Νέο σχέδιο δράσης 5 σημείων για την προστασία των εξωτερικών συνόρων και την πρόληψη μεταναστευτικών κρίσεων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε ένα νέο σχέδιο δράσης για την προστασία των εξωτερικών της συνόρων, με στόχο να αντιδρά πιο άμεσα σε περιπτώσεις ξαφνικών και μαζικών παράτυπων αφίξεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα συνεκτικό πλαίσιο πέντε σημείων, το οποίο επικεντρώνεται στην πρόληψη, την έγκαιρη προειδοποίηση, την ενίσχυση της συνοριακής φύλαξης, την εξάρθρωση των δικτύων διακίνησης ανθρώπων και την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής.
Παρά το γεγονός ότι οι παράνομες διελεύσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ βρίσκονται σήμερα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, η Κομισιόν υπογραμμίζει πως τα πρόσφατα περιστατικά —από τα ανατολικά σύνορα της Ένωσης έως τη λεκάνη της Μεσογείου— αναδεικνύουν την ταχύτητα με την οποία μπορούν να ξεσπάσουν νέες κρίσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κρίση στη Θέουτα, η οποία ανέδειξε πόσο εύκολα μπορεί να προκληθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης στα ευρωπαϊκά σύνορα.
1. Στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες καταγωγής και διέλευσης
Ο πρώτος άξονας του σχεδίου επικεντρώνεται στη διεύρυνση των σχέσεων της ΕΕ με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κομισιόν επιδιώκει την ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης μεταναστών, ώστε να υπάρχει έγκαιρη ενημέρωση για πιθανές μετακινήσεις πληθυσμών και να ανακόπτονται οι παράτυπες διαδρομές πριν προσεγγίσουν τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται:
Διευρυμένη ανταλλαγή πληροφοριών και συστηματικότερη παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών.
Ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών υπηρεσιών και των αρχών των χωρών-εταίρων.
Ανάπτυξη συντονιστικών κέντρων του ευρωπαϊκού συστήματος επιτήρησης συνόρων (EUROSUR) σε χώρες εκτός ΕΕ.
2. Ισχυρότερη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων και αναβάθμιση της Frontex
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τη θωράκιση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα νέο πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου οι μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων εργαλειοποιούνται ως μέσο πίεσης.
Κεντρικό ρόλο στο σχεδιασμό αναλαμβάνει η Frontex. Ειδικότερα, η Επιτροπή προτείνει:
Ενίσχυση και ταχύτερη ανάπτυξη του μόνιμου σώματος και του εξοπλισμού της Frontex.
Διευρυμένη εμπλοκή του οργανισμού στις επιχειρήσεις επιστροφής.
Συστηματική και ενισχυμένη παρακολούθηση των εξωτερικών συνόρων για άμεση ενεργοποίηση των μηχανισμών υποστήριξης σε περιοχές υψηλής πίεσης.
3. Έγκαιρη αναγνώριση κρίσεων και παρακολούθηση ψηφιακών δικτύων
Ο τρίτος άξονας επικεντρώνεται στην έγκαιρη πρόληψη και τον εντοπισμό απειλών. Η Κομισιόν καλεί τα κράτη-μέλη να διοχετεύουν ταχύτερα δεδομένα στο σύστημα EUROSUR, διασφαλίζοντας μια ενιαία επιχειρησιακή εικόνα στα σύνορα.
Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση της παρακολούθησης διαδικτυακών πηγών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό:
Οργανωμένων μετακινήσεων και νέων διαδρομών διακίνησης.
Εκστρατειών παραπληροφόρησης που ενθαρρύνουν την παράτυπη μετακίνηση.
Θέσπισης νέων ψηφιακών πρωτοκόλλων συνεργασίας με μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης.
4. Χτυπήματα στα κυκλώματα διακινητών και τις οικονομικές τους ροές
Ο τέταρτος άξονας στοχεύει στην αποδιοργάνωση των εγκληματικών δικτύων που διακινούν ανθρώπους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά:
Ταχύτερη επιβολή αυστηρών κυρώσεων κατά των διακινητών.
Στενή συνεργασία με τράπεζες και παρόχους ψηφιακών πληρωμών για τον εντοπισμό και το πάγωμα παράνομων χρηματοροών.
Προώθηση της αναθεώρησης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου και διαμονής.
5. Επιτάχυνση επιστροφών και ψηφιοποίηση διαδικασιών
Ο πέμπτος άξονας επικεντρώνεται στην αποτελεσματική επιστροφή των ατόμων που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή παραμονή στην ΕΕ. Η Κομισιόν προτείνει:
Στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες για την επίσπευση των επανεισδοχών.
Ενεργότερη συμμετοχή της Frontex στις διαδικασίες επιστροφής.
Πλήρη ψηφιοποίηση των διοικητικών διαδικασιών για τη μείωση των γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
Μετάβαση από τη διαχείριση κρίσεων στην πρόληψη
Με το νέο αυτό πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να μεταβεί από ένα μοντέλο εκ των υστέρων αντιμετώπισης των κρίσεων σε ένα προληπτικό σύστημα με αυξημένη επιτήρηση, ταχύτητα ανταπόκρισης και ενισχυμένο ρόλο των ευρωπαϊκών οργανισμών.
Το σχέδιο δράσης θα παρουσιαστεί στους υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών των κρατών-μελών στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ) στις 1 και 2 Οκτωβρίου.
Όπως δήλωσε ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, αντικειμενικός σκοπός είναι η διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού συστήματος «σταθερού, δίκαιου και προσαρμόσιμου», το οποίο θα συνδυάζει την ισχυρή φύλαξη των εξωτερικών συνόρων με την ουσιαστική συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης.









