Στην αναζήτηση φθηνότερων λύσεων μετά τη διεθνή εκτίναξη των τιμών ενέργειας έχει οδηγήσει πολλούς καταναλωτές στην Ελλάδα,τη μετάβαση από το κυμαινόμενο «πράσινο» τιμολόγιο (που αποτελεί την τρέχουσα προεπιλογή του μηχανισμού) στο σταθερό «μπλε» τιμολόγιο διάρκειας ενός έτους.
Μέχρι σήμερα, πάνω από το 50% των νοικοκυριών παρέμενε στο πράσινο τιμολόγιο, το οποίο τον Νοέμβριο έφτασε στα 28 λεπτά ανά κιλοβατώρα (kWh), σημειώνοντας αύξηση 33% σε μόλις έναν μήνα. Την ίδια στιγμή, τα σταθερά μπλε τιμολόγια κινούνται στα 14-15 λεπτά/kWh, με αποτέλεσμα ένα νοικοκυριό με μέση μηνιαία κατανάλωση 400 kWh να πληρώνει σήμερα στο πράσινο τιμολόγιο σχεδόν τα διπλάσια χρήματα.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ και η θέση της κυβέρνησης στη Βουλή
Με τροπολογία που κατέθεσε στη Βουλή, το ΠΑΣΟΚ πρότεινε την αναστροφή του μηχανισμού προεπιλογής, προβλέποντας την αυτόματη μετάπτωση στο φθηνότερο μπλε τιμολόγιο για όσους καταναλωτές είχαν βρεθεί στο πράσινο χωρίς δική τους ρητή αίτηση.
Απαντώντας στην πρόταση αυτή, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, εξήγησε τους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση δεν μπορεί να την υιοθετήσει, προειδοποιώντας ότι μια μαζική υπαγωγή στο σταθερό τιμολόγιο θα είχε ως αντίκτυπο την αύξηση της τιμής του.
«Εμείς θέλουμε ο κόσμος να πάει στα μπλε τιμολόγια. Ακούμε κριτική ότι τάχα έχουμε εγκλωβίσει τον κόσμο στο πράσινο τιμολόγιο. Η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουμε εγκλωβίσει κανέναν και όποιος θέλει να αλλάξει τιμολόγιο, αυτό μπορεί να το κάνει με μια απλή διαδικασία λίγων δευτερολέπτων», τόνισε ο υφυπουργός, προσθέτοντας ωστόσο ότι εάν όλος ο κόσμος μετακινούσε μαζικά τα συμβόλαιά του στα μπλε τιμολόγια, οι προμηθευτές θα αναγκάζονταν να αυξήσουν τις τιμές για να διαχειριστούν τα χειρότερα δυνατά σενάρια ρίσκου.
«Εμείς θέλουμε ο κόσμος να πάει στα μπλε τιμολόγια. Ακούμε κριτική ότι τάχα έχουμε εγκλωβίσει τον κόσμο στο πράσινο τιμολόγιο. Η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουμε εγκλωβίσει κανέναν και όποιος θέλει να αλλάξει τιμολόγιο, αυτό μπορεί να το κάνει με μια απλή διαδικασία 15’’, 20’’ ή 30’’», ανέφερε αρχικά ο υφυπουργός. Ωστόσο, έσπευσε να επισημάνει, «αν πάμε στη λογική, όλος ο κόσμος να μπει μαζικά στα μπλε τιμολόγια, τότε αυτό σημαίνει ότι το μπλε τιμολόγιο θα πρέπει να γίνει πιο ακριβό, γιατί όλοι οι προμηθευτές, θα σκεφτούν τα χειρότερα σενάρια και πώς αυτά θα τα διαχειριστούν». Αυτοακυρώνοντας δηλαδή ουσιαστικά το ίδιο το ισχύον σύστημα διάθεσης στην αγορά διακριτών «χρωματιστών» τιμολογίων, με αντίστοιχα τα συν και τα πλην σε σχέση με τις ανάγκες και τα «θέλω» του κάθε καταναλωτή.
Γι΄αυτό, επέμεινε ο κ. Τσάφος, και «η κυβέρνηση δεν μπορεί φέρει διάταξη που θα βάζει μαζικά τον κόσμο σε ένα μπλε τιμολόγιο, γιατί υπάρχει η ρήτρα ότι για να φύγεις από το μπλε, πρέπει να πληρώσεις και συνεπώς οι προμηθευτές θα έχουν διαχειριστούν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο…». Λίγο πριν κλείσει η συζήτηση, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στάθηκε στα χρωματιστά τιμολόγια, για τα οποία έγινε πολύς λόγος κατά τη διάρκεια την επεξεργασία του νομοσχεδίου.
Τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ και η αναλογία με την αγορά
Προκειμένου δε να καταδείξει τις επιπτώσεις από μια μαζική μετάπτωση στο μπλε τιμολόγιο, επικαλέστηκε τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ που, όπως σημείωσε, δείχνουν ότι 3,1 εκατομμύρια παροχές είναι στο πράσινο τιμολόγιο, αριθμός που ισοδυναμεί με το 50% των καταναλωτών.
Από αυτά τα 3,1 εκατομμύρια, ένα εκατομμύριο παροχές καταναλώνουν ελάχιστο ρεύμα, είτε γιατί είναι κλειστά σπίτια είτε γιατί είναι εξοχικά σπίτια. Αν αφαιρεθεί αυτό το 1 εκατομμύριο παροχών, τότε το 40% των καταναλωτών είναι στο πράσινο τιμολόγιο, το 40% είναι στο μπλε στο τιμολόγιο και το 20% είναι στο κίτρινο.
«Η αξία της ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από την ώρα και το σημείο στο οποίο παράγεται και αυτό δεν είναι αποτέλεσμα του χρηματιστηρίου ενέργειας», υποστήριξε ο Νίκος Τσάφος και ακολούθως επιχείρησε μία αντιστοίχηση με το τουριστικό προϊόν: «Σκεφτείτε λίγο, την ίδια αξία έχει ένα δωμάτιο τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο; Την ίδια αξία έχει ένα δωμάτιο στο κέντρο της Αθήνας, στην παραλιακή, στη Μύκονο, στη Ρόδο, στη Σαντορίνη; Όχι φυσικά. Και λέμε γιατί έχουμε το πράσινο τιμολόγιο.
Στα καύσιμα, όλοι έχουμε ένα πράσινο τιμολόγιο, δεν το λέμε φυσικά πράσινο τιμολόγιο, αλλά κάθε φορά που πάμε στο βενζινάδικο, γεμίζουμε με την τιμή της ημέρας. Δεν είναι περίεργο ένα αγαθό να έχει μια τιμή που αλλάζει με τη μέρα ή με την ώρα. »
Στο ρεύμα λοιπόν, στην ευρωπαϊκή αγορά, η τιμή αλλάζει κάθε τέταρτο. Αυτή είναι η πραγματικότητα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Άρα, το ερώτημα είναι πώς μπορείς ένα προϊόν που αλλάζει κάθε τέταρτο, αυτό να το χρεώνεις στον καταναλωτή. Η μια επιλογή είναι να το χρεώνεις ώρα-ώρα, αυτά είναι τα πορτοκαλί τιμολόγια. Υπάρχει η επιλογή να λες “ότι βγάλει, θα το πληρώσω”, αυτό είναι το κίτρινο τιμολόγιο. Υπάρχει η επιλογή να κλειδώσεις μια τιμή, το μπλε. Και υπάρχει και μια επιλογή, να χρεώνεις, ανάλογα με τις διακυμάνσεις, απολογιστικά, αυτό είναι το ax ante, είτε το πράσινο είτε το κίτρινο». Αυτά, θέλησε να επισημάνει, « δεν είναι επινοήσεις της κυβέρνησης, αλλά οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να προσαρμόσουμε ένα προϊόν που η αξία του αλλάζει κάθε τέταρτο, για αντικειμενικούς λόγους, και να το μεταφράσουμε σε κάτι που να είναι…εύπεπτο στους καταναλωτές».
Οι κίνδυνοι και η ρήτρα αποχώρησης στα σταθερά τιμολόγια
Ιδίως για το μπλε τιμολόγιο, ο κ. Τσάφος σημείωσε ότι έχει ρίσκα γιατί μπορεί σε μερικούς μήνες, να υπάρχουν τιμολόγια πιο φθηνά, και γι΄αυτό τα μπλε έχουν και ρήτρα για να μπορεί να φύγει από αυτά ο καταναλωτής.
Οπότε, εξήγησε «αφού κλειδώνεις μια τιμή, αυτή η ρήτρα είναι ένας από τους λόγους, που δεν μπορούμε να βάλουμε μαζικά τον κόσμο σε ένα μπλε, όταν υπάρχει η ρήτρα ότι για φύγεις από το μπλε πρέπει να πληρώσεις»
Το δεύτερο πρόβλημα, με το μπλε τιμολόγιο, συνέχισε ο υφυπουργός, είναι πως όταν εγγυάσαι μια τιμή να πουλήσεις, πρέπει αυτή την τιμή να την προστατεύσεις και να την εγγυηθείς για όλη τη διάρκεια του συμβολαίου, το οποίο σημαίνει πως αν έχεις δώσει μια τιμή «x» και έρχεται ένα συμβάν όπως αυτό στα Στενά του Ορμούζ, και η τιμή του φυσικού αερίου τριπλασιάστηκε, πρέπει με κάποιο τρόπο να μπορέσεις να τηρήσεις αυτό το συμβόλαιο. Αυτός άλλωστε, τόνισε, είναι και ο λόγος που στο νομοσχέδιο υπάρχει ρητή πρόβλεψη, για τους προμηθευτές, να εκπονήσουν στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου. «Συνεπώς, αν πάμε στη λογική όλος ο κόσμος να μπει μαζικά στα μπλε τιμολόγια, αυτό σημαίνει ότι το μπλε θα πρέπει να γίνει πιο ακριβό, γιατί όλοι θα σκεφτούν τα χειρότερα σενάρια και πώς αυτά θα τα διαχειριστούν», κατέληξε στον συλλογισμό του Νίκος Τσάφος. Πηγή: Protagon.gr
Με πληροφορίες από protagon.gr






