Οι τέσσερις απαράβατοι όροι που θέτει η Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ θέτουν τέσσερις βασικούς όρους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων:
-
Καταστροφή πυρηνικού υλικού: Το πυρηνικό υλικό του Ιράν πρέπει να καταστραφεί και να απομακρυνθεί οριστικά, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο στρατιωτικής αξιοποίησης.
-
Μπλόκο στα ιρανικά κεφάλαια: Δεν θα υπάρξει καμία αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών assets (περιουσιακών στοιχείων) πριν η Τεχεράνη υλοποιήσει πλήρως τις δεσμεύσεις της.
-
Ελεύθερη ναυσιπλοΐα στον Περσικό: Η Ουάσινγκτον απαιτεί το άμεσο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, χωρίς καθυστερήσεις ή πρόσθετους όρους που θα μπορούσαν να απειλήσουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
-
Τέλος στη χρηματοδότηση παραστρατιωτικών οργανώσεων: Οι ΗΠΑ απαιτούν να σταματήσει η χρηματοδότηση οργανώσεων που χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές, με το βλέμμα στραμμένο στους περιφερειακούς συμμάχους της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή.
Οι όροι αυτοί διαφοροποιούνται αισθητά από την εικόνα που παρουσιάζουν ιρανικές πηγές, οι οποίες επιμένουν ότι η χώρα δεν πρόκειται να κάνει υποχωρήσεις που αγγίζουν τις δικές της «κόκκινες γραμμές».
Το Ιράν διαψεύδει τη συμφωνία και ζητά άμεση άρση κυρώσεων
Το ιρανικό δίκτυο Noor News διαψεύδει την εικόνα μιας οριστικοποιημένης συμφωνίας, τονίζοντας ότι το κείμενο δεν έχει λάβει ακόμη την τελική πολιτική έγκριση από την Τεχεράνη. Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και η τελική απόφαση παραμένει στα αρμόδια κέντρα λήψης αποφάσεων. Η Τεχεράνη απορρίπτει την ιδέα ότι έχει ήδη αποδεχθεί ένα πλαίσιο το οποίο προβλέπει άμεση συμμόρφωση χωρίς παράλληλα ανταλλάγματα.
Το επίσημο πρακτορείο IRNA παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εκδοχή των όρων, δίνοντας έμφαση στην άμεση άρση των πιέσεων, στην αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων και στη συμπερίληψη ευρύτερων περιφερειακών ζητημάτων στη συμφωνία. Με απλά λόγια: ενώ η αμερικανική πλευρά απαιτεί πρώτα εφαρμογή των δεσμεύσεων και μετά οικονομικά ανταλλάγματα, η ιρανική πλευρά επιδιώκει η αποδέσμευση κεφαλαίων και η χαλάρωση των κυρώσεων να αποτελέσουν μέρος του αρχικού πακέτου.
Ξέσπασμα Τραμπ κατά Τεχεράνης: «Καλύτερα να συνέλθουν και γρήγορα»
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενοχλημένος από τις ιρανικές διαρροές, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι παρουσιάζει μια παραποιημένη εκδοχή των συζητήσεων.
«Αυτά που είπαν, συμπεριλαμβανομένης της αδύναμης και αξιολύπητης δήλωσής τους περί συμφωνίας, δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τους Ιρανούς αξιωματούχους «πολύ άτιμους», υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει μαζί τους «καλή τη πίστει συναλλαγή». Παράλληλα, συνέδεσε την οργή του με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, κάνοντας λόγο για πρόσφατη επίθεση με drone εναντίον ινδικών πλοίων που αποχωρούσαν από το στενό του Ορμούζ. «Καλύτερα να συνέλθουν και γρήγορα», προειδοποίησε ο Λευκός Οίκος.
Το «αγκάθι» των παγωμένων assets και οι παρασκηνιακές πιέσεις Νετανιάχου
Το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων αναδεικνύεται στο πιο κρίσιμο σημείο της διαπραγμάτευσης. Η αμερικανική γραμμή παραμένει αμετακίνητη: κανένας πόρος δεν πρόκειται να απελευθερωθεί πριν το Ιράν κάνει το πρώτο βήμα. Αντίθετα, η Τεχεράνη θεωρεί την αποδέσμευση των κεφαλαίων ως βασική προϋπόθεση για να ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία και όχι ως «ανταμοιβή» που θα έρθει στο τέλος.
Στο παρασκήνιο, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ασκεί έντονες πιέσεις στην Ουάσινγκτον ώστε να μην ξεπαγώσουν τα ιρανικά assets σε καμία περίπτωση. Το Ισραήλ εκφράζει σοβαρούς φόβους ότι μια οικονομική «ανάσα» προς την Τεχεράνη θα ενισχύσει άμεσα τα δίκτυα των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή. Αν και η ισραηλινή πλευρά δεν συμμετέχει επίσημα στις συνομιλίες, επιχειρεί να επηρεάσει καθοριστικά τους όρους της, ειδικά στα ζητήματα των πυρηνικών και της περιφερειακής ασφάλειας.
Ο ρόλος του Πακιστάν και η εμπλοκή του Λιβάνου μέσω Χεζμπολάχ
Μέσα σε αυτό το ρευστό σκηνικό, το Πακιστάν λειτουργεί ως διπλωματικός δίαυλος επικοινωνίας. Το Ισλαμαμπάντ αναφέρει ότι υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ, χαιρετίζοντας τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης με στόχο να αποφευχθεί μια νέα στρατιωτική σύρραξη στον Περσικό Κόλπο.
Την ίδια στιγμή, όμως, η Χεζμπολάχ ξεκαθαρίζει ότι ο Λίβανος δεν μπορεί να μείνει εκτός κάδρου. Βουλευτής της οργάνωσης δήλωσε ανοιχτά ότι ο Λίβανος θα συμπεριληφθεί σε οποιαδήποτε τελική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Τεχεράνη δεν θα αφήσει το λιβανικό μέτωπο ακάλυπτο. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει μια διευρυμένη συμφωνία που δεν θα περιορίζεται στο πυρηνικό της πρόγραμμα, αλλά θα κλειδώνει τις ισορροπίες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.


