Είναι προσόν της Δημοκρατίας αλλά ταυτόχρονα και ένα από τα δυσεπίλυτα μειονεκτήματά της. Το να γυρίζει κανείς πίσω, να αναμοχλεύει το παρελθόν και να εξυμνεί αμφιλεγόμενες ή ακόμα και εγκληματικές φυσιογνωμίες. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και στην ελληνική κοινωνία εδώ και μερικά χρόνια καθώς ουκ ολίγοι, παρατηρώντας τα στραβά κι ανάποδα της Ελλάδας, αναπολούν την χουντική δικτατορία του 1967-1974.
Κι όμως παρόμοιες συμπεριφορές έχουν υπάρξει κατ’ αναλογία και στο παρελθόν. Η Ελλάδα του 1930, ευρισκόμενη σε μια δημιουργική περίοδο στο εκπαιδευτικό διπλωματικό και οικονομικό πεδίο, «νοστάλγησε» την ανωμαλία του Διχασμού του 1915-1917 και κατέληξε στο αυταρχικό καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά. Η Ελλάδα του εκσυγχρονισμού και του ανανεωτικού πνεύματος της περιόδου 1974-1985, υπαναχώρησε πολύ εύκολα στη σκανδαλολογία και την σήψη την περίοδο 1989-1990. Σαν ένα αόρατο χέρι να μας παίρνει και να μας υπενθυμίζει πως ο ιστορικός μας προορισμός βρίσκεται στο παρελθόν και όχι στο κοινό μέλλον.
Στην περίπτωση της χουντικής επταετίας, οι μύθοι παρουσιάζονται ως ιδιαίτερα ανθεκτικοί στον χρόνο. Όσο πιο συνωμοσιολογική και ευλογοφανής παρουσιάζεται μια άποψη τόσο περισσότερους θιασώτες αποκτά. Για παράδειγμα, όλοι όσοι νοσταλγούν το παρελθόν των συνταγματαρχών λησμονούν πως στην Ελλάδα την περίοδο 1967-1974, τεχνηέντως λησμονούν πως μια στρατιωτική δικτατορία απεδείχθη «γυμνή» κυρίως στον τομέα της καθώς έχασε την Κύπρο και διοργάνωσε μια επιστράτευση-φιάσκο. Επίσης ωρύονται για την συμφωνία Mercosur αλλά ξεχνούν τα σάπια κρέατα από την Ροδεσία και την Αργεντινή του αλήστου μνήμης Μπαλόπουλου που κατέκλυσαν την αγορά το 1973.
Η δικτατορία εξάλλου βυθίστηκε με την ανεπάρκειά της και τον ακροδεξιό κιτς χαρακτήρα της στα ίδια αδιέξοδα που εγκλωβίζονταν και οι πολιτικές κυβερνήσεις από εκείνη την εποχή, αδιέξοδα στα οποία δεν είχε την ισχύ να παρέχει πειστικές απαντήσεις. Η περιστολή μάλιστα των ανθρώπινων ελευθεριών και η άγρια καταστολή και τα βασανιστήρια κάθε αντιφρονούντα στο εσωτερικό της έδωσαν την δυνατότητα να αποκρύπτει την πραγματικότητα και στο τέλος να δρα κατά των εθνικών συμφερόντων. Η οικονομική κρίση του 1973, η επαναφορά της έντασης στα θέματα της υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία και η δραματική επιδείνωση των σχέσεων Αθήνας-Λευκωσίας σήμαναν την πλήρη κατάρρευση του καθεστώτος που αντιλήφθηκε πως δεν είχε άλλη επιλογή από την επαναφορά της εξουσίας στην προ-δικτατορική πολιτική τάξη τον Ιούλιο του 1974.
Δεν υπάρχει, βέβαια, τίποτα το παράδοξο στο να απογοητεύεται κανείς από τη σημερινή λειτουργία της Δημοκρατίας. Ούτε χρειάζεται να εθελοτυφλεί απέναντι στις παθογένειες του πολιτικού συστήματος, τη διαφθορά και την αναξιοκρατία. Εκείνο όμως που προκαλεί εντύπωση είναι η ευκολία με την οποία ορισμένοι θεωρούν πως η απάντηση βρίσκεται σε ένα καθεστώς που κατήργησε τις εκλογές, φίμωσε τον Τύπο, φυλάκισε και βασάνισε τους πολιτικούς του αντιπάλους και, όταν κλήθηκε να διαχειριστεί μια πραγματική εθνική κρίση, οδήγησε τη χώρα στην τραγωδία της Κύπρου. Η Δημοκρατία δεν είναι ένα πολίτευμα χωρίς προβλήματα. Είναι όμως το μόνο πολίτευμα που επιτρέπει στον πολίτη να αμφισβητεί, να κρίνει και να αλλάζει εκείνους που τον κυβερνούν. Ενόψει, λοιπόν, της επετείου του Πολυτεχνείου, ας θυμόμαστε πως η ιστορία δεν προσφέρεται για επιλεκτική ανάγνωση και πως η ελευθερία δεν μπορεί να αποτελεί το τίμημα της απογοήτευσής μας από τη σημερινή πολιτική πραγματικότητα.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
