Απροσπέλαστα έχουν γινει δεκάδες πεζοδρόμια σε κεντρικές και συνοικιακές οδούς της Πάτρας, καθώς τα πυκνά χόρτα και η άγρια βλάστηση έχουν κυριολεκτικά «καταπιεί» τους κοινόχρηστους χώρους.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα των πολιτών, αφού οι πεζοί αδυνατούν να περπατήσουν με ασφάλεια και αναγκάζονται να κατεβούν στο οδόστρωμα, εκθέτοντας τη ζωή τους σε άμεσο κίνδυνο από τα διερχόμενα οχήματα.
Με αφορμή τις έντονες διαμαρτυρίες των Πατρινών, το PatraPress.gr παρουσιάζει το νομικό πλαίσιο γύρω από το φλέγον ζήτημα της συντήρησης των πεζοδρομίων. Αν και ο βασικός νόμος ορίζει ότι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες (δηλαδή οι ιδιοκτήτες των σπιτιών ή των καταστημάτων μπροστά από τα οποία βρίσκεται το πεζοδρόμιο) είναι υπεύθυνοι για τα έξοδα κατασκευής και συντήρησής του, ο Δήμος Πατρέων έχει την απόλυτη ευθύνη επίβλεψης, ελέγχου και ασφάλειας του χώρου. Σε περίπτωση που κάποιος συμπολίτης μας τραυματιστεί, η δημοτική αρχή δεν μπορεί να «νίψει τας χείρας της», μετακυλίοντας το φταίξιμο αποκλειστικά στον ιδιοκτήτη.
Κτιριοδομικός Κανονισμός και ο Κώδικας Δήμων
Η νομοθεσία που καθορίζει τις υποχρεώσεις των δύο πλευρών είναι σαφής και συγκεκριμένη:
Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός (Άρθρο 24) & Π.Δ. 14/1999: Αποτελεί τη βάση του νόμου και ορίζει ότι οι ιδιοκτήτες των ακινήτων είναι υπόχρεοι για την κατασκευή, επισκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων μπροστά από την ιδιοκτησία τους. Ωστόσο, εδώ προκύπτει μια σημαντική υποχρέωση του Δήμου: Αν ο ιδιοκτήτης αμελήσει και δεν καθαρίσει ή δεν επισκευάσει το πεζοδρόμιο, ο Δήμος υποχρεούται να προχωρήσει ο ίδιος στις απαραίτητες εργασίες για λόγους ασφάλειας των πολιτών, και στη συνέχεια να χρεώσει τα σχετικά έξοδα στον ιδιοκτήτη.
Ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (Νόμος 3463/2006, Άρθρο 75): Αναφέρει ρητά ότι στους Δήμους ανήκει η αποκλειστική αρμοδιότητα για τη «μελέτη, κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση των υποδομών», καθώς και η «εξασφάλιση της ασφάλειας και της υγείας των πολιτών στους κοινόχρηστους χώρους». Τα πεζοδρόμια, εξ ορισμού, αποτελούν κοινόχρηστους χώρους.
Η καθοριστική απόφαση του Αρείου Πάγου (Αρ. 532/2024) που αλλάζει τα δεδομένα
Το τοπίο ξεκαθάρισε οριστικά με μια πρόσφατη, καθοριστική απόφαση του Στ΄ Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου (Αρ. 532/2024), η οποία αποτελεί πλέον ισχυρό «όπλο» στα χέρια των πολιτών.
Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι, παρά το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες έχουν την οικονομική υποχρέωση της συντήρησης, οι δημοτικές αρχές (Δήμαρχοι, αρμόδιοι Αντιδήμαρχοι κ.λπ.) έχουν αυτοτελή υποχρέωση επίβλεψης.
Αυτό σημαίνει ότι αν ένα πεζοδρόμιο είναι επικίνδυνο —είτε λόγω πυκνών χόρτων, είτε λόγω σπασμένων πλακών και ανασηκωμένων ριζών— και ο Δήμος δεν έχει μεριμνήσει να το αποκαταστήσει ή να αναγκάσει τον ιδιοκτήτη να το πράξει, ο Δήμος φέρει βαρύτατες αστικές αλλά και ποινικές ευθύνες (π.χ. για σωματική βλάβη από αμέλεια) σε περίπτωση ατυχήματος. Η δικαιολογία «φταίει ο παρόδιος ιδιοκτήτης» δεν περνάει πλέον στα δικαστήρια.



