Συμπληρώνονται πλέον πάνω από δέκα χρόνια από τότε που η Πάτρα επέλεξε συνειδητά να πορευτεί χωρίς Δημοτική Αστυνομία.
Η απόφαση αυτή, που επενδύθηκε τότε με ιδεολογικό μανδύα ενάντια στους «μηχανισμούς καταστολής», έχει οδηγήσει σήμερα την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας σε ένα βαθύ τέλμα καθημερινής αυθαιρεσίας. Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι το κυκλοφοριακό κομφούζιο ή οι εικόνες εγκατάλειψης, είναι η σταδιακή, ύπουλη διάβρωση της συνείδησης των ίδιων των πολιτών της, η οποία εκδηλώνεται πλέον και μέσα από τον απροκάλυπτο βανδαλισμό της δημοτικής περιουσίας.
Όταν η ατιμωρησία μετατρέπεται σε κανονικότητα, ο νόμος της ζούγκλας αντικαθιστά το κοινωνικό συμβόλαιο.
Ο νομοταγής Πατρινός έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος με ένα παράλογο δίλημμα. Βλέποντας τις οδούς Κορίνθου και Μαιζώνος μόνιμα μπλοκαρισμένες από διπλοπαρκαρισμένα οχήματα, τις ράμπες αναπήρων αποκλεισμένες και τους κοινόχρηστους χώρους αυθαίρετα κατειλημμένους, νιώθει «κορόιδο».
Αυτή η παρατεταμένη απουσία ελέγχου γεννά μια «αναγκαστική αναρχία». Ακόμα και ο πιο συνεπής δημότης οδηγείται τελικά στην παρανομία «για πέντε λεπτά», υιοθετώντας αντικοινωνικές συμπεριφορές απλώς για να μπορέσει να λειτουργήσει μέσα στην πόλη του. Το τελικό στάδιο αυτής της κοινωνικής αποδιοργάνωσης είναι η απόλυτη αδιαφορία και η καταστροφή. Όταν τα μπάζα και τα ογκώδη αντικείμενα γίνονται μόνιμο ντεκόρ δίπλα στους κάδους χωρίς καμία επίπτωση για τους παραβάτες, ο πολίτης παραιτείται.
Η παραίτηση αυτή θρέφει μια βαθύτερη ασυδοσία, η οποία ξεσπά πάνω στην ίδια την πόλη. Χωρίς κανένα ελεγκτικό όργανο να επιτηρεί τις πλατείες και τους δημόσιους χώρους, η Πάτρα έχει γίνει έρμαιο βανδαλισμών. Η καταστροφή της δημοτικής περιουσίας —από το σπάσιμο ακριβού αστικού εξοπλισμού, μέχρι τους βανδαλισμούς σε στάσεις και πλατείες— αντιμετωπίζεται με μια τρομακτική απάθεια. Η έλλειψη συνεπειών διαβρώνει τη σχέση του πολίτη με το δημόσιο αγαθό. Όταν τίποτα δεν προστατεύεται, τίποτα δεν έχει αξία, και ο βανδαλισμός παύει να σοκάρει, περνώντας στη σφαίρα του καθημερινού και του αναμενόμενου.
Η Πάτρα δεν χρειάζεται έναν μηχανισμό αυταρχισμού, αλλά έναν εγγυητή της ισονομίας. Η έλλειψη Δημοτικής Αστυνομίας δεν απελευθέρωσε την πόλη· την παρέδωσε στην ασυδοσία, μετατρέποντας μια κοινωνία πολιτών σε ένα άναρχο σύνολο που κοιτάζει αποκλειστικά το προσωπικό συμφέρον.
Αν θέλουμε να σώσουμε τη συνείδηση των παιδιών μας και την αξιοπρέπεια της πόλης μας, η επανασύσταση του ελεγκτικού αυτού θεσμού δεν είναι πολιτική επιλογή, είναι ζήτημα επιβίωσης.
Κατερίνα Κανελλοπούλου
μέλος Πολιτικού Συμβουλίου «σπιράλ»






