Με λίγα λόγια: Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) προχώρησε την Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου 2026, σε μια ιστορική απόφαση, εγκρίνοντας ψήφισμα για την αντικατάσταση του παραδοσιακού χάρτη Mercator από τον πιο ακριβή χάρτη Equal Earth (Ίσης Έκτασης). Η αλλαγή αυτή έρχεται να διορθώσει μια χαρτογραφική στρέβλωση αιώνων που έκανε την Αφρική να φαίνεται δραματικά μικρότερη από το πραγματικό της μέγεθος.
Το πρόβλημα με τον παραδοσιακό χάρτη (Mercator)
Ο χάρτης που οι περισσότεροι από εμάς έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στα σχολικά βιβλία και τους τοίχους βασίζεται στην προβολή Mercator, η οποία δημιουργήθηκε τον 16ο αιώνα (1569) για να διευκολύνει τη ναυσιπλοΐα των πλοίων, διατηρώντας τις σωστές γωνίες των πυξίδων.
Ωστόσο, η μετατροπή μιας σφαίρας σε επίπεδη επιφάνεια προκαλεί τεράστια παραμόρφωση στα μεγέθη όσο απομακρυνόμαστε από τον Ισημερινό και πλησιάζουμε προς τους πόλους. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γροιλανδία: Στον χάρτη Mercator εμφανίζεται να έχει περίπου το ίδιο μέγεθος με την Αφρική. Στην πραγματικότητα, η Αφρική είναι 14 φορές μεγαλύτερη από τη Γροιλανδία και μπορεί να χωρέσει στο εσωτερικό της τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης!
Η πρωτοβουλία “Correct the Map” και η νέα προβολή “Equal Earth”
Η εκστρατεία για την αλλαγή του χάρτη ξεκίνησε από το κράτος του Τόγκο και στηρίχθηκε από την Αφρικανική Ένωση. Το ψήφισμα καλεί τις κυβερνήσεις, τα σχολεία, τους διεθνείς οργανισμούς και τις εταιρείες τεχνολογίας να υιοθετήσουν την προβολή Equal Earth. Ο συγκεκριμένος χάρτης, που δημιουργήθηκε το 2018 από μια διεθνή ομάδα χαρτογράφων, διατηρεί τις σωστές αναλογίες της επιφάνειας των ηπείρων, αποδίδοντας “χαρτογραφική δικαιοσύνη” στην Αφρική, τη Νότια Αμερική και τη Νότια Ασία.
«Ένας δίκαιος κόσμος ξεκινά από έναν δίκαιο χάρτη. Οι χάρτες διαμορφώνουν την εκπαίδευση, τροφοδοτούν τη φαντασία και επηρεάζουν τη συλλογική αντίληψη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, Robert Dussey, προσθέτοντας ότι η χώρα του θα είναι η πρώτη που θα αλλάξει τα σχολικά της βιβλία φέτος.
Η διεθνής ψηφοφορία και η αντίδραση των ΗΠΑ
Το ψήφισμα (που δεν είναι νομικά δεσμευτικό αλλά έχει τεράστια συμβολική και εκπαιδευτική βαρύτητα) εγκρίθηκε με συντριπτική πλειοψηφία: 164 χώρες ψήφισαν υπέρ (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα), 6 απείχαν (κυρίως χώρες της Ανατολικής Ευρώπης) και μόνο μία χώρα ψήφισε κατά: οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ υποστήριξαν ότι το ψήφισμα προωθεί μια «ιδεολογική ατζέντα» και αποσπά την προσοχή του ΟΗΕ από τα πραγματικά παγκόσμια προβλήματα, επικαλούμενοι επιπλέον το τεράστιο κόστος της επανεκτύπωσης του εκπαιδευτικού υλικού και της ενημέρωσης του λογισμικού ψηφιακής χαρτογράφησης.
Για να κατανοήσετε βαθύτερα το πόσο παραμορφωμένος είναι ο παλιός χάρτης, μπορείτε να συγκρίνετε τα πραγματικά μεγέθη των χωρών (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) μέσω του εξαιρετικού εργαλείου The True Size. Παράλληλα, αν θέλετε να κατεβάσετε υψηλής ανάλυσης χάρτες με τις σωστές αναλογίες για εκπαιδευτική χρήση, επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο του Equal Earth Projection.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
