οι σχολικές όσο και οι εξωσχολικές τους υποχρεώσεις.
«Ο μαθητής πρέπει να αποσυμπιεστεί από την ένταση που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Οι διακοπές είναι απαραίτητες για τη σωματική και ψυχική του ισορροπία», επισημαίνει.
Κάθε εκπαιδευτική βαθμίδα έχει διαφορετικές ανάγκες
Σύμφωνα με τον ιδρυτή των Εκπαιδευτικών Κέντρων Ωρμή – Άριστα, η καλοκαιρινή περίοδος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο για όλους τους μαθητές.
Όπως εξηγεί, οι ανάγκες ενός παιδιού του Δημοτικού διαφέρουν σημαντικά από εκείνες ενός μαθητή του Γυμνασίου ή της Α΄ και Β΄ Λυκείου, ενώ ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου, οι οποίοι προετοιμάζονται ήδη για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις της επόμενης χρονιάς.
«Η ηλικία και η εκπαιδευτική βαθμίδα καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αξιοποιηθεί το καλοκαίρι», τονίζει.
Όχι εντατικό διάβασμα, αλλά ήπια επανάληψη
Ο κ. Σκιαθάς ξεκαθαρίζει ότι οι μαθητές δεν χρειάζεται να συνεχίσουν το απαιτητικό πρόγραμμα της σχολικής χρονιάς.
Αντίθετα, θεωρεί πως η επαφή με τη μάθηση μπορεί να γίνεται με ήπιους ρυθμούς, μέσα από μια ελαφριά επανάληψη και την κάλυψη όσων σημείων δυσκόλεψαν τον μαθητή κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
«Το καλοκαίρι είναι μια ευκαιρία για να κλείσουν κάποια μαθησιακά κενά και να διατηρηθεί μια συνέχεια με την προηγούμενη σχολική χρονιά, χωρίς όμως πίεση και καθημερινό διάβασμα όπως τον χειμώνα», αναφέρει.
Μεγάλη πρόκληση είναι η υπερβολική χρήση των οθονών
Ένα ακόμη ζήτημα στο οποίο στέκεται ιδιαίτερα είναι η αυξανόμενη εξάρτηση των παιδιών από τα κινητά τηλέφωνα και τις οθόνες.
Όπως σημειώνει, η οικογένεια καλείται να βοηθήσει τα παιδιά να αξιοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους με πιο δημιουργικό τρόπο, περιορίζοντας την αλόγιστη χρήση της τεχνολογίας.
«Οι γονείς μπορούν να συμβάλουν ώστε το παιδί να απομακρυνθεί όσο γίνεται από το κινητό και να οργανώσει μια καθημερινότητα που θα περιλαμβάνει ξεκούραση, δραστηριότητες, παιχνίδι, αλλά και δημιουργική πνευματική ενασχόληση», υπογραμμίζει.
Το ζητούμενο είναι η ισορροπία
Ο κ.Αντώνης Σκιαθάς καταλήγει πως το ιδανικό καλοκαίρι για έναν μαθητή δεν είναι ούτε αυτό της πλήρους αποχής από κάθε μαθησιακή δραστηριότητα ούτε εκείνο της συνεχούς μελέτης.
Όπως εξηγεί, η σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ξεκούραση, την κοινωνικοποίηση, τις εμπειρίες των διακοπών και μια ήπια επαφή με τη γνώση μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να επιστρέψουν τον Σεπτέμβριο πιο ώριμα, πιο οργανωμένα και καλύτερα προετοιμασμένα για τις απαιτήσεις της νέας σχολικής χρονιάς.
«Το καλοκαίρι είναι για αποσυμπίεση»
Ο Κοινωνιολόγος Βασίλης Γιαννακόπουλος ερωτηθείς από το PatraPress, εξηγεί γιατί οι μαθητές χρειάζονται διάλειμμα από τα σχολικά βιβλία.
Ο ειδικός επισημαίνει ότι οι καλοκαιρινές διακοπές αποτελούν ευκαιρία για ξεκούραση, κοινωνικοποίηση και ανάπτυξη ενδιαφερόντων, ενώ προτείνει η επαφή με το βιβλίο να γίνεται μέσα από επιλογές που ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντα των παιδιών και όχι ως ακόμη μία σχολική υποχρέωση.
Μετά από μια απαιτητική σχολική χρονιά, το ερώτημα που απασχολεί πολλούς γονείς είναι αν οι μαθητές θα πρέπει να συνεχίσουν το διάβασμα και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ή αν χρειάζονται πλήρη αποφόρτιση μέχρι την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.
Ο κ. Γιαννακόπουλος, μιλώντας για το θέμα, υπογραμμίζει ότι οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν μια απαραίτητη περίοδο ξεκούρασης και ψυχικής αποσυμπίεσης για τα παιδιά, επισημαίνοντας πως η σχέση των νέων με το βιβλίο έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Η σχέση των παιδιών με το βιβλίο έχει αλλάξει
Όπως εξηγεί, η σημερινή γενιά μεγαλώνει σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον, όπου το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν βασικά εργαλεία επικοινωνίας, ψυχαγωγίας αλλά και μάθησης.
