Στην Πάτρα όπου το περίπτερο υπήρξε για δεκαετίες κάτι περισσότερο από ένα μικρό σημείο πώλησης, η εικόνα αλλάζει. Τα γνώριμα φωτεινά κουβούκλια στις γωνίες των δρόμων, εκεί όπου κάποτε σταματούσε ο περαστικός για τσιγάρα, εφημερίδα, παγωτό ή ένα μπουκάλι νερό, σε αρκετές περιπτώσεις μένουν πλέον κλειστά.
Και το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό αλλά όχι τόσο εύκολο στην απάντησή του: τι γίνεται όταν ένα περίπτερο σταματήσει να λειτουργεί; Παραμένει στη θέση του; Μισθώνεται; Μεταφέρεται; Ή κάποια στιγμή απομακρύνεται;
Στην Πάτρα, το ζήτημα φαίνεται πως βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση. Από τη μία υπάρχουν περίπτερα που έχουν σταματήσει να λειτουργούν και από την άλλη υπάρχει η ανάγκη να ξεκαθαριστεί τι θα συμβεί με τις άδειες, τις θέσεις και τις ίδιες τις κατασκευές.
Ο Παναγιώτης Ταλαγάνης, πρόεδρος του Σωματείου Περιπτερούχων Πάτρας, περιγράφει στο Patrapress.gr μια κατάσταση στην οποία το περίπτερο μπορεί να κλείνει, όμως η άδεια δεν εξαφανίζεται αυτομάτως.
Τρία κλειστά περίπτερα στο κέντρο
Σύμφωνα με τον κ. Ταλαγάνη, αυτή τη στιγμή στο κέντρο της Πάτρας υπάρχουν τρία κλειστά περίπτερα.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα στην πλατεία Όλγας, ένα στην περιοχή των Συμμάχων και ένα στα Ψηλαλώνια.
Ο αριθμός μπορεί να μοιάζει μικρός μπροστά στην εικόνα μιας ολόκληρης πόλης. Όμως πίσω από κάθε κλειστό περίπτερο υπάρχει ένα διαφορετικό ζήτημα: ποιος έχει την άδεια, αν υπάρχει ενδιαφερόμενος για να το λειτουργήσει, τι γίνεται με την κατασκευή και, κυρίως, ποιος αναλαμβάνει να ξεκαθαρίσει την κατάσταση.
Ο πρόεδρος των περιπτερούχων εξηγεί ότι το θέμα δεν είναι απλώς να «κλείσει» ένα περίπτερο και να απομακρυνθεί.
«Κάποια στιγμή τα περίπτερα θα φύγουν», σημειώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας όμως ότι η άδεια μπορεί να παραμένει σε ισχύ, ακόμη και όταν το ίδιο το περίπτερο δεν λειτουργεί.
Αυτό δημιουργεί μια ιδιόμορφη εκκρεμότητα: η θέση υπάρχει, η άδεια μπορεί να υπάρχει, αλλά ο επαγγελματίας που θα αναλάβει το περίπτερο δεν βρίσκεται.
Το μεγάλο αγκάθι: ποιος πληρώνει και
ποιος αναλαμβάνει την απομάκρυνση;
Εδώ βρίσκεται και ένα από τα βασικά προβλήματα που περιγράφει ο κ. Ταλαγάνης.
Όταν ένα περίπτερο δεν βρίσκει νέο μισθωτή, τίθεται ζήτημα για το ίδιο το κουβούκλιο. Ο Δήμος θέλει να γνωρίζει τι ακριβώς θα γίνει με την κατασκευή, ενώ ο ιδιοκτήτης ή δικαιούχος της άδειας χρειάζεται επίσης να ξέρει ποια είναι η διαδικασία.
Ο πρόεδρος του Σωματείου Περιπτερούχων Πάτρας αναφέρει ότι έχει ανοίξει διαδικασία για τη σύνταξη συμφωνητικών μεταξύ Δήμου και ιδιοκτητών, ώστε να υπάρχει σαφές πλαίσιο για την τύχη των περιπτέρων που δεν μπορούν να μισθωθούν.
Και εδώ η υπόθεση γίνεται πιο σύνθετη.
