Η Πάτρα έχει πολιτιστική δραστηριότητα, έχει καλλιτέχνες, έχει συλλόγους, έχει διοργανώσεις και έναν θεσμό με πανελλήνια εμβέλεια, το Πατρινό Καρναβάλι. Αυτό που εξακολουθεί να της λείπει, όμως, είναι κάτι πολύ πιο βασικό: επαρκείς και σύγχρονες αίθουσες και υποδομές για να στεγάσουν τον πολιτισμό της.
Η εικόνα που προκύπτει από τις δηλώσεις του αντιδημάρχου Πολιτισμού Παύλου Σκούρα στο Patrapress.gr είναι αποκαλυπτική. Ο Δήμος έχει μπροστά του έναν μακρύ κατάλογο έργων, παρεμβάσεων και σχεδιασμών, όμως μεγάλο μέρος αυτών βρίσκεται ακόμη σε διαφορετικά στάδια υλοποίησης. Κάποια έργα κατασκευάζονται, άλλα δημοπρατούνται, άλλα βρίσκονται σε φάση σχεδιασμού και για ορισμένα δεν υπάρχουν ακόμη ασφαλή χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης.
Και στο μεταξύ, η πολιτιστική δραστηριότητα πρέπει να συνεχιστεί με τους χώρους που είναι σήμερα διαθέσιμοι.
«Έχουμε σαφώς έλλειμμα χώρων»
Η πιο χαρακτηριστική αποστροφή του αντιδημάρχου είναι ίσως και η πιο σημαντική για την αποτύπωση της σημερινής κατάστασης.
Ο κ. Σκούρας παραδέχεται ότι «έχουμε σαφώς έλλειμμα χώρων στην παρούσα φάση», εξηγώντας ότι η πόλη βρίσκεται σε μια περίοδο κατά την οποία πολλά έργα είτε βρίσκονται σε κατασκευή είτε σχεδιάζονται.
Με άλλα λόγια, η Πάτρα βρίσκεται σε μια μεταβατική περίοδο: οι υποδομές που υπάρχουν δεν επαρκούν για τις σημερινές ανάγκες, ενώ οι νέες υποδομές δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί ώστε να καλύψουν το κενό.
Πρόκειται για μια κατάσταση που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πώς εξυπηρετούνται σήμερα οι πολιτιστικές ανάγκες μιας πόλης με έντονη δραστηριότητα και πόσο ακόμη θα διαρκέσει αυτή η μεταβατική περίοδος.
Ο ίδιος ο αντιδήμαρχος, πάντως, υποστηρίζει ότι η ενίσχυση των πολιτιστικών υποδομών αποτελεί προτεραιότητα για τον Δήμο.
Δημοτική Βιβλιοθήκη: από την εξαγγελία στην εργολαβία
Ένα από τα έργα που βρίσκονται σε άμεση εξέλιξη είναι η Δημοτική Βιβλιοθήκη. Σύμφωνα με τον Παύλο Σκούρα, πρόκειται να ανακαινιστεί εξ ολοκλήρου, ενώ ο εργολάβος αναμένεται να αναλάβει άμεσα.
Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την αναβάθμιση των πολιτιστικών υποδομών της πόλης, μαζί με το παλαιό νοσοκομείο και άλλους χώρους που είτε βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης είτε ωριμάζουν για να δημοπρατηθούν.
Το ζητούμενο, βέβαια, δεν είναι μόνο να υπάρχουν έργα στον σχεδιασμό. Είναι αυτά να ολοκληρωθούν και να αποδοθούν στους πολίτες.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύονται από τις δηλώσεις του αντιδημάρχου.
Από τα λουτρά της Γερμανού μέχρι τα νέα θεατρικά στέκια
Ο σχεδιασμός του Δήμου περιλαμβάνει αρκετές ακόμη παρεμβάσεις.
Ο Παύλος Σκούρας αναφέρεται στα λουτρά της Γερμανού, στην «Aίγλη» και στο θεατράκι της Γερμανού, έργα τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία προγραμματισμού και ωρίμανσης.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην παλιά ΔΕΥΑΠ, όπου ήδη λειτουργούν ορισμένες δραστηριότητες, όπως το εργαστήριο και η χαρακτική, ενώ σχεδιάζεται να φιλοξενηθούν εκεί και δραστηριότητες χορού.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αίθουσα στο Αρσάκειο, την οποία ο αντιδήμαρχος χαρακτηρίζει ως ακόμη ένα έργο που πρόκειται να προχωρήσει.
Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν ήδη ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης και αναμένεται να δημοπρατηθούν άμεσα. Με την ολοκλήρωσή τους, το νέο Δημαρχείο θα αποκτήσει πλήρη λειτουργικότητα, ενισχύοντας όχι μόνο τον διοικητικό του ρόλο αλλά και τη δυνατότητα φιλοξενίας πολιτιστικών δράσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Πρόκειται, επομένως, για έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει διαφορετικού τύπου χώρους: θέατρα, αίθουσες, εργαστήρια, βιβλιοθήκες και χώρους πολιτιστικής δράσης.
Το «Απόλλων» και το Υπουργείο Πολιτισμού
Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί το θέατρο «Απόλλων», το οποίο ανήκει στον Δήμο, όμως το έργο έχει αναλάβει το Υπουργείο Πολιτισμού.
Ο χώρος αποτελεί ένα από τα σημαντικά πολιτιστικά τοπόσημα της Πάτρας και η πορεία των εργασιών του έχει ιδιαίτερη σημασία για την πολιτιστική ζωή της πόλης.