«Η σχέση των παιδιών με το βιβλίο πλέον συνδέεται κυρίως με το σχολείο και τις εκπαιδευτικές υποχρεώσεις. Δεν αποτελεί τόσο συχνά μέρος της καθημερινής τους ψυχαγωγίας, όπως συνέβαινε παλαιότερα», σημειώνει.
Το καλοκαίρι χρειάζεται ξεκούραση και κοινωνικοποίηση
Σύμφωνα με τον κ. Γιαννακόπουλο, οι μαθητές δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζουν το καλοκαίρι ως συνέχεια της σχολικής χρονιάς.
Αντίθετα, θεωρεί απαραίτητο να αφήσουν για ένα διάστημα πίσω τους τις σχολικές υποχρεώσεις και να αφιερώσουν χρόνο σε δραστηριότητες που τους ευχαριστούν.
«Όπως όλοι οι άνθρωποι χρειάζονται διακοπές από την εργασία τους, έτσι και τα παιδιά έχουν ανάγκη από ένα ουσιαστικό διάλειμμα. Το καλοκαίρι είναι η περίοδος για να βρεθούν με τους φίλους τους, να ταξιδέψουν, να πάνε στη θάλασσα, να παίξουν και να ζήσουν εμπειρίες που ενισχύουν την κοινωνικότητά τους», τονίζει.
Όπως επισημαίνει, η κοινωνικοποίηση αποτελεί βασικό στοιχείο της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών και δεν πρέπει να υποκαθίσταται από διαρκείς μαθησιακές υποχρεώσεις.
Αν διαβάσουν, να το κάνουν από επιλογή
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το βιβλίο πρέπει να εξαφανιστεί από την καθημερινότητά τους.
Ο κοινωνιολόγος προτείνει οι μαθητές να επιλέξουν αναγνώσματα που ανταποκρίνονται στα προσωπικά τους ενδιαφέροντα και όχι βιβλία που θυμίζουν το σχολικό πρόγραμμα.
«Θα πρότεινα βιβλία που σχετίζονται με τα ενδιαφέροντα των παιδιών, τη φαντασία τους και τα ερωτήματα που έχουν για τη ζωή και το μέλλον. Ακόμη και κατηγορίες όπως τα manga ή άλλες σύγχρονες μορφές αφήγησης μπορούν να αποτελέσουν μια δημιουργική επιλογή, αρκεί να κρατούν ζωντανή την επαφή τους με την ανάγνωση», αναφέρει.
Ο ρόλος των γονέων είναι καθοριστικός
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει και στον ρόλο των γονέων, οι οποίοι μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να διατηρήσουν μια ισορροπημένη σχέση με την τεχνολογία.
Όπως επισημαίνει, δεν χρειάζονται πιέσεις ούτε αυστηρές απαγορεύσεις, αλλά διάλογος και κατανόηση των ενδιαφερόντων των παιδιών.
«Οι γονείς μπορούν να προτείνουν εναλλακτικούς τρόπους επαφής με το βιβλίο, όπως τα audiobooks ή άλλες σύγχρονες μορφές ανάγνωσης, πάντα όμως λαμβάνοντας υπόψη τις προτιμήσεις των παιδιών. Όταν ένα παιδί έχει κίνητρο και βρίσκει κάτι που πραγματικά το ενδιαφέρει, είναι πολύ πιο πιθανό να ασχοληθεί μαζί του», επισημαίνει.
Η ισορροπία είναι το κλειδί
Ο κ. Γιαννακόπουλος καταλήγει ότι το καλοκαίρι δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μια ακόμη περίοδο σχολικών υποχρεώσεων, αλλά σε μια ευκαιρία για ξεκούραση, προσωπική ανάπτυξη και ουσιαστικές εμπειρίες.
Όπως σημειώνει, η ισορροπία ανάμεσα στην ψυχαγωγία, την κοινωνικοποίηση και την επαφή με ποιοτικά αναγνώσματα μπορεί να προσφέρει στα παιδιά όλα όσα χρειάζονται, ώστε να επιστρέψουν στη νέα σχολική χρονιά ανανεωμένα, με περισσότερη διάθεση και δημιουργικότητα.
«Ούτε περίοδος αδράνειας ούτε σχολική συνέχεια»
Ο πρόεδρος Καθηγητών ΔΕ Πάτρας και της ΕΛΜΕ Αχαΐας, Σπύρος Ψαρράς, μιλώντας στο PatraPress, υποστηρίζει ότι οι μαθητές έχουν ανάγκη από ξεκούραση μετά από μια απαιτητική σχολική χρονιά, χωρίς όμως να χάνουν την επαφή τους με τη γνώση, η οποία μπορεί να καλλιεργείται μέσα από εμπειρίες, διάβασμα και δημιουργικές δραστηριότητες.
