Η φετινή ελαιοκομική περίοδος στην Αχαΐα ξεκινά με προβληματισμό για τους παραγωγούς, καθώς οι πρώτες εκτιμήσεις για την τιμή διάθεσης του ελαιολάδου κινούνται αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με την περσινή χρονιά, ενώ το αυξημένο κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής περιορίζει τα περιθώρια κέρδους. Την ίδια ώρα, η εικόνα της παραγωγής δεν είναι ενιαία σε όλες τις περιοχές, με τοπικές εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για σημαντικές απώλειες στην ποσότητα.
Σύμφωνα με την Άννα Παπαζαφείρη, πρόεδρο του Αγροκτηνοτροφικού Συλλόγου Δυτικής Αχαΐας, στο Patrapress οι πρώτες ενδείξεις από την αγορά τοποθετούν την τιμή του νέου ελαιολάδου περίπου στα 3 με 3,5 ευρώ το κιλό για τον παραγωγό. Πρόκειται, ωστόσο, για μια αρχική εκτίμηση, καθώς η διαμόρφωση των τιμών αναμένεται να ξεκαθαρίσει όσο προχωρά η συγκομιδή και αυξάνονται οι εμπορικές συναλλαγές.
Το βασικό ερώτημα για τον ελαιοπαραγωγό της Αχαΐας δεν είναι μόνο πόσο λάδι θα παραχθεί φέτος, αλλά και αν τα έσοδα θα επαρκούν για να καλύψουν τις δαπάνες μιας καλλιέργειας που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική.
Στα 3 με 3,5 ευρώ το κιλό οι πρώτες εκτιμήσεις
«Από δύο-τρία ελαιοτριβεία με τα οποία μίλησα, όλοι λένε γύρω στα 3 με 3,5 ευρώ», αναφέρει η κ. Παπαζαφείρη, επισημαίνοντας ότι, με βάση τις πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει, δεν διαφαίνεται προς το παρόν δυνατότητα για υψηλότερη τιμή.
Η σύγκριση με την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο είναι ενδεικτική της πίεσης που αντιμετωπίζει ο παραγωγός. Όπως σημειώνει η πρόεδρος του Αγροκτηνοτροφικού Συλλόγου Δυτικής Αχαΐας, πέρυσι οι τιμές είχαν ξεκινήσει περίπου στα 5 ευρώ το κιλό, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από τις φετινές αρχικές εκτιμήσεις.
Η διαφορά αυτή δημιουργεί εύλογη ανησυχία στους καλλιεργητές, οι οποίοι καλούνται να οργανώσουν τη συγκομιδή τους χωρίς να γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα σε ποια επίπεδα θα κινηθεί η αγορά. Οι τιμές που αναφέρονται αφορούν εκτιμήσεις για την τιμή παραγωγού και όχι τελικές, επιβεβαιωμένες τιμές για όλες τις ποιότητες ελαιολάδου.
Το υψηλό κόστος περιορίζει το εισόδημα των παραγωγών
Για την κ. Παπαζαφείρη, το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στο ποσό που απομένει τελικά στον παραγωγό μετά την κάλυψη των εξόδων.
«Δεν είναι μόνο πόσο λάδι μπορείς να παράγεις, αλλά πόσα χρήματα θα μείνουν στην τσέπη του παραγωγού», τονίζει, περιγράφοντας μια πραγματικότητα στην οποία η μείωση της τιμής πώλησης δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη μείωση των δαπανών.
Η συγκομιδή, τα μεροκάματα, τα λιπάσματα, το ρεύμα και οι υπόλοιπες καλλιεργητικές εργασίες αποτελούν σημαντικές επιβαρύνσεις για κάθε ελαιοπαραγωγό. Οι δαπάνες αυτές πρέπει να καλυφθούν ανεξάρτητα από το αν η τελική ποσότητα είναι μεγάλη ή μικρή και από το αν η τιμή πώλησης θα κινηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Έτσι, ακόμη και μια χρονιά με ικανοποιητική παραγωγή δεν εγγυάται απαραίτητα ανάλογο εισόδημα. Όταν η τιμή υποχωρεί και το κόστος παραμένει υψηλό, το περιθώριο κέρδους περιορίζεται, δημιουργώντας αβεβαιότητα για τη δυνατότητα συνέχισης της καλλιέργειας.
