Σε μια ολοένα και πιο δύσκολη οικονομική πραγματικότητα βρίσκονται οι αγρότες στην Αχαΐα, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν ένα διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής, την ώρα που οι τιμές πώλησης των προϊόντων τους παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και οι ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις συσσωρεύονται. Η οικονομική πίεση έχει γίνει πλέον μέρος της καθημερινότητάς τους, με αρκετούς παραγωγούς να αδυνατούν να ανταποκριθούν ακόμη και στις βασικές υποχρεώσεις τους, ενώ η συνέχιση της αγροτικής δραστηριότητας τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Η εικόνα που μεταφέρεται από τον αγροτικό κόσμο της περιοχής είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Σύμφωνα με την εκτίμηση του προέδρου των λαϊκών αγορών της Πάτρας, Αλέκου Θανόπουλου, περισσότεροι από τους μισούς αγρότες της Αχαΐας έχουν οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, γεγονός που αποτυπώνει τη δυσκολία με την οποία προσπαθούν να διατηρήσουν τις εκμεταλλεύσεις τους σε λειτουργία. Πρόκειται για παραγωγούς που, παρά την καθημερινή τους εργασία, βλέπουν το εισόδημά τους να μην επαρκεί για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες, τόσο της επαγγελματικής όσο και της οικογενειακής τους ζωής.
Υποχρεώσεις που «τρέχουν» και εισοδήματα που δεν επαρκούν
«Οι λογαριασμοί τρέχουν κάθε μήνα», επισημαίνει ο κ. Θανόπουλος στο Patrapress.gr, περιγράφοντας την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Οι εισφορές στον ΕΦΚΑ, οι φορολογικές υποχρεώσεις, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος και τα έξοδα για τη λειτουργία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων δεν μπορούν να περιμένουν. Ακόμη κι όταν η παραγωγή δεν αποδίδει τα αναμενόμενα, οι υποχρεώσεις παραμένουν σταθερές και συνεχίζουν να συσσωρεύονται.
Έτσι, πολλοί αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν φαύλο κύκλο οικονομικής επιβάρυνσης. Από τη μία πλευρά, καλούνται να πληρώσουν για να συνεχίσουν να καλλιεργούν και, από την άλλη, δεν εξασφαλίζουν τα απαραίτητα έσοδα από τη διάθεση των προϊόντων τους. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται νέα χρέη, τα οποία δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την προσπάθεια διατήρησης της παραγωγικής δραστηριότητας.
Όπως αναφέρει ο πρόεδρος των λαϊκών αγορών, οι τελευταίες δεκαετίες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολες για τον αγροτικό κόσμο. Το κόστος της ενέργειας, των καυσίμων, των λιπασμάτων και των υπόλοιπων αγροτικών εφοδίων έχει αυξηθεί, σύμφωνα με τον ίδιο, κατά 30% έως 45%. Την ίδια στιγμή, οι τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί για τα προϊόντα τους δεν ακολουθούν αντίστοιχη πορεία, με αποτέλεσμα η σχέση ανάμεσα στα έξοδα και τα έσοδα να γίνεται ολοένα και πιο δυσμενής.
Οι τιμές παραγωγού καταρρέουν – Προϊόντα μένουν απούλητα
Ενδεικτική της κατάστασης είναι η περίπτωση των οινοποιήσιμων σταφυλιών. Όπως επισημαίνει ο Αλέκος Θανόπουλος, οι τιμές τους φέτος κατέγραψαν πτώση της τάξης του 40%, την ώρα που οι παραγωγοί είχαν ήδη επιβαρυνθεί από τις αυξήσεις στα καλλιεργητικά έξοδα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που περιορίζει δραστικά το εισόδημα των αμπελουργών, οι οποίοι βλέπουν τον κόπο μιας ολόκληρης καλλιεργητικής περιόδου να μην ανταμείβεται.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, η παραγωγή δεν καταφέρνει να βρει διέξοδο στην αγορά, με προϊόντα να παραμένουν στις αποθήκες ή ακόμη και να σαπίζουν στα χωράφια. Η αδυναμία διάθεσης σε τιμές που να καλύπτουν έστω το κόστος παραγωγής δημιουργεί ένα επιπλέον πρόβλημα βιωσιμότητας για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Σαν να μην έφταναν οι οικονομικές δυσκολίες, οι παραγωγοί έχουν να αντιμετωπίσουν και μια σειρά διοικητικών εμποδίων. Η γραφειοκρατία, οι δυσκολίες που καταγράφονται στις δηλώσεις μέσω του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ), αλλά και τα προβλήματα που σχετίζονται με τις αγροτικές ενισχύσεις επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά τους. Οι αγρότες χρειάζεται να προγραμματίσουν τις καλλιεργητικές τους εργασίες και να καλύψουν συγκεκριμένες δαπάνες, χωρίς πάντοτε να γνωρίζουν πότε θα λάβουν τις ενισχύσεις που περιμένουν.
