Η πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου είναι ημέρα τιμής για τις πολύτεκνες οικογένειες. Τιμούμε τους προστάτες Αγίους μας, τον Τερέντιο, τη Νεονίλλη και τα επτά παιδιά τους. Τιμούμε, όμως, και κάθε οικογένεια που με αγάπη, ευθύνη και καθημερινό αγώνα μεγαλώνει παιδιά και κρατά ζωντανή την ελπίδα για τον τόπο μας.
Η ημέρα αυτή δεν είναι μια τυπική επέτειος. Είναι αφορμή να μιλήσουμε καθαρά για το δημογραφικό, το μεγαλύτερο εθνικό πρόβλημα της χώρας. Δεν αφορά μόνο τις στατιστικές. Το βλέπουμε στις τάξεις που αδειάζουν, στα χωριά που ερημώνουν και στους νέους που αναβάλλουν ή εγκαταλείπουν την επιθυμία να κάνουν οικογένεια, επειδή δεν αισθάνονται ότι έχουν ασφάλεια, στέγη, εργασία και προοπτική.
Μια χώρα που γερνά και μικραίνει δυσκολεύεται να παράγει, να στηρίξει το ασφαλιστικό της σύστημα και να κρατήσει ζωντανές τις κοινότητές της. Το δημογραφικό αφορά την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την παιδεία, την υγεία, την περιφέρεια και τελικά τη δυνατότητα της Ελλάδας να σταθεί όρθια στον χρόνο. Γι’ αυτό δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός υπουργείου ή μιας κυβέρνησης. Χρειάζεται κινητοποίηση της κεντρικής διοίκησης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Εκκλησίας, της κοινωνίας των πολιτών και όλων των πολιτικών δυνάμεων.
Δεν αρκούν αποσπασματικά επιδόματα και εξαγγελίες που δεν αλλάζουν την καθημερινότητα. Χρειάζεται εθνικός σχεδιασμός με διάρκεια, στόχους, χρονοδιάγραμμα και λογοδοσία. Κάθε δημόσια πολιτική πρέπει να κρίνεται και από το αν διευκολύνει ή δυσκολεύει τη δημιουργία και τη στήριξη μιας οικογένειας.
Οι Έλληνες Χριστιανοδημοκράτες προτείνουμε τη δημιουργία Υπουργείου Οικογένειας με ουσιαστικές, οριζόντιες αρμοδιότητες. Προτείνουμε επίσης νόμο-πλαίσιο που θα υποχρεώνει την πολιτεία, τους δήμους και τις περιφέρειες να εξετάζουν τις επιπτώσεις κάθε απόφασης στην οικογενειακή ζωή — από τη φορολογία και τη στέγαση έως τις μεταφορές, την υγεία και την εκπαίδευση.
Ζητούμε ένα Εθνικό Σχέδιο Στήριξης της Πολύτεκνης Οικογένειας. Δεν ζητούμε προνόμια. Ζητούμε να εφαρμοστεί η ειδική μέριμνα που προβλέπει το Σύνταγμα και να μην αντιμετωπίζεται η οικογένεια με πολλά παιδιά σαν να τιμωρείται για τις ευθύνες που αναλαμβάνει.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνουμε ο ΕΝΦΙΑ να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες μιας πολύτεκνης οικογένειας. Ζητούμε φορολογική δικαιοσύνη και ουσιαστικά κίνητρα, χωρίς η στήριξη να εξαντλείται σε ένα εισοδηματικό όριο που μπορεί να αποκλείει οικογένειες με αυξημένες ανάγκες. Ζητούμε, ακόμη, να αναγνωρίζεται συντάξιμος χρόνος μητρότητας, με ειδική μέριμνα για τις πολύτεκνες μητέρες. Η ανατροφή των παιδιών δεν είναι κενό στην εργασιακή πορεία μιας γυναίκας· είναι προσφορά με μεγάλη κοινωνική αξία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρότασή μας για άμεση εφαρμογή ποσόστωσης 16% υπέρ των πολυτέκνων στους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών και στις προσλήψεις αναπληρωτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάσαμε, την τελευταία τριετία καταγράφονται 21.000 λιγότεροι μαθητές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, ενώ από το 2023 έως το 2026 περίπου εκατό νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία έχουν χαθεί από τον εκπαιδευτικό χάρτη. Κάθε σχολείο που κλείνει αποδυναμώνει μια κοινότητα και κάνει δυσκολότερη την παραμονή νέων οικογενειών στην περιφέρεια.