Η πρόεδρος του συλλόγου προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη πίεση στις τιμές μπορεί να απειλήσει το μέλλον της ελαιοκαλλιέργειας, ιδιαίτερα για όσους παραγωγούς δεν διαθέτουν οικονομικά περιθώρια για να απορροφήσουν νέες απώλειες.
Μείωση παραγωγής έως 40% σε τοπικό επίπεδο
Την ίδια στιγμή, προβληματισμό για την ποσότητα του φετινού ελαιολάδου εκφράζει ο Γιώργος Γιάγχος, πρόεδρος των Ανεξάρτητων Αγροτών Αιγιαλείας. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, στο Patrapress στην περιοχή για την οποία μιλά η μείωση της παραγωγής φτάνει περίπου το 40%.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αφορά την περιοχή αναφοράς του και δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτική για το σύνολο της Αχαΐας, καθώς η εικόνα ενδέχεται να διαφοροποιείται ανάλογα με την τοποθεσία και τις συνθήκες που επικράτησαν στους ελαιώνες.
Μια τέτοια μείωση, εφόσον επιβεβαιωθεί κατά την ολοκλήρωση της συγκομιδής, σημαίνει λιγότερο προϊόν προς διάθεση και χαμηλότερα δυνητικά έσοδα για τους παραγωγούς που θα έχουν μικρότερη συγκομιδή. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν οι απώλειες στην ποσότητα συνδυάζονται με χαμηλές τιμές πώλησης και υψηλά καλλιεργητικά έξοδα.
Ο κ. Γιάχος αναφέρεται επίσης στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί κατά τη συγκομιδή, σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος εργασίας και η εξεύρεση εργατικών χεριών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την εξέλιξη της ελαιοκομικής περιόδου.
Η τιμή στο ράφι και η απόσταση από τον παραγωγό
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος των Ανεξάρτητων Αγροτών Αιγιαλείας στη διαφορά ανάμεσα στην τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός και σε εκείνη που πληρώνει ο καταναλωτής.
Όπως επισημαίνει, όταν η τιμή παραγωγού μειώνεται, η αντίστοιχη τιμή στο ράφι δεν ακολουθεί πάντοτε την ίδια πορεία, αλλά μπορεί να παραμένει σταθερή ή ακόμη και να αυξάνεται.
Η επισήμανση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της διαμόρφωσης της τελικής τιμής του ελαιολάδου, από την πώληση του προϊόντος από τον παραγωγό έως τη διάθεσή του στα καταστήματα. Ανάμεσα στα δύο στάδια παρεμβάλλονται έξοδα μεταφοράς, τυποποίησης, συσκευασίας και εμπορίας, καθώς και διαφορετικά περιθώρια κέρδους.
Ωστόσο, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία για τις τιμές ανά στάδιο της εμπορικής αλυσίδας, δεν μπορεί να προσδιοριστεί ποιο μέρος της τελικής τιμής αντιστοιχεί σε κάθε επιμέρους κόστος ή εμπορικό περιθώριο.
Το ζητούμενο για τους παραγωγούς είναι η τιμή που εισπράττουν να καλύπτει τις πραγματικές δαπάνες της καλλιέργειας, ενώ για τους καταναλωτές παραμένει κρίσιμο το πόσο προσιτό θα είναι το ελαιόλαδο στην αγορά.
Τα ελαιοτριβεία πιέζονται από τα λειτουργικά έξοδα
Την εικόνα της αυξημένης οικονομικής πίεσης περιγράφει στο Patrapress και ο Χρήστος Πανίτσας, ιδιοκτήτης οικογενειακού ελαιοτριβείου ο οποίος γνωρίζει από πρώτο χέρι τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή.
«Το κόστος παραγωγής έχει ανέβει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τα μεροκάματα, τα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα, τα καύσιμα και κυρίως η ενέργεια έχουν ανεβάσει πολύ το κόστος. Με τις σημερινές τιμές του λαδιού, ο παραγωγός πολλές φορές δουλεύει οριακά και σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχει ουσιαστικό κέρδος», τονίζει.