Ξεριζώνουν αμπέλια και εγκαταλείπουν τις καλλιέργειες
Η οικονομική κρίση δεν περιορίζεται πλέον στα χρέη και στους απλήρωτους λογαριασμούς. Αρχίζει να αποτυπώνεται και στην ίδια την εικόνα της αχαϊκής υπαίθρου, καθώς ολοένα περισσότεροι παραγωγοί δυσκολεύονται να διατηρήσουν τις καλλιέργειές τους.
Όπως περιγράφει ο κ. Θανόπουλος, υπάρχουν ήδη περιπτώσεις αγροτών που προχωρούν στο ξερίζωμα αμπελιών, αδυνατώντας να συνεχίσουν μια δραστηριότητα που δεν τους εξασφαλίζει πλέον βιώσιμο εισόδημα. Αντίστοιχα, τα προηγούμενα χρόνια καταγράφηκαν εγκαταλείψεις καλλιεργειών όπως οι ροδιές, ενώ πλέον εκφράζονται φόβοι ότι η ίδια πορεία μπορεί να ακολουθηθεί και στους ελαιώνες.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί προβληματισμό, καθώς η εγκατάλειψη μιας καλλιέργειας δεν αποτελεί απλώς μια προσωρινή οικονομική απόφαση. Συνδέεται με την απώλεια παραγωγικής δραστηριότητας, τη συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος και τη σταδιακή απομάκρυνση ανθρώπων από τη γη. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι, σύμφωνα με τον πρόεδρο των λαϊκών αγορών, η απομάκρυνση των νεότερων ανθρώπων από το επάγγελμα, καθώς οι προοπτικές που διαμορφώνονται δεν τους επιτρέπουν να σχεδιάσουν με ασφάλεια το μέλλον τους στην αγροτική παραγωγή.
Την ίδια ώρα, οι αγρότες επιβαρύνονται και από την αύξηση του γενικότερου κόστους ζωής. Δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο τις ακριβότερες πρώτες ύλες και τα εφόδια που απαιτούνται για τις καλλιέργειές τους, αλλά και τις αυξήσεις στα προϊόντα και στις υπηρεσίες που χρειάζονται για την καθημερινή διαβίωση των οικογενειών τους. Οι ενισχύσεις, τις οποίες ο κ. Θανόπουλος χαρακτηρίζει ανεπαρκείς, δεν καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες, αφήνοντας πολλά νοικοκυριά εκτεθειμένα σε πρόσθετες οικονομικές πιέσεις.
Στο περίμενε για τις αποζημιώσεις από τις πυρκαγιές
Στα προβλήματα προστίθεται και το ζήτημα των αποζημιώσεων για τις ζημιές που προκλήθηκαν από τις πυρκαγιές του Αυγούστου της προηγούμενης χρονιάς. Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει ο Αλέκος Θανόπουλος, οι πληγέντες παραγωγοί εξακολουθούν να περιμένουν χρήματα για τις ζημιές που υπέστησαν οι καλλιέργειες και η παραγωγή τους.
Για τους συγκεκριμένους αγρότες, η καθυστέρηση αυτή αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα, καθώς καλούνται να καλύψουν τις απώλειες και να οργανώσουν την επόμενη καλλιεργητική περίοδο χωρίς να έχουν λάβει τις αποζημιώσεις που αναμένουν.
Η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται στην Αχαΐα γεννά σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής. Με το κόστος να αυξάνεται, τις τιμές παραγωγού να υποχωρούν, τα χρέη να μεγαλώνουν και τις ενισχύσεις και αποζημιώσεις να μην ανταποκρίνονται, σύμφωνα με τις καταγγελίες, στις ανάγκες των παραγωγών, η δυνατότητα συνέχισης της δραστηριότητας γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσοι αγρότες θα καταφέρουν να παραμείνουν στη γη τους και πόσοι θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις καλλιέργειές τους. Για τον αγροτικό κόσμο της Αχαΐας, η εγκατάλειψη δεν αποτελεί πλέον ένα ενδεχόμενο που αφορά το μακρινό μέλλον. Όπως προειδοποιεί ο Αλέκος Θανόπουλος, είναι μια διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και επιταχύνεται, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της επόμενης ημέρας για την τοπική αγροτική οικονομία.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
