Οι εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως το «κύκνειο μεταπολιτευτικό άσμα», υπό την έννοια πως αποτέλεσαν το τελευταίο επεισόδιο της ομαλής εναλλαγής ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Μια κανονικότητα που έδωσε την εντύπωση της «αιωνιότητας», εφόσον διατηρήθηκε για 35 ολόκληρα χρόνια. Αιωνιότητα που διακρινόταν από τη συνεχή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, τις απαντήσεις στις προκλήσεις που έφερνε το μέλλον, όσο και την εμβάθυνση της Δημοκρατίας, με την εμπέδωση ενός πρωτοφανώς ήρεμου πολιτικού και κοινωνικού κλίματος.
Κι όμως, από εκείνο το βράδυ μέχρι σήμερα, η πραγματικότητα έδειξε πως τα πράγματα θα άλλαζαν συθέμελα σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο, δημιουργώντας νέες συνθήκες, όχι τόσο ευανάγνωστες όσο θολές.
Η αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης ήταν σαφές πως δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί από ένα και μόνο κόμμα, οδηγώντας, στην ουσία, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ να συγκλίνουν πολιτικά και να συγκυβερνήσουν μπροστά στο ορατό φάσμα του γκρεμού. Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε μετατοπίσεις δυνάμεων και ανέδειξε την Αριστερά σε κυβερνητική δύναμη, με όχημα αυτή τη φορά τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος, με αρχηγό τον Αλέξη Τσίπρα, κατέκτησε την εξουσία για 4,5 συναπτά έτη.
Ο Τσίπρας, εκμεταλλευόμενος τη θρησκοληπτική προσήλωση μερίδας του ακροατηρίου στον Ανδρέα Παπανδρέου, συγκέντρωσε γύρω του πολλούς παραδοσιακούς προοδευτικούς ψηφοφόρους του πρώην ΠΑΣΟΚ, αλλά έντεχνα συμμάχησε και με αρκετά νεο-Καραμανλικά στελέχη, που ατυχώς πίστεψαν πως η ΝΔ θα είχε τη συρρικνωτική μοίρα του ΠΑΣΟΚ, στο οποίο το εκλογικό σώμα χρέωνε τη μεγαλύτερη καθίζηση βιοτικού επιπέδου που είχε γνωρίσει η χώρα από συστάσεώς της. Η αναμφίβολη ηγετική του στόφα, τους προσέφερε μια αίσθηση ασφάλειας.
Και εκεί άρχιζε μια χορεία εξαμβλώσεων που σήμερα έχουν αλλάξει τελεσίδικα το κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι.
Η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ την οδήγησε στην υποχώρηση του εθνικοπατριωτικού της προφίλ, που εναγκαλιζόταν την Εκκλησία και τους παραδοσιακούς θεσμούς. Για παράδειγμα, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν ποτέ ο Μητσοτάκης θα υπέγραφε τη συλλογή υπογραφών του Χριστόδουλου για τις νέες ταυτότητες, τις οποίες πια ο Μητσοτάκης τις έχει κάνει ακόμη πιο «χάι τέκ». Η φιλελευθεροποίηση που έφερε και την πλήρη απορρύθμιση της αγοράς, μαζί με την ανάκτηση της επενδυτικής αξιοπιστίας της Ελλάδας, με ολίγον από αριστεία, ήταν η κεντρική προμετωπίδα της. Η αλήθεια είναι πως ελάχιστα έπραξε, αλλά αυτό είναι μια άλλη κουβέντα.
Εκείνο που μένει είναι πως εμπεδώθηκε η αντίληψη πως η ΝΔ είναι ο αδιαφιλονίκητος διαχειριστής των δημοσίων υποθέσεων και πως όποιος θέλει να προκόψει πολιτικά οφείλει να ενταχθεί στις τάξεις της.
Για να εμβαθύνουμε όμως σε αυτό, οφείλουμε να διαπιστώσουμε ότι ο Μητσοτάκης, έξυπνος ων, είδε πως υπήρχε διαθέσιμη μια δεξαμενή του πάλαι ποτέ εκσυγχρονιστικού μπλοκ του ΠΑΣΟΚ, που ήταν αμέσως έτοιμη προς αξιοποίηση, εφόσον ήδη από τις αρχές του 2016 ο Τσίπρας υπολειπόταν σταθερά της ΝΔ στις δημοσκοπήσεις. Το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε καταφέρει να διεισδύσει σε κοινωνικές τάξεις και θεσμούς, παλεύοντας με την τρόικα, οπότε η συγκυρία ήταν ιδανική.