Η στήριξη μιας πολύτεκνης οικογένειας στην επαρχία δεν αφορά μόνο έναν εργαζόμενο. Μπορεί να σημαίνει ότι περισσότερα παιδιά θα φοιτήσουν στα τοπικά σχολεία και ότι μια κοινότητα θα αποκτήσει νέα ζωή. Η ποσόστωση δεν λύνει από μόνη της το δημογραφικό, αποτελεί όμως ένα συγκεκριμένο και εφαρμόσιμο μέτρο. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να διακηρύσσει ότι το δημογραφικό είναι εθνική προτεραιότητα και ταυτόχρονα να αρνείται παρεμβάσεις που στηρίζουν τις πολύτεκνες οικογένειες και την περιφέρεια.
Ασφαλώς, κανένα επίδομα δεν αρκεί όταν οι νέοι δεν έχουν αξιοπρεπή εργασία, προσιτή κατοικία, πρόσβαση σε παιδικούς σταθμούς και υπηρεσίες υγείας. Η πολιτεία δεν μπορεί να επιβάλλει σε κανέναν τις προσωπικές του επιλογές. Έχει, όμως, υποχρέωση να μη στερεί από τους ανθρώπους τη δυνατότητα να σχεδιάσουν τη ζωή τους μέσα στην ανασφάλεια και την αδιαφορία.
Η πολιτική δεν είναι θέαμα, ούτε τηλεοπτικά παράθυρα και επικοινωνιακά αφηγήματα. Είναι ευθύνη: να κοιτάζεις τα δεδομένα κατάματα και να παίρνεις αποφάσεις που θα αντέξουν στον χρόνο, ακόμη κι όταν δεν είναι βραχυπρόθεσμα δημοφιλείς.
Η χώρα δεν χρειάζεται άλλη μια κυβέρνηση που απλώς διαχειρίζεται την επικαιρότητα. Χρειάζεται πολιτικές δυνάμεις που διαμορφώνουν τις εξελίξεις με αρχές και αξίες. Η Χριστιανοδημοκρατία μπορεί να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια, με ένα ξεκάθαρο πλαίσιο: το πρόσωπο πάνω από τα συστήματα, την οικογένεια πάνω από τους αριθμούς, την αλήθεια πάνω από την εντύπωση και τη διαφάνεια πάνω από τη σκοπιμότητα.
Η συζήτηση για το δημογραφικό δεν πρέπει να μείνει στα λόγια. Οφείλει να γίνει δράση: να απαιτήσουμε θεσμούς που λειτουργούν, να στηρίξουμε τις οικογένειες και να δώσουμε στους νέους ανθρώπους πραγματικές δυνατότητες να σχεδιάσουν τη ζωή τους. Η Ελλάδα που θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας θα κριθεί από το αν σήμερα σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων.
Το κόστος της αδράνειας είναι ήδη ορατό: σχολεία κλείνουν, χωριά αδειάζουν, οι ανάγκες φροντίδας μεγαλώνουν. Η επένδυση στην οικογένεια δεν είναι σπατάλη. Είναι επένδυση στη δυνατότητα της Ελλάδας να έχει μέλλον.
Οι πολύτεκνες οικογένειες δεν ζητούν χειροκρότημα μία φορά τον χρόνο. Ζητούν δικαιοσύνη, σεβασμό και πολιτικές που αναγνωρίζουν την πραγματικότητα της ζωής τους. Ας τιμήσουμε τους Αγίους Τερέντιο και Νεονίλλη και τα επτά παιδιά τους με πράξεις: με σχολεία ανοιχτά, χωριά ζωντανά και στέγη προσιτή.
Το δημογραφικό είναι πρόβλημα του παρόντος. Η απάντηση πρέπει να αρχίσει τώρα.
του Νίκου Νικολόπουλου
Προέδρου του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
