Η ύβρις είναι από τις πιο κομβικές “σημασίες” που συγκροτούσαν την νοηματική πρόσληψη του κόσμου από τους αρχαίους Έλληνες.
Καταλαβαίνοντας τους θεούς τους, πρώτον πλουραλιστικά και δεύτερον ως βαθύτερες εκφράσεις φυσικών δυνάμεων, που ως ενός σημείου κατανοούσαν, διαπιστώνοντας όμως παράλληλα την ισχύ της ανθρώπινης διάνοιας, συγκρότησαν την έννοια της “ύβρεως” ως την συνειδητή ή ασυνείδητη υπέρβαση των ορίων που οι θεοί (οι φανερές και μυστικές δυνάμεις της φύσης δηλαδή) έθεταν.
Οι άνθρωποι ενεργώντας κοινωνικά αλλά και ιδιωτικά όφειλαν, είχαν την ευθύνη να αντιληφθούν τα όρια των ενεργειών τους αυτών, ακόμα και όταν – ιδίως τότε – που μπορούσαν να τα ξεπεράσουν. Δεν ήταν δε απαλλαγμένοι της ευθύνης ακόμη και όταν από άγνοια ξεπερνούσαν αυτά τα όρια.
Τότε, επήρχετο η ΝΕΜΕΣΙΣ, η θεία δίκη, η δίκαιη τιμωρία των αλαζόνων, που ξεπερνούσαν τα όρια, ή και των τραγικών προσώπων ακόμη, που δεν το έκαναν εν γνώσει.
Αυτή η στάση προς τον κόσμο εκφράστηκε μέσω της μυθολογίας και προπαντός μέσω της τραγωδίας που, αξιοποιώντας την πρώτη ως πρωτογενές υλικό, αναδείχτηκε σε ένα διαχρονικής σημασίας πνευματικό επίτευγμα και πλαίσιο για την κατανόηση των θεμελιωδών σημασιών που απορρέουν από τη δύναμη του ανθρώπινου νου: της ισχύος, της ευθύνης, της ύβρεως, της νεμέσεως όχι μόνο ως τιμωρίας των παραβατών αλλά και ως αποκατάστασης της αιώνιας τάξης.
Αν κάτι λέει το Οικολογικό Κίνημα, σε όλες του τις εκφράσεις, βασισμένο όχι πια στην ενστικτώδη αίσθηση ορίων έναντι των φυσικών δυνάμεων αλλά στην επιστημονική καταγραφή και τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων της ανθρώπινης ισχύος στις ισορροπίες της φύσης, είναι ότι αυτές έχουν ήδη μπει σε μια δυναμική ανατροπής.
Παράλληλα η σύγχρονη ανεξάρτητη επιστήμη τεκμηριώνει την ανθρωπογενή αιτία των ανισορροπιών, την ΥΒΡΙΝ των συγχρόνων κοινωνιών δηλαδή, έναντι του “ζωντανού πλανήτη” και προειδοποιεί για την επερχόμενη ΝΕΜΕΣΙΝ.
Στο επίπεδο του κλίματος ΗΔΗ η Νέμεσις μετράται σε 1,5 βαθμό πάνω από την προβιομηχανική εποχή, ενώ στο επίπεδο της βιοποικιλότητας η Νέμεσις έρχεται με τη μορφή της εξαφάνισης ειδών που συγκρίνεται απολύτως με εκείνες του γεωλογικού παρελθόντος, ειδών τα οποία ως σύνολο τους είναι απαραίτητα για την διατήρηση μιας αξιοβίωτης ζωής, μερικά μάλιστα όπως οι επικονιαστές κατά εντελώς άμεσο και ορατό τρόπο.
Το ντοκιμαντερ του Γιώργου Αυγερόπουλου, έμπειρου ανεξάρτητου δημοσιογράφου, που έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει με επιτυχία αυτή τη μορφή έκφρασης για να περάσει τη “μακρά επικαιρότητα”, αυτό που ξεπερνάει τους καθημερινούς πηχυαίους τίτλους και βλέπει πίσω τον θόρυβό τους, τη “βοή των επερχομένων γεγονότων” , με τον εύγλωττο τίτλο “Η ύβρις της ανθρωπότητς” (ο διεθνής τίτλος της είναι Mankind’s Folly ), επικεντρώνει στις επιπτώσεις της συλλογικής αλαζονείας και ανευθυνότητας του σύγχρονου πολιτισμού, όπως αυτές αποτυπώνονται σε εικόνες της αρκτικής ζώνης.
Παρακολουθεί την επιδείνωση της ζωής κατοίκων περιοχών από τη μια και την άλλη πλευρά του Βερίγγειου Πορθμού (Σιβηρία και Αλάσκα) όπως αυτή διαμορφώνεται από κάτι αδιανόητο σε προηγούμενες χιλιετίες: το λυώσιμο του πέρμαφροστ, του μονίμως παγωμένου εδάφους της αρκτικής ζώνης, κάτω από το οποίο ήταν ως τώρα, ως την επέλευση της ύβρεως δηλαδή, καλά δεσμευμένες τεράστιες ποσότητες μεθανίου που ήδη απελευθερώνονται αυξάνοντας την μέση θερμοκρασία και επιδεινώνοντας την κλιματική κρίση.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Το ίδιο το πέρμαφροστ, ως βάση των υποδομών που στήριξαν την άγρια και την ανθρώπινη ζωής στις δύσκολες αρκτικές περιοχές παύει να είναι σταθερό υπόβαθρο για οποιαδήποτε υποδομή όπως κτίσματα και δρόμοι πάνω του.
Ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ, πρέπει να τονίσουμε δεν παραμένει σε μια στενά νοούμενη δημοσιογραφική περιγραφή του τι παίρνει η κάμερα και το μικρόφωνό του, αλλά τα συνδέει με τις αποφάσεις ή την έλλειψη αποφάσεων που οδηγούν στην συνεχή επιδείνωση της κλιματικής κρίσης, παρά την αναγνώριση και τεκμηρίωση του ανθρωπογενούς της χαρακτήρα.
Δικαίως βραβεύτηκε με το Prix Europa 2025
και προβάλλεται ήδη διεθνώς
Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας, ως οργάνωση που 40 χρόνια τώρα παλεύει για την αναγνώριση των οικολογικών προβλημάτων και την εφαρμογή λύσεων, την αναχαίτιση δηλαδή της ύβρεως προτού επέλθει κατά τρόπο μη αντιστρεπτό η νέμεσις, χαιρόμαστε γιατί το ντοκιμαντέρ αυτό προβάλλεται στην πόλη μας, με ένα επίσημο τρόπο, ως μέρος ενός συνόλου συλλογικών εκδηλώσεων, των Μαρκατίων και συγχαίρουμε τον δημιουργό του Γιώργο Αυγερόπουλο για την τεράστια προσπάθεια που κατέβαλε αλλά και την τόλμη να φωτίζει πιο βαθιά από την επιφάνεια.
Θεωρούμε ότι πρόκειται για μια δουλειά που αποτελεί γνήσια συμβολή όχι απλά στην κατανόηση αλλά και στην μάχη ενάντια στις δυνάμεις που συνειδητά όσο και κοντόφθαλμα, επιδιώκουν, μάταια μεν, αλλά όχι χωρίς βαριές επιπτώσεις, την παράταση της εποχής των ορυκτών καυσίμων. Είναι μια μάχη που πρέπει να δοθεί και να κερδηθεί το ταχύτερο για μας και για τα άλλα ζωντανά είδη.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