Ωστόσο, και εδώ η δημοτική πλευρά δεν είναι εκείνη που έχει την πλήρη ευθύνη της εξέλιξης του έργου. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος επιστροφής του χώρου στην πλήρη πολιτιστική λειτουργία του δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον Δήμο.
Και αυτή ακριβώς η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων αποτελεί ένα από τα ζητήματα που κάνουν δυσκολότερη την πρόβλεψη συγκεκριμένων ημερομηνιών.
Το μεγάλο ερωτηματικό: Πότε θα είναι έτοιμα;
Σε αυτό το σημείο βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι των δηλώσεων του αντιδημάρχου.
Όταν τίθεται το ερώτημα εάν υπάρχουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης των έργων, ο κ. Σκούρας αποφεύγει να δώσει ημερομηνίες.
Η εξήγησή του είναι ότι οι διαδικασίες των δημοσίων έργων διέπονται από συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο και ότι υπάρχουν παράγοντες που δεν εξαρτώνται από τον Δήμο.
«Δεν μπορώ να σας πω με ασφάλεια», αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι δεν είναι ασφαλές να δοθούν ημερομηνίες επειδή πρόκειται για διαδικασίες που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τη δημοτική αρχή.
Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς σημαίνει ότι, τουλάχιστον για ένα μέρος των έργων, η πόλη γνωρίζει τι σχεδιάζεται, αλλά όχι με την ίδια βεβαιότητα πότε θα είναι διαθέσιμο.
Τα Παλαιά Σφαγεία δείχνουν τον δρόμο
Στον αντίποδα αυτής της εικόνας βρίσκεται το συγκρότημα των Παλαιών Σφαγείων.
Ο αντιδήμαρχος το χαρακτηρίζει ως ένα μεγάλο έργο που ουσιαστικά έχει υλοποιηθεί και βρίσκεται πλέον στη διαδικασία λειτουργίας. Οι εργασίες στις ΚΑΠΑ-6 και ΚΑΠΑ-7 έχουν πραγματοποιηθεί, ενώ έχουν γίνει παρεμβάσεις στον φωτισμό και στους χώρους.
Εκεί προβλέπεται να λειτουργήσει μουσείο, με χώρους αφιερωμένους στο Πατρινό Καρναβάλι και στο θέατρο σκιών.
Το έργο αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Σκούρα, αποτέλεσμα επίμονης δουλειάς και πλέον περνά από τη φάση των κατασκευών στη φάση της πραγματικής αξιοποίησης.
Είναι ίσως το χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι σημαίνει όταν ένας πολιτιστικός χώρος περνά από τον σχεδιασμό στην ολοκλήρωση και, στη συνέχεια, στη λειτουργία.
Με λίγους χώρους μέχρι να ολοκληρωθούν οι νέοι
Η σημερινή εικόνα, πάντως, παραμένει περιορισμένη.
Ο αντιδήμαρχος αναφέρει ότι αυτή τη στιγμή σε λειτουργία βρίσκονται το Ιπποδρόμιο/Ιφτιώσκαλα και η Αγορά Αργύρη, ενώ προστίθεται πλέον σταδιακά και το συγκρότημα των Παλαιών Σφαγείων.
Η πραγματικότητα είναι ότι οι χώροι αυτοί καλούνται να εξυπηρετήσουν μια πόλη με σημαντικές ανάγκες πολιτιστικής παραγωγής και παρουσία πολλών διαφορετικών φορέων.
Από θεατρικές παραστάσεις και μουσικές εκδηλώσεις μέχρι εκθέσεις, εργαστήρια, χορό και δράσεις που συνδέονται με το Καρναβάλι, οι ανάγκες είναι πολλές και διαφορετικές.
Και όσο τα νέα έργα παραμένουν σε εκκρεμότητα, το πρόβλημα της χωρητικότητας και της διαθεσιμότητας παραμένει.
Από τον σχεδιασμό στην πράξη – το μεγάλο στοίχημα
Η δημοτική αρχή παρουσιάζει έναν σημαντικό κατάλογο παρεμβάσεων για τις πολιτιστικές υποδομές. Το ζητούμενο πλέον είναι η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην πράξη.
Η ανακαίνιση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, η αξιοποίηση του παλαιού νοσοκομείου, οι παρεμβάσεις σε χώρους όπως τα λουτρά της Γερμανού, η αξιοποίηση της παλιάς ΔΕΙΑ, η αίθουσα στο Αρσάκειο και η εξέλιξη του θεάτρου «Απόλλων» αποτελούν κομμάτια ενός μεγαλύτερου παζλ.
Ο χρόνος θα δείξει πότε αυτό το παζλ θα συμπληρωθεί.
Μέχρι τότε, πάντως, η ίδια η δημοτική αρχή αναγνωρίζει το πρόβλημα: η Πάτρα διαθέτει πολιτισμό, αλλά αυτή τη στιγμή δεν διαθέτει όσους χώρους χρειάζεται για να τον στεγάσει.
Και αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση της σημερινής περιόδου: ενώ ο σχεδιασμός για τις πολιτιστικές υποδομές είναι εκτεταμένος, η καθημερινότητα των ανθρώπων του πολιτισμού εξακολουθεί να κινείται μέσα σε ένα τοπίο περιορισμένων διαθέσιμων αιθουσών.
Το στοίχημα, λοιπόν, δεν είναι πλέον να ανακοινωθούν νέοι χώροι. Είναι να ανοίξουν πραγματικά οι πόρτες τους.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
