Η διαχείριση αποβλήτων στην Πάτρα δεν αποτελεί πλέον ένα πρόσκαιρο διοικητικό ζήτημα ούτε μια θεωρητική πολιτική αντιπαράθεση. Μετά από δώδεκα ολόκληρα χρόνια διοίκησης της δημοτικής αρχής Πελετίδη, η κατάσταση μπορεί πλέον να αξιολογηθεί συνολικά και με πραγματικά δεδομένα.
Και η αλήθεια είναι ότι, παρά τις συνεχείς εξαγγελίες περί «δημόσιας διαχείρισης» και «φιλολαϊκού μοντέλου», η καθημερινότητα της πόλης σε πολλούς τομείς δείχνει επιδείνωση, περιβαλλοντική πίεση και συσσωρευμένη κόπωση των πολιτών.
Το ζήτημα της διαχείρισης αποβλήτων στην Πάτρα κινείται σε δύο βασικούς άξονες: τα στερεά απόβλητα και τα υγρά απόβλητα. Δηλαδή από τη μία τα απορρίμματα, η καθαριότητα, η ανακύκλωση και η λειτουργία της Ξερόλακκας, και από την άλλη τα λύματα, το αποχετευτικό δίκτυο, ο βιολογικός καθαρισμός και η προστασία του Πατραϊκού Κόλπου.
Στον τομέα των στερεών αποβλήτων, η Πάτρα εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος της Ξερόλακκας, μιας υπόθεσης που εδώ και χρόνια αποτελεί μόνιμη πληγή για την περιοχή. Η δημοτική αρχή επέλεξε πολιτικά να συγκρουστεί με το μοντέλο ΣΔΙΤ, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση απορριμμάτων πρέπει να παραμείνει αποκλειστικά δημόσια και να μη δοθεί σε ιδιώτες. Στο πλαίσιο αυτό προωθήθηκε η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων και Βιοαποβλήτων στη Φλόκα Δυτικής Αχαΐας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα της καθημερινότητας παραμένει σκληρή. Η εικόνα της πόλης συχνά χαρακτηρίζεται από υπερχειλισμένους κάδους, ελλιπή καθαριότητα, αδυναμία ουσιαστικής ανακύκλωσης και μια αίσθηση εγκατάλειψης σε αρκετές συνοικίες. Το ίδιο το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων του Δήμου Πατρέων αναγνωρίζει ότι η σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων δεν αφορά μόνο τη συλλογή και μεταφορά, αλλά πρόληψη παραγωγής αποβλήτων, διαλογή στην πηγή, ανακύκλωση και ολοκληρωμένη περιβαλλοντική πολιτική.
Και ενώ η δημοτική αρχή επί χρόνια μιλούσε για «περιβαλλοντική ευαισθησία», η Ξερόλακκα παρέμενε στο επίκεντρο σοβαρών καταγγελιών από κατοίκους και φορείς. Κατά καιρούς έχουν υπάρξει αναφορές για δυσοσμία, επιβάρυνση της περιοχής, περιβαλλοντικούς κινδύνους, ακόμη και φόβους για επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Οι κάτοικοι των γύρω περιοχών έχουν επανειλημμένα διαμαρτυρηθεί ότι επί χρόνια σηκώνουν δυσανάλογο βάρος για ολόκληρη την πόλη, ενώ το πρόβλημα χρονίζει χωρίς οριστική λύση.
Η ίδια η ύπαρξη της Ξερόλακκας ως βασικού πυρήνα διαχείρισης απορριμμάτων επί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα αποτυπώνει και μια βαθύτερη αδυναμία σχεδιασμού. Διότι μετά από δώδεκα χρόνια διοίκησης, η πόλη θα έπρεπε ήδη να έχει περάσει σε ένα πολύ πιο σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης, με υψηλή ανακύκλωση, ενεργειακή αξιοποίηση, εκτεταμένη διαλογή στην πηγή και πραγματική αποσυμφόρηση της περιοχής.
Ακόμη σοβαρότερος όμως είναι ο δεύτερος άξονας, αυτός των υγρών αποβλήτων και της διαχείρισης λυμάτων. Εκεί πλέον δεν μιλάμε μόνο για αισθητική υποβάθμιση αλλά για άμεσο ζήτημα δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής ασφάλειας.
Πρόσφατα η ίδια η ΔΕΥΑΠ παραδέχθηκε δημόσια ότι λόγω βλάβης σε υπόγειο αγωγό λυμάτων στην περιοχή του Γλαύκου, αστικά λύματα κατέληγαν στη θάλασσα. Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΠ ανέφερε ξεκάθαρα ότι «τα λύματα καταλήγουν στη θάλασσα», επιβεβαιώνοντας δημόσια την ύπαρξη σοβαρού προβλήματος.
Η κατάσταση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και επιστημονικές παρεμβάσεις. Ο καθηγητής Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών Απόστολος Βανταράκης δήλωσε ότι τέτοιες εικόνες δεν συνάδουν με «ευνομούμενο κράτος» και επισήμανε σοβαρά ζητήματα για την ασφάλεια της κολύμβησης σε περιοχές από τα Βραχνέικα έως το Δημορηγόπουλο.
Μάλιστα σε ορισμένες περιοχές υπήρξαν συστάσεις αποφυγής ή ουσιαστική απαγόρευση κολύμβησης μέχρι να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι και οι δειγματοληψίες. Και εδώ πλέον η κατάσταση ξεπερνά τα όρια ενός απλού τεχνικού προβλήματος. Όταν μια παραθαλάσσια πόλη συζητά το 2026 για εκροή λυμάτων στη θάλασσα και για ακατάλληλες περιοχές κολύμβησης, τότε μιλάμε για κρίση εμπιστοσύνης προς τη συνολική διαχείριση.
Η δημοτική αρχή ασφαλώς μπορεί να επικαλεστεί ότι υπάρχουν σημαντικές υποδομές, όπως ο βιολογικός καθαρισμός και οι επεκτάσεις αποχετευτικών δικτύων σε διάφορες περιοχές. Και αυτό είναι αλήθεια. Όμως οι υποδομές δεν κρίνονται μόνο από το ότι κατασκευάστηκαν. Κρίνονται από το αν συντηρούνται σωστά, αν προλαμβάνουν βλάβες, αν λειτουργούν χωρίς περιβαλλοντικές κρίσεις και τελικά αν προστατεύουν ουσιαστικά τον πολίτη.
Η ουσία λοιπόν είναι μία.
Μετά από δώδεκα χρόνια διοίκησης, η Πάτρα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά ζητήματα στη διαχείριση αποβλήτων, τόσο στερεών όσο και υγρών. Από τη μία η Ξερόλακκα και οι διαχρονικές καταγγελίες για περιβαλλοντική επιβάρυνση. Από την άλλη τα λύματα που καταλήγουν στη θάλασσα και οι συζητήσεις περί ακατάλληλων νερών για κολύμβηση. Και τελικά ο πολίτης δικαιούται να αναρωτηθεί: εάν μετά από δώδεκα χρόνια η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει λυθεί αλλά σε ορισμένους τομείς φαίνεται να χειροτερεύει, τότε ποιο ακριβώς είναι το μοντέλο που εφαρμόζεται και ποιο είναι το πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα αυτής της διοίκησης;
Γιώργος Γιαπρακάς
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΤΡΩΝ
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