Ο ιδιοκτήτης θέλει να ξέρει αν το περίπτερο θα παραμείνει στη θέση του ή αν θα απομακρυνθεί. Ο Δήμος, από την άλλη, χρειάζεται να έχει τη δυνατότητα να αποκαταστήσει τον κοινόχρηστο χώρο όταν ένα περίπτερο δεν εξυπηρετεί πλέον κάποια εμπορική δραστηριότητα.
Δεν πρόκειται, δηλαδή, απλώς για ένα άδειο κουβούκλιο.
Πρόκειται για έναν χώρο που βρίσκεται πάνω σε πεζοδρόμιο ή πλατεία και ο οποίος διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες χρήσης.
Ο Δήμος έχει ήδη βάλει κανόνες για τα περίπτερα
Το θέμα δεν είναι καινούργιο για τον Δήμο Πατρέων. Η νέα κανονιστική για τη χρήση των κοινόχρηστων χώρων εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και περιλαμβάνει ρητές αναφορές και στα περίπτερα.
Ο Δήμος αναφέρει ότι τα περίπτερα καταλαμβάνουν κοινόχρηστους χώρους και ότι οι χρήσεις τους πρέπει να ακολουθούν συγκεκριμένους κανόνες.
Μάλιστα, ο ισχύων κανονισμός λειτουργίας περιπτέρων προβλέπει συγκεκριμένα όρια για τον χώρο που μπορεί να παραχωρείται γύρω από το κουβούκλιο: έως 25 τετραγωνικά μέτρα στις πλατείες, 17 τ.μ. στα πεζοδρόμια και 20 τ.μ. στους πεζόδρομους, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την ελεύθερη κίνηση πεζών, ΑμεΑ και την ασφάλεια.
Παράλληλα, ο Δήμος έχει προχωρήσει σε διαγραμμίσεις κοινόχρηστων χώρων, διαδικασία που αφορά και τα περίπτερα. Όπως, εξηγεί ο αντιδήμαρχος Οικονομικών Διονύσης Πλέσσας, στόχος είναι να είναι σαφή τα όρια των χώρων που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες.
Άρα, το ζήτημα των κλειστών περιπτέρων δεν αφορά μόνο την επαγγελματική δραστηριότητα. Αφορά και την εικόνα, την προσβασιμότητα και την αξιοποίηση του δημόσιου χώρου.
Από δεκάδες σημεία, σε περίπου 88-90 περίπτερα
Η μεγαλύτερη εικόνα, πάντως, βρίσκεται στον αριθμό των ενεργών περιπτέρων.
Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Ταλαγάνη, σήμερα στην Πάτρα έχουν απομείνει περίπου 88 έως 90 περίπτερα.
«Έχουν κλείσει πάρα πολλά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η διαφορά σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες είναι αισθητή. Το περίπτερο, που κάποτε αποτελούσε μια μικρή αλλά σταθερή επαγγελματική επιχείρηση, έχει πλέον να αντιμετωπίσει μια εντελώς διαφορετική αγορά.
Και η αιτία που δίνει ο πρόεδρος των περιπτερούχων είναι ξεκάθαρη:
«Έχει μειωθεί το κόστος, το κέρδος. Αυτό είναι το πιο βασικό».
Με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο ότι μειώθηκε ο αριθμός των πελατών. Είναι ότι μειώθηκε η οικονομική απόδοση της ίδιας της δραστηριότητας.
«Γιατί οι νέοι δεν ενδιαφέρονται»
Και υπάρχει ακόμη μία παράμετρος που αλλάζει σταδιακά το τοπίο. Η ανανέωση του επαγγέλματος δεν φαίνεται να είναι εύκολη.
Ο κ. Ταλαγάνης υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει πλέον αρκετό ενδιαφέρον από νέους ανθρώπους να αναλάβουν ένα περίπτερο.
«Η νεολαία δεν την ενδιαφέρει», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα επάγγελμα που απαιτεί πολλές ώρες παρουσίας και ταυτόχρονα δεν προσφέρει πλέον τα περιθώρια κέρδους που υπήρχαν παλαιότερα.
Και κάπως έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.
