Υπερβολική αυτοπεποίθηση μεταξύ των οδηγών και ομαλοποίηση της επικίνδυνης συμπεριφοράς:
ένα κλίμα που δεν ευνοεί τη μείωση των ατυχημάτων
Το Ίδρυμα VINCI Autoroutes δημοσιεύει τα αποτελέσματα του 16ου Βαρόμετρου για την υπεύθυνη οδήγηση. Αυτή η τεράστια ετήσια έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε από την Ipsos BVA σε δείγμα 12.100 ατόμων σε 11 ευρωπαϊκές χώρες, καταγράφει τη συμπεριφορά και την εικόνα των Ευρωπαίων στο τιμόνι. Καθιστά δυνατή την παρακολούθηση της εξέλιξης της επικίνδυνης συμπεριφοράς και των καλών πρακτικών που θα βοηθήσουν ιδίως στην καλύτερη καθοδήγηση των μηνυμάτων πρόληψης. Παρά τη μείωση κατά 3% το 2024, ο αριθμός των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη παραμένει σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα, με σχεδόν 19.800 θανάτους[ Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Δελτίο Τύπου – Το 2024 παρατηρείται μείωση κατά 3 % των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην ΕΕ, αλλά η πρόοδος παραμένει αργή] . Αυτή η μέτρια εξέλιξη υπογραμμίζει τον ανεπαρκή ρυθμό βελτίωσης για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων και επιβεβαιώνει τη διατήρηση υψηλού ποσοστού ατυχημάτων.
Επίμονες επικίνδυνες συμπεριφορές που επιβεβαιώνουν την υποεκτίμηση των κινδύνων: Το 83% των οδηγών παραδέχεται ότι υπερβαίνει το καθορισμένο όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα/ώρες.
Το 30% λέει ότι μερικές φορές οδηγεί όταν αισθάνεται μεγάλη κούραση.
Η υπερσυνδεσιμότητα επηρεάζει την προσοχή των οδηγών, εις βάρος της ασφάλειας:
Το 65% μιλάει στο τηλέφωνο ενώ οδηγεί και το 30% χρησιμοποιεί εφαρμογές για να αναφέρει ένα συμβάν σε άλλους.
Η αυταρέσκεια των οδηγών – «Το πρόβλημα είναι οι άλλοι»: Το 64% περιγράφει αρνητικά τη συμπεριφορά των άλλων οδηγών, ενώ το 97% κρίνει θετικά τη δική του οδήγηση.
Οι νέοι οδηγοί ηλικίας 16 έως 24 ετών υπερεκπροσωπούνται σημαντικά σε επικίνδυνες συμπεριφορές:
Το 39% στέλνει και/ή διαβάζει μηνύματα (έναντι του 24% των οδηγών γενικά) ή email και το 4% εξ αυτών οδηγούν υπό την επήρεια ναρκωτικών —κοκαΐνη, έκσταση κ.λπ.— ( έναντι του 2% των οδηγών γενικά). Αυτά τα στοιχεία πρέπει να συγκριθούν με το υψηλό ποσοστό θνησιμότητας των ατόμων ηλικίας 18-24 ετών στους δρόμους, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 12% των θανάτων, ενώ αποτελούν μόλις το 7% του πληθυσμού.[ Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Δελτίο Τύπου – EU road fatalities drop by 3% in 2024, but progress remains slow – Most affected groups and risk factors
] .
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ
[Ευρωπαϊκά αποτελέσματα με μαύρο χρώμα / Ελληνικά αποτελέσματα με μπλε χρώμα και πλάγια γράμματα]
[Πρόοδος σε σύγκριση με το 2025, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά]
Οργή στους δρόμους: ο φόβος των άλλων οδηγών παραμένει πολύ υψηλός παρά τη μικρή βελτίωση στη συμπεριφορά τους
Το 82% των Ευρωπαίων οδηγών δηλώνει ότι φοβάται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων οδηγών (-1, 89% των Ελλήνων οδηγών).
Το 49% παραδέχεται ότι βρίζει άλλους οδηγούς (-1, 55%).
Το 45% κορνάρει άσκοπα στους οδηγούς που το ενοχλούν (-2, 52%).
Το 28% σκόπιμα «κολλάει» στο όχημα ενός οδηγού που το εκνευρίζει (-2, 45%).
Το 17% κατεβαίνει από το όχημά του για να διαπληκτιστεί με έναν άλλον οδηγό (-1, 22%).
Σεβασμός στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας: μια συμβιβαστική στάση απέναντι στους κανόνες, ασυμβίβαστη με την ασφάλεια όλων
Το 83 % αναφέρει ότι υπερβαίνει το καθορισμένο όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα/ώρα (-2, 76% των Ελλήνων οδηγών),
Το 55% δεν σέβεται τις αποστάσεις ασφαλείας (- 1, 52%),
Το 50% οδηγεί στη μεσαία λωρίδα του αυτοκινητόδρομου ενώ η δεξιά λωρίδα είναι ελεύθερη (-1, 61%),
Το 33% κάνει προσπέραση από δεξιά στον αυτοκινητόδρομο (-1, 35%),
Το 17% δεν δένει πάντα τη ζώνη ασφαλείας του (-2, 37% ).
Οδήγηση με απόσπαση προσοχής: μια ανησυχητική αύξηση στη χρήση συσκευών που μειώνει την προσοχή των οδηγών
Το 77% των Ευρωπαίων οδηγών χρησιμοποιεί το smartphone ή προγραμματίζει το GPS του ενώ οδηγεί (=, 76%).