Κάθε καλοκαίρι επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: πρέπει οι μαθητές να συνεχίσουν το διάβασμα ή να αφήσουν στην άκρη τα βιβλία μέχρι την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς;
Ο πρόεδρος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πάτρας και πρόεδρος της ΕΛΜΕ Αχαΐας, Σπύρος Ψαρράς, επισημαίνει ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Όπως τονίζει, η μάθηση δεν περιορίζεται στη σχολική αίθουσα ούτε στις σελίδες ενός σχολικού βιβλίου, ενώ το καλοκαίρι μπορεί να αποτελέσει μια περίοδο ουσιαστικής προσωπικής και πνευματικής ανάπτυξης.
Η ξεκούραση είναι αναγκαία μετά από απαιτητική χρονιά
Ο κ. Ψαρράς υπενθυμίζει ότι οι μαθητές ολοκληρώνουν κάθε χρόνο μια ιδιαίτερα απαιτητική εκπαιδευτική διαδικασία, γεμάτη εξετάσεις, καθημερινό διάβασμα, σχολικές και εξωσχολικές υποχρεώσεις.
Για τον λόγο αυτό θεωρεί πως η ξεκούραση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σωματική και ψυχική τους ισορροπία.
«Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να αποφορτιστούν από το άγχος και την πίεση της χρονιάς, να γεμίσουν ξανά τις “μπαταρίες” τους και να επιστρέψουν τον Σεπτέμβριο με διάθεση και όρεξη για τη νέα σχολική χρονιά», αναφέρει.
Η μάθηση δεν σταματά με το κλείσιμο των σχολείων
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η ξεκούραση δεν πρέπει να ταυτίζεται με την πλήρη πνευματική αδράνεια.
Όπως εξηγεί, το καλοκαίρι προσφέρει πολλές ευκαιρίες μάθησης έξω από το σχολικό περιβάλλον.
«Η γνώση μπορεί να καλλιεργείται μέσα από την ανάγνωση ενός λογοτεχνικού βιβλίου, την επαφή με τη φύση, τα ταξίδια, τον αθλητισμό, τις κοινωνικές δραστηριότητες και τις εμπειρίες της καθημερινότητας. Όλα αυτά αποτελούν μορφές μάθησης εξίσου σημαντικές», τονίζει.
Όχι πίεση, αλλά ουσιαστική επαφή με το βιβλίο
Ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Αχαΐας ξεκαθαρίζει ότι το σπίτι δεν πρέπει να μετατραπεί σε προέκταση της σχολικής τάξης.
Όπως σημειώνει, δεν χρειάζονται ατελείωτες ώρες μελέτης ούτε ένα πρόγραμμα που θα στερεί από τα παιδιά την ανεμελιά και το παιχνίδι.
«Χρειάζεται όμως να διατηρείται μια φυσική επαφή με το βιβλίο, χωρίς πίεση και χωρίς να θυμίζει τη σχολική καθημερινότητα», επισημαίνει.
Οι εξωσχολικές δραστηριότητες είναι επίσης εκπαίδευση
Ο Σπύρος Ψαρράς δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις δεξιότητες που αναπτύσσουν τα παιδιά μέσα από δραστηριότητες εκτός σχολείου.
Όπως αναφέρει, ο αθλητισμός, ο εθελοντισμός, οι καλλιτεχνικές δραστηριότητες και η ενασχόληση με προσωπικά ενδιαφέροντα καλλιεργούν σημαντικές κοινωνικές και προσωπικές δεξιότητες, οι οποίες δεν αποτυπώνονται πάντα μέσα στη σχολική τάξη.
Καθοριστικός ο ρόλος της οικογένειας
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στους γονείς, τους οποίους καλεί να αναζητήσουν τη σωστή ισορροπία.
«Δεν πρέπει ούτε να πιέζουμε τα παιδιά σε έναν μαραθώνιο μαθημάτων ούτε όμως να τα αφήνουμε αποκλειστικά μπροστά σε μια οθόνη ή σε παθητικές μορφές ψυχαγωγίας», υπογραμμίζει.
Όπως σημειώνει, το καλοκαίρι αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ώστε η οικογένεια να περάσει περισσότερο ποιοτικό χρόνο μαζί, κάτι που συχνά δεν επιτρέπει η απαιτητική σχολική καθημερινότητα.
Η εκπαίδευση είναι μια διαρκής διαδικασία
Ολοκληρώνοντας, ο Σπύρος Ψαρράς τονίζει ότι η εκπαίδευση δεν σταματά τον Ιούνιο ούτε ξεκινά ξανά αποκλειστικά τον Σεπτέμβριο.
«Η γνώση καλλιεργείται κάθε μέρα της ζωής μας. Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά είναι μια χρυσή τομή, που θα ισορροπεί ανάμεσα στην ανεμελιά, τη δημιουργική απασχόληση και την επαφή με τη γνώση. Έτσι θα επιστρέψουν στο σχολείο πιο ώριμα, πιο ξεκούραστα και με μεγαλύτερη διάθεση για μάθηση», καταλήγει.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