Μια εξόχως εξαμβλωματική συμμαχία —ή μήπως όχι τόσο;— θα κέρδιζε τις εκλογές του 2019, δημιουργώντας μια άνευ προηγουμένου πολιτική κυριαρχία, ανεξαρτήτως των «ατυχημάτων» που θα έφερνε η εκάστοτε συγκυρία. Μητσοτακικοί, Σημιτικοί, Σαμαρικοί, Ποταμίσιοι, εναπομείναντες ΔΗΜΑΡίτες και απρόθυμοι Καραμανλικοί θα έφτιαχναν ένα απίθανο μίγμα παραδοσιακότητας και εκσυγχρονισμού, δημιουργώντας μάλιστα και εφεδρείες, όπως ο Πιερρακάκης, δεδομένου ότι η παραμονή τους στην εξουσία δεν φαινόταν να κινδυνεύει από πουθενά. Μάλιστα η πανδημία θα βρει την νεόκοπη στην εξουσία ΝΔ, να «γκρινιάζει» πως ο εγκλεισμός δεν θα της επιτρέψει να δείξει το έργο της, στην πραγματικότητα όμως, θα την ωφελήσει εφόσον σε «νεκρό χρόνο» θα της δοθεί η δυνατότητα, να χτίσει τις δικές της συμμαχίες που θα την διατηρήσουν ακώλυτα στην εξουσία.
Έτσι σιγά σιγά, θα επιβάλλει πλήρως την ατζέντα της, από τη θέσπιση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών έως την απορρύθμιση της αγοράς και την υποβάθμιση της δημόσιας υγείας, δημιουργώντας στην ουσία την «κοινωνία των δύο τρίτων», με τις ταξικές διαφορές στην κοινωνική διαστρωμάτωση να μοιάζουν χαώδεις. Και μάλιστα χωρίς αυτό να προκαλεί κάποιου είδους κοινωνική αναστάτωση, δεδομένων και των άσχημων συγκυριών που προέκυψαν κατά την διάρκεια αυτής της πορείας.
Σε αυτό φυσικά βοήθησε και η σχεδόν τρίχρονη απουσία του Τσίπρα, που, με χαλαρές επαφές στο Συμβούλιο της Ευρώπης, τον έκανε να σκεφτεί πως η εργαλειοποίηση Κασελάκη, Γεροβασίλη, Φάμελου κ.λπ. πλέον τον είχε κουράσει και πως αυτός ήταν το αντίδοτο στην καμένη γη που είχαν δημιουργήσει οι επίγονοί του επάνω στα συντρίμμια που εκείνος είχε αφήσει. Το 31% του 2019 και το 17% του 2023 ήταν εντελώς δικά του. Προτίμησε να τα αγνοήσει και τα δύο.
Όλα τα ωραία όμως έχουν ένα τέλος.
Το μίγμα της ΝΔ άρχισε να έχει ρωγμές και το σοκ των Ευρωεκλογών του 2024, με το 28%, δεν έγινε τόσο αισθητό λόγω της επικοινωνιακής παντοδυναμίας της, όσο και της επιρροής της στις περιφέρειες, έτσι όπως αποτυπώθηκε τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους. Ο Αντώνης Σαμαράς ετοιμάζεται να κάνει δικό του κόμμα, προσθέτοντας στον κατακερματισμό του πολιτικού σκηνικού, μόνο που τώρα αυτός αγγίζει και τη ΝΔ και της δημιουργεί σημαντικότατη φθορά. Η ρητορική του απευθύνεται στον πυρήνα της ιδεολογίας του συντηρητικού ψηφοφόρου και αποσκοπεί στην ανάσχεση του ολοκληρωτικού εκπασοκισμού της Νέας Δημοκρατίας, έστω υπό τη Σημιτική του έκδοση.
Εάν ο Σαμαράς τα καταφέρει, το πολιτικό σκηνικό θα αναδιαταχθεί βίαια και θα ξαναβρεί τις σταθερές του μακριά από συνονθυλεύματα συγκυριακά που έχουν ως μοναδικό στόχο την κατάληψη της εξουσίας. Δεν αποκλείεται το 2029 να αποτελέσει την πολιτική επαύριον του 2009, όπου πλέον ο μέσος Έλληνας θα έχει συνείδηση της κομματικής του προτίμησης, θα έχει ευδιάκριτο μπροστά του το διακύβευμα και δεν θα αισθάνεται εγκλωβισμένος σε πολιτικές συμπεριφορές, που του μοιάζουν παρόμοιες. Και κυρίως, δεν θα είναι αναγκασμένος να επιλέξει «κόμματα-μίξερ».
Αυτό το σκηνικό ξεκινάει αυτή την άνοιξη.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