Το 65 % μιλάει στο τηλέφωνο ενώ οδηγεί (-2, 66%). Περισσότεροι από 1 στους 2 οδηγούς (58%) το κάνουν μέσω συστήματος συνομιλίας Bluetooth με ενσωματωμένο ηχείο (=, 52% ) και το 21% το κάνει κρατώντας το τηλέφωνο στο χέρι (-2, 31%).
Το 24% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email ενώ οδηγεί (-1, 25%).
Το 78% δηλώνει ότι μερικές φορές στρέφει το βλέμμα του εκτός του δρόμου για περισσότερα από 2 δευτερόλεπτα όταν οδηγεί (-3, 70%).
Νωθρότητα και κόπωση κατά την οδήγηση: επικίνδυνες συμπεριφορές με συχνά υποτιμημένες συνέπειες
Το 30% των Ευρωπαίων οδηγών λέει ότι πιάνει το τιμόνι ενώ αισθάνεται έντονη κούραση (-2, 41% των Ελλήνων οδηγών).
Μεταξύ αυτών:
Το 77% παραδέχεται ότι μερικές φορές δίνει λιγότερη προσοχή στην οδήγηση και ότι το μυαλό του περιπλανιέται έναντι του 53% των οδηγών γενικά (83% έναντι 60%).
Το 39% έχει την εντύπωση ότι έχει αποκοιμηθεί ελάχιστα στο τιμόνι έναντι του 24 % των οδηγών γενικά (43% έναντι 28%).
Το 38% δεν σταματά ποτέ κατά τη διάρκεια του ταξιδιού για να κοιμηθεί έναντι του 36% των οδηγών γενικά (41% έναντι 39%).
Το 25% θεωρεί πολύ επικίνδυνο να οδηγεί όταν αισθάνεται πολύ κουρασμένος έναντι του 49% των οδηγών γενικά (24% έναντι 41%).
Αλκοόλ, ναρκωτικά και φάρμακα: μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση μεταξύ των νεαρών οδηγών
Το 5% των οδηγών (=, 10% των Ελλήνων οδηγών) έχει ήδη οδηγήσει σε κατάσταση μέθης, δηλαδή ενώ έχει καταναλώσει αλκοόλ πάνω από το επιτρεπόμενο όριο και αισθάνεται τις επιπτώσεις του αλκοόλ στη φυσική του κατάσταση ή την αντίληψή του. Μεταξύ αυτών, μόνο το 44% θεωρεί πραγματικά πολύ επικίνδυνο να οδηγεί κανείς υπό την επήρεια αλκοόλ έναντι του 84% των οδηγών γενικά, (43% έναντι του 76%),
Το 7% έχει ήδη οδηγήσει υπό την επήρεια φαρμάκων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εγρήγορσή τους (-1, 9%).
Το 4% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών (+1, 3% ) οδηγεί υπό την επήρεια ναρκωτικών —κοκαΐνης, έκστασης κ.λπ.— έναντι του 2 % των οδηγών γενικά (=, 4%).
Ασφάλεια των εργαζομένων: η έλλειψη επαγρύπνησης εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία
Το 71% των οδηγών δεν εφαρμόζει συστηματικά τα προληπτικά μέτρα που είναι απαραίτητα (επιβράδυνση και μετακίνηση όσο το δυνατόν πιο μακριά) για την ασφάλεια των αστυνομικών και εργαζομένων όταν πλησιάζει σε μια ζώνη επέμβασης (-2 , 79% των Ελλήνων οδηγών),
Το 53% ξεχνά να επιβραδύνει κοντά σε μια ζώνη οδικών έργων (+2, 45%).
Αντιμέτωποι με τις τραγωδίες που συνδέονται με την οδική ανασφάλεια και οι οποίες επιμένουν χρόνο με τον χρόνο, όλοι οι οδηγοί πρέπει να αναθεωρήσουν τη συμπεριφορά τους πίσω από το τιμόνι. Καταρχάς, όσοι διαπράττουν σοβαρά αδικήματα πρέπει να λάβουν υπόψη τις τραγικές συνέπειες της απερίσκεπτης ανάληψης κινδύνων, αλλά ο καθένας από εμάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η οδήγηση απαιτεί αυστηρή τήρηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας που ισχύουν σε κάθε χώρα και πλήρη προσοχή.
Τα ευρήματα του φετινού Ευρωβαρόμετρου οδικής ασφάλειας επαναφέρουν ζητήματα ασφαλούς οδήγησης που παραμένουν κρίσιμα στο πέρασμα των χρόνων, όπως η χρήση κινητού και GPS κατά την οδήγηση. 
Όλοι όσοι δρούμε στο πεδίο της οδικής ασφάλειας οφείλουμε να ανανεώσουμε τη δέσμευση στο στόχο μας για μηδενισμό των θανατηφόρων ατυχημάτων, αλλά και ως οδηγοί οφείλουμε να αναλάβουμε μία ευθύνη και μια δέσμευση για αλλαγή συμπεριφοράς.
Παναγιώτης Παπανικόλας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.
Τα αποτελέσματα του 16ου Βαρόμετρου για την Υπεύθυνη Οδήγηση δείχνουν ότι, παρά τα θετικά σημάδια βελτίωσης που καταγράφονται και στη χώρα μας, η απόσπαση προσοχής, η κόπωση, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και οι επιθετικές συμπεριφορές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις. Ως Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς», 
θεωρούμε ότι η διαρκής εκπαίδευση, η πρόληψη και η καλλιέργεια κουλτούρας Οδικής Ασφάλειας από νεαρή ηλικία αποτελούν τη βάση για τη βιώσιμη μείωση των τροχαίων συμβάντων και των συνεπειών τους.
Βασιλική Δανέλλη – Μυλωνά, Πρόεδρος Ι.Ο.Α.Σ. «Πάνος Μυλωνάς»
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