Ένα περίπτερο κλείνει. Αναζητείται νέος επαγγελματίας. Αν δεν βρεθεί, η κατασκευή παραμένει σε εκκρεμότητα. Η άδεια μπορεί να εξακολουθεί να υφίσταται, ενώ παράλληλα ο Δήμος χρειάζεται να γνωρίζει αν και πότε θα απομακρυνθεί η κατασκευή από τον κοινόχρηστο χώρο.
Χάνονται θέσεις εργασίας
Όταν το επάγγελμα του περιπτερά μεσουρανούσε, έδινε δουλειά στην Πάτρα σε 150 άτομα, εκτός του ίδιου του ιδιοκτήτη και των μελών της οικογένειάς του, που επίσης απασχολούνταν εκεί. Σήμερα οι εργαζόμενοι στα περίπτερα είναι μόλις 80 άτομα, που κάθε ημέρα αγωνιούν για πόσο χρονικό διάστημα ακόμα θα έχουν εργασία και εισόδημα, αφού τρέμουν ότι και το περίπτερο που εργάζονται δεν θα αντέξει και θα κλείσει όπως τα υπόλοιπα.
Το πρόβλημα επεκτείνεται σε όλη τη χώρα
Εκτιμήσεις της Ομοσπονδίας του κλάδου είναι πως έως το τέλος της τρέχουσας χρονιάς, τα περίπτερα θα μειωθούν στα 4.700 με την «κατρακύλα» του επαγγέλματος να συνεχίζεται.
Γιατί; Διότι σύμφωνα με την ομοσπονδία, μία τετραμελής οικογένεια αδυνατεί να επιβιώσει από την λειτουργία ενός περιπτέρου, ακόμα και να το κρατά ανοιχτό από τις 5 το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα. Τα βασικά χτυπήματα που δέχθηκαν ήταν τόσο από τις πωλήσεις στον Τύπο, που έχουν μειωθεί σχεδόν μέχρι και 60%, όσο και από ποσοστό κέρδους στα τσιγάρα, που είναι μόλις 3 από 8% που ήταν στο παρελθόν. Το ελάχιστο κέρδος τους από τα προηγούμενα, όπως καταγγέλλουν οι περιπτερούχοι, εξανεμίστηκε με το τελευταίο νομοσχέδιο που πέρασε με το φορολογικό και με την λειτουργία των pos.
Πάτρα: Περίπτερο ερείπιο επί χρόνια κλειστό και ρημαγμένο στο κέντρο ΦΩΤΟ
Το επόμενο βήμα
Το ζητούμενο πλέον είναι να υπάρξει καθαρό τοπίο.
Ποια περίπτερα είναι πραγματικά ενεργά; Ποια έχουν σταματήσει τη λειτουργία τους; Σε πόσες περιπτώσεις υπάρχει ενεργή άδεια χωρίς λειτουργία; Ποια μπορούν να μισθωθούν ξανά και ποια οδηγούνται σε απομάκρυνση;
Ο Παναγιώτης Ταλαγάνης, πρόεδρος του Σωματείου Περιπτερούχων Πάτρας, μεταφέρει την εικόνα ενός κλάδου που έχει συρρικνωθεί σημαντικά και ζητά να υπάρχει συνεννόηση πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις για τις κατασκευές.
Ο Δήμος, από την πλευρά του, έχει ήδη θεσπίσει το νέο πλαίσιο για τη χρήση των κοινόχρηστων χώρων και τη λειτουργία των περιπτέρων.
Μένει τώρα το πιο πρακτικό κομμάτι:
τι θα γίνει με εκείνα που παραμένουν κλειστά;
Για την ώρα, στο κέντρο της Πάτρας, σύμφωνα με τους περιπτερούχους, είναι τρία. Πίσω όμως από αυτά τα τρία κουβούκλια κρύβεται μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή: ένα επάγγελμα που κάποτε ήταν σταθερό κομμάτι της καθημερινότητας της πόλης έχει πλέον να αντιμετωπίσει μειωμένο κέρδος, λιγότερο ενδιαφέρον και μια νέα πραγματικότητα στους δημόσιους χώρους.
Και έτσι, το άδειο περίπτερο δεν είναι απλώς ένα κλειστό κατάστημα.
Είναι ένα μικρό σημάδι μιας αγοράς που αλλάζει — και μια εκκρεμότητα για την πόλη που περιμένει λύση.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
