Διεθνής ανάσα: Ανοίγουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Έπειτα από τέσσερις μήνες απόλυτου αποκλεισμού λόγω των πολεμικών συγκρούσεων, τα Στενά του Ορμούζ, ένας από τους πιο κρίσιμους εμπορικούς και ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη, αναμένεται να ανοίξουν ξανά για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Σύμφωνα με τις επίσημες εξαγγελίες του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, η κυκλοφορία των πλοίων ενδέχεται να αποκατασταθεί «ήδη από την Παρασκευή», ως αποτέλεσμα της υπογραφής μιας προσωρινής συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν. Ωστόσο, η τεχνική επαναλειτουργία του περάσματος δεν σημαίνει ότι η επιστροφή στην ομαλότητα θα γίνει από τη μία μέρα στην άλλη. Πλοία, πληρώματα, ασφαλιστές και αγορές ενέργειας θα χρειαστούν χρόνο προσαρμογής.

Σε «ομηρία» 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί στον Κόλπο

Από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη είχε μπλοκάρει πλήρως την κυκλοφορία στα Στενά, τα οποία συνδέουν τον Κόλπο με τη Θάλασσα του Ομάν. Υπό κανονικές συνθήκες, από το σημείο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του International Chamber of Shipping, περίπου 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι και ακινητοποιημένοι στα ύδατα του Κόλπου. Μετά το διάγγελμα Τραμπ, ελάχιστα πλοία επιχείρησαν να περάσουν τα Στενά με ανοιχτό αναμεταδότη, ενώ άλλα φέρονται να πραγματοποίησαν τη διέλευση «στα τυφλά», χωρίς να εκπέμπουν σήμα.

Τα πρακτικά προβλήματα του απόπλου και η σειρά προτεραιότητας

Θεωρητικά, μόλις δοθεί το «πράσινο φως», τα εγκλωβισμένα πλοία θα μπορούν να κινηθούν. Όμως, η πολύμηνη ακινησία δημιουργεί σοβαρά τεχνικά ζητήματα, όπως η ανάγκη καθαρισμού των υφάλων από τη θαλάσσια ρύπανση. Την ίδια ώρα, εκατοντάδες άλλα πλοία θα θελήσουν να εισέλθουν στον Κόλπο για να φορτώσουν υδρογονάνθρακες και αγροτικά προϊόντα που έχουν συσσωρευθεί.

Οι πρώτες διελεύσεις θα γίνουν με τεράστια προσοχή. Οι πρώτοι που αναμένεται να κινηθούν είναι εφοπλιστές με δικούς τους στόλους και τάνκερ που συνδέονται με χώρες του Κόλπου (Κουβέιτ, Ιράκ, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία). Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, θα είναι η κυκλοφοριακή συμφόρηση, καθώς τα λιμάνια δεν μπορούν να απορροφήσουν μαζικά όλη αυτή την κίνηση.

Το «αγκάθι» των ναρκών και η ευρωπαϊκή επιχείρηση αποναρκοθέτησης

Το πιο κρίσιμο ζήτημα ασφάλειας παραμένουν οι νάρκες, καθώς η κεντρική ζώνη του Ορμούζ έχει κηρυχθεί ναρκοθετημένη από το Ιράν. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι, τα πλοία θα αναγκάζονται να χρησιμοποιούν στενές, παράκτιες ζώνες ναυσιπλοΐας, οι οποίες όμως δεν επαρκούν για το μέγεθος του παγκόσμιου εμπορίου.

Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτήσει ήδη από τον Μάρτιο έναν συνασπισμό μη εμπόλεμων χωρών με σκοπό την αποναρκοθέτηση. Παρά τη δημόσια επιφυλακτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ, ευρωπαϊκές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ ζητούν παρασκηνιακά να τεθούν αμερικανικά μέσα στη διάθεση της συγκεκριμένης επιχείρησης.

Κανονικότητα σε… 6 μήνες και η κόντρα για τα διόδια

Η πλήρης αποκατάσταση των εξαγωγών πετρελαίου στα προπολεμικά επίπεδα αναμένεται να απαιτήσει από τέσσερις έως έξι μήνες. Παράλληλα, πολλές εταιρείες έχουν ήδη στραφεί σε εναλλακτικές αγορές (ΗΠΑ, Νιγηρία), υπογράφοντας νέα συμβόλαια.

Επιπλέον, σοβαρό σημείο τριβής αποτελεί η πρόθεση του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης για υπηρεσίες ασφάλειας και περιβάλλοντος. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον απαιτεί ελεύθερη ναυσιπλοΐα χωρίς διόδια. Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές αρνούνται να πληρώσουν, εκφράζοντας παράλληλα φόβους μήπως αυτά τα χρήματα καταλήξουν στους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι θεωρούνται από τη Δύση τρομοκρατική οργάνωση.

Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google: