Η επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα επιβεβαίωσε την αυξανόμενη στρατηγική σημασία της Ελλάδας στον ενεργειακό, αμυντικό και γεωπολιτικό σχεδιασμό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι ανακοινώσεις του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ περιλαμβάνουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στην άμυνα, την ασφάλεια, την ενέργεια και τις επενδύσεις. Πρόκειται για εξελίξεις που δεν πρέπει να υποτιμούμε.
Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, παραμένει:
Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσο χρήσιμη είναι η Ελλάδα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρέπει να γνωρίζουμε και τι κερδίζει η Ελλάδα από αυτή τη σχέση.
Συμφωνίες υπάρχουν. Ποιο είναι το ελληνικό όφελος;
Στον τομέα της άμυνας ανακοινώθηκαν αμερικανικές στρατιωτικές πωλήσεις ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και νέες δυνατότητες αμυντικής και τεχνολογικής συνεργασίας.
Η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας είναι σημαντική. Ωστόσο, οι στρατιωτικές προμήθειες δεν αποτελούν από μόνες τους διπλωματικό αντάλλαγμα. Χρειάζεται να εξετάζουμε το οικονομικό κόστος, τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Στην ενέργεια, η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, οι υποδομές LNG και ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύουν τη σημασία της Ελλάδας.
Αλλά η μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο πρέπει να συνοδεύεται από επενδύσεις, θέσεις εργασίας και ανταγωνιστικότερο ενεργειακό κόστος για τις ελληνικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Η γεωπολιτική αναβάθμιση δεν αρκεί να αποτυπώνεται στους χάρτες. Πρέπει να αποτυπώνεται και στην πραγματική οικονομία.
Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου και η Τουρκία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αμερικανική υποστήριξη στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Η δήλωση υποστήριξης του Μάρκο Ρούμπιο είναι θετική εξέλιξη.
Ωστόσο, η πολιτική υποστήριξη δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με εγγύηση ότι το έργο θα ολοκληρωθεί χωρίς εμπόδια.
Και εδώ ανακύπτει το σημαντικότερο ζήτημα.
Ποια είναι η πρακτική στάση της Ουάσιγκτον απέναντι σε τουρκικές ενέργειες που αμφισβητούν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα;
Η Τουρκία παραμένει σημαντικός παράγοντας στον αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό. Η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρεί ότι η αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων συνεπάγεται αυτομάτως την αποδυνάμωση των αμερικανοτουρκικών.
Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με συναισθηματικές προσδοκίες. Ασκείται με συμφέροντα, συμμαχίες και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Από τη στρατηγική σημασία στην εθνική ισχύ
Η Ελλάδα χρειάζεται μια εξωτερική πολιτική που θα αξιοποιεί τη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς να περιορίζει τη δυνατότητά της να αναπτύσσει πολυδιάστατες διεθνείς συνεργασίες.
Στο πρόσφατο άρθρο μου για τον εμπορικό διάδρομο IMEC υποστήριξα ότι η χώρα μας δεν πρέπει να γίνει απλώς πέρασμα, αλλά πραγματικός κόμβος υποδομών, επενδύσεων, παραγωγής και θέσεων εργασίας.
Η ίδια αρχή ισχύει και στη γεωπολιτική.
Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, η ενέργεια, η ναυτιλία, οι αμυντικές υποδομές και οι νέοι εμπορικοί διάδρομοι αποτελούν τμήματα ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου.
Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να μη συμμετέχει απλώς σε αυτό το σχέδιο, αλλά να διαμορφώνει ενεργά τους όρους της συμμετοχής της.
Η επίσκεψη Ρούμπιο είχε ουσιαστικό περιεχόμενο. Οι συμφωνίες και οι ανακοινώσεις πρέπει να αξιολογηθούν με βάση την εφαρμογή τους και τα αποτελέσματα που θα αποφέρουν.
Η Ελλάδα οφείλει να είναι αξιόπιστος σύμμαχος. Αλλά και ένας σύμμαχος που γνωρίζει την αξία του, διεκδικεί και εξασφαλίζει συγκεκριμένα οφέλη.
Γιατί τελικά η επιτυχία της εξωτερικής πολιτικής δεν μετριέται από το πόσο συχνά μας χαρακτηρίζουν στρατηγικό εταίρο.
Μετριέται από το τι εξασφαλίζουμε για την ασφάλεια, την οικονομία και το μέλλον της χώρας.
Η γεωγραφία μάς δίνει αξία. Η εξωτερική πολιτική οφείλει να τη μετατρέψει σε εθνική ισχύ.
Δημήτριος Γ. Παλούμπης
Πολιτικός Επιστήμονας
Πολιτευτής Αχαΐας
Ελληνική Λύση