Όπως εξηγεί, η πίεση δεν περιορίζεται στους ελαιώνες. Τα ίδια τα ελαιοτριβεία καλούνται να λειτουργήσουν με αυξημένα λειτουργικά έξοδα, ιδιαίτερα εξαιτίας του ενεργειακού κόστους, σε μια περίοδο κατά την οποία η τιμή του τελικού προϊόντος παρουσιάζει πτωτικές τάσεις.
Η κατάσταση δημιουργεί δυσκολίες σε ολόκληρη την αλυσίδα της ελαιοπαραγωγής. Οι παραγωγοί επιβαρύνονται από τις δαπάνες καλλιέργειας και συγκομιδής, ενώ οι μονάδες επεξεργασίας πρέπει να διατηρούν τη λειτουργία τους και να καλύπτουν τα δικά τους έξοδα.
Έκκληση για στήριξη από την Πολιτεία και την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο κ. Πανίτσας ζητά ουσιαστική στήριξη του παραγωγού από την Πολιτεία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας ότι η παραγωγή ποιοτικού ελαιολάδου απαιτεί επενδύσεις, εργασία και συμμόρφωση με αυστηρές προδιαγραφές.
«Δεν μπορεί να ζητάμε από τον Έλληνα παραγωγό να παράγει ποιοτικό προϊόν με ολοένα αυστηρότερες προδιαγραφές και ταυτόχρονα να τον αφήνουμε να αντιμετωπίζει μόνος του το υψηλό κόστος και τον ανταγωνισμό από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημειώνει.
Η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής ελαιοπαραγωγής αναδεικνύεται, έτσι, σε βασικό ζήτημα για τη φετινή περίοδο. Για τους ανθρώπους του κλάδου, η διατήρηση της ποιότητας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας και τη δυνατότητα του παραγωγού να εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές εισόδημα.
Ποιότητα, ποσότητα και τιμές σε αναμονή
Η συνολική εικόνα της φετινής ελαιοκομικής περιόδου στην Αχαΐα θα διαμορφωθεί όσο προχωρά η συγκομιδή και συγκεντρώνονται περισσότερα δεδομένα από τις επιμέρους περιοχές. Προς το παρόν, οι εκτιμήσεις που μεταφέρουν οι εκπρόσωποι των παραγωγών και ο επαγγελματίας του κλάδου εστιάζουν κυρίως στις χαμηλότερες προσδοκίες για την τιμή, στο υψηλό κόστος και στις τοπικές απώλειες παραγωγής.
Για την ποιότητα του φετινού ελαιολάδου δεν υπάρχουν στις συγκεκριμένες δηλώσεις επαρκή στοιχεία που να επιτρέπουν ασφαλές συνολικό συμπέρασμα. Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τα χαρακτηριστικά του καρπού, τον χρόνο συγκομιδής, τις συνθήκες επεξεργασίας και τις αναλύσεις των παραγόμενων ελαιολάδων.
Αντίστοιχα, η εκτίμηση των 3 με 3,5 ευρώ το κιλό αφορά την τιμή παραγωγού και δεν αρκεί από μόνη της για να προβλεφθεί η τιμή που θα πληρώνει ο καταναλωτής στο ράφι. Για αυτό απαιτούνται νεότερα δεδομένα από την εμπορική αγορά και την τυποποίηση.
Το κοινό σημείο των τριών παρεμβάσεων είναι σαφές: η βιωσιμότητα της ελαιοκαλλιέργειας δεν εξαρτάται μόνο από την ποσότητα του λαδιού που θα παραχθεί, αλλά και από το αν η τιμή διάθεσης θα καλύπτει το κόστος και θα αφήνει πραγματικό εισόδημα στους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την παραγωγή.
Για την Αχαΐα, το στοίχημα της φετινής χρονιάς είναι να διασφαλιστεί ότι το ελαιόλαδο θα παραμείνει μια βιώσιμη αγροτική δραστηριότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι παραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα την αβεβαιότητα των τιμών, τις δυσκολίες της συγκομιδής και την αύξηση των δαπανών.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
