Θεόδωρος Ξούλος – Η ευθύνη δεν θα είναι μόνο νομική ή διοικητική., θα είναι βαθιά πολιτική και κοινωνική.
Η απόφαση 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας αποτελεί μία εξέλιξη με ιδιαίτερα σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, καθώς ανοίγει ευθέως τον δρόμο για δραστικές περικοπές σε περισσότερες από 200.000 συντάξεις χηρείας και επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες πτυχές του Ν. 4387/2016, του λεγόμενου «νόμου Κατρούγκαλου».
Το Ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε συνταγματική τη διάταξη σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων — όπως σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος και σύνταξη λόγω θανάτου — καταβάλλεται μόνο μία εθνική σύνταξη. Με απλά λόγια, ο συνταξιούχος που ήδη λαμβάνει κύρια σύνταξη και δικαιούται δεύτερη σύνταξη λόγω θανάτου συζύγου, δεν θα λαμβάνει και δεύτερο εθνικό τμήμα, αλλά μόνο το ανταποδοτικό μέρος της δεύτερης σύνταξης.
📍 ⏳ Άλλες ειδήσεις για ΕΦΚΑ
Πρόκειται για μία εξέλιξη με βαρύ κοινωνικό αποτύπωμα. Η εθνική σύνταξη δεν αποτελεί «προνόμιο», αλλά το βασικό και θεμελιώδες τμήμα της κύριας σύνταξης, δηλαδή τον ελάχιστο πυρήνα αξιοπρεπούς διαβίωσης για χιλιάδες ηλικιωμένους ανθρώπους, οι οποίοι, πέρα από την απώλεια του ή της συζύγου τους, βρίσκονται αντιμέτωποι και με σοβαρή οικονομική επιβάρυνση.
Το ζήτημα καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμο διότι η απόφαση του ΣτΕ δεν αφορά μόνο τις μελλοντικές συντάξεις χηρείας. Δημιουργεί παράλληλα σοβαρό θέμα αναζήτησης ποσών ως αχρεωστήτως καταβληθέντων για ήδη εκδοθείσες συντάξεις. Και ακριβώς εδώ εντοπίζεται ο πυρήνας της κοινωνικής αδικίας.
Για χρόνια, ο e-ΕΦΚΑ εξέδιδε συνταξιοδοτικές αποφάσεις βάσει εγκυκλίων και διοικητικών οδηγιών που ο ίδιος είχε θεσπίσει και εφαρμόσει. Οι συνταξιούχοι δεν παραπλάνησαν τη Διοίκηση, δεν απέκρυψαν στοιχεία και δεν ενήργησαν δολίως. Αντιθέτως, έλαβαν ποσά τα οποία τους καταβλήθηκαν νόμιμα από το ίδιο το κράτος, σύμφωνα με την τότε εφαρμοζόμενη διοικητική πρακτική.
Σήμερα όμως, υπό το βάρος της απόφασης 699/2026 και μιας διαφορετικής πλέον ερμηνευτικής προσέγγισης της σχετικής διάταξης, χιλιάδες χήρες και χήροι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με καταλογισμούς δεκάδων χιλιάδων ευρώ, ποσά που σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν ακόμη και τις 15.000 ευρώ.
Αυτό δεν συνιστά δημοσιονομική εξυγίανση. Συνιστά σοβαρή κοινωνική απορρύθμιση.
Δεν είναι δυνατόν μία γυναίκα 75 ετών, η οποία διαβιώνει αποκλειστικά με τη σύνταξή της, να καλείται να επιστρέψει χρήματα που το ίδιο το κράτος της κατέβαλλε επί σειρά ετών. Δεν μπορεί ηλικιωμένοι άνθρωποι να οδηγούνται σε οικονομική εξόντωση επειδή η Διοίκηση μεταβάλλει εκ των υστέρων την ερμηνεία και εφαρμογή μιας νομοθετικής διάταξης.
Η κυβέρνηση οφείλει άμεσα να αναλάβει πολιτική και νομοθετική πρωτοβουλία, προκειμένου:
1. να αποκλειστεί ρητά η αναζήτηση ποσών ως αχρεωστήτως καταβληθέντων για ήδη εκδοθείσες συντάξεις χηρείας,
2. να προστατευθούν οι καλόπιστοι συνταξιούχοι,
3. να επανεξεταστεί και να καταργηθεί η άδικη πρόβλεψη περί καταβολής μίας μόνο εθνικής σύνταξης στις περιπτώσεις σύνταξης λόγω θανάτου,
4. και να αποκατασταθεί μία στοιχειώδης κοινωνική ισορροπία και ασφάλεια δικαίου.
Διότι, εάν η συγκεκριμένη διάταξη εφαρμοστεί χωρίς μεταβατικά και προστατευτικά μέτρα, τότε θα οδηγηθούμε σε μία νέα μαζική φτωχοποίηση συνταξιούχων, οι οποίοι ανήκουν σε μία από τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες. Και στην περίπτωση αυτή, η ευθύνη δεν θα είναι μόνο νομική ή διοικητική. Θα είναι βαθιά πολιτική και κοινωνική.
Θεόδωρος Ξούλος
Οικονομολόγος – Σύμβουλος Ασφαλιστικών, Εργατικών & Συνταξιοδοτικών θεμάτων
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
