Νέοι κανόνες διέπουν από τη νέα σχολική χρονιά τις σχολικές εκδρομές και τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις μαθητών, με το Υπουργείο Παιδείας να θέτει σε εφαρμογή νέο ενιαίο πλαίσιο για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, περισσότερες εκπαιδευτικές μετακινήσεις, αυστηρότερες δικλίδες ασφαλείας, συγκεκριμένες διαδικασίες για τους ελέγχους των λεωφορείων, αλλά και δυνατότητα συνεργασίας σχολικών μονάδων για τη μείωση του κόστους. Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση προβλέπεται για πρώτη φορά ελάχιστο αριθμό έξι εκδρομών ανά τμήμα και ανά σχολικό έτος.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, οι εκπαιδευτικοί εκφράζουν προβληματισμούς για το πώς θα εφαρμοστούν οι νέες διαδικασίες στην πράξη.
Ο γραμματέας του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πάτρας, αλλά και διευθυντής Δημοτικού Σχολείου στα Καμίνια και αιρετός στο Περιφερειακό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, Νίκος Θεοδωρόπουλος μιλά για τις αλλαγές στις μαθητικές μετακινήσεις και εκφράζει προβληματισμό για τη γραφειοκρατία που, όπως υποστηρίζει, μπορεί να δυσκολέψει τις εκπαιδευτικές επισκέψεις.
«Αντί να απλοποιούνται, τα πράγματα γίνονται πιο γραφειοκρατικά»
Ο κ. Θεοδωρόπουλος υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο, παρά τον στόχο για ασφαλείς και περισσότερες εκπαιδευτικές μετακινήσεις, δημιουργεί στην πράξη επιπλέον διαδικασίες για τις σχολικές μονάδες.
«Έχουμε νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές, και αντί να απλοποιεί τα πράγματα, κάνει πάρα πολύ πιο γραφειοκρατικά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το παράδειγμα που χρησιμοποιεί αφορά μια πολύ μικρή μετακίνηση μαθητών μέσα στην Πάτρα.
Όπως εξηγεί, πρόκειται για την περίπτωση ενός σχολείου που θέλει να πραγματοποιήσει μια σύντομη εκπαιδευτική επίσκεψη, για παράδειγμα σε έναν κινηματογράφο, ένα θέατρο ή ένα μουσείο, σε σημείο που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το σχολείο.
«Ένα σχολείο που έφευγε από ένα μέρος Χ της Πάτρας σε ένα μέρος Ψ της Πάτρας, δηλαδή να πάει να δει σινεμά, επειδή ήταν μια απόσταση πολύ κοντινή», περιγράφει.
Το ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι διαδικασίες που απαιτούνται πλέον για τη μετακίνηση.
Το παράδειγμα των 35 χιλιομέτρων
Το νέο πλαίσιο πράγματι προβλέπει διαφορετικές διαδικασίες ανάλογα με την απόσταση της οδικής μετακίνησης. Για προορισμούς όπου η απόσταση μετάβασης είναι άνω των 35 χιλιομέτρων προβλέπεται επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος του λεωφορείου σε κατάλληλο χώρο και χρόνο, σε συνεννόηση της σχολικής μονάδας με την αρμόδια υπηρεσία της Τροχαίας.
Ο κ. Θεοδωρόπουλος υποστηρίζει ότι ακόμη και όταν μια μετακίνηση είναι πολύ μικρή, η συνολική διαδικασία μπορεί να αποδειχθεί δυσανάλογα απαιτητική για ένα σχολείο.
Όπως αναφέρει, στο παλαιότερο καθεστώς είχε δημιουργηθεί, σύμφωνα με τον ίδιο, μια διαδικασία ηλεκτρονικού ελέγχου για μετακινήσεις κάτω των 35 χιλιομέτρων, με τα απαραίτητα έγγραφα του λεωφορείου να αποστέλλονται στην Αστυνομία.
«Είχαμε καταφέρει μετά από παρέμβαση του συλλόγου μας να γίνει μια εμπορική απόφαση κάτω από 35 χιλιόμετρα απόσταση, ο έλεγχος να γίνεται ηλεκτρονικά», αναφέρει.
Κατά τον ίδιο, η νέα διαδικασία δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες, ιδιαίτερα σε μια πόλη όπως η Πάτρα.
«Η Αστυνομία δεν μπορεί να βρίσκεται σε κάθε σχολική μονάδα»
Ένα από τα ζητήματα που θέτει ο εκπαιδευτικός αφορά τη δυνατότητα της Τροχαίας να πραγματοποιεί τους απαιτούμενους ελέγχους.
«Στην Πάτρα δεν μπορεί να γίνει σε όλες τις σχολικές μονάδες, γιατί δεν μπορεί να υπάρχει περιπολικό. Η Αστυνομία δεν έχει το προσωπικό να μπορεί να πηγαίνει», υποστηρίζει.
Σύμφωνα με το παράδειγμα που δίνει, ένα σχολείο μπορεί να χρειαστεί να μεταφέρει το λεωφορείο σε προκαθορισμένο σημείο προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο έλεγχος.
«Σκεφτείτε ένα σχολείο λοιπόν ότι πρέπει να πηγαίνει σε δύο προκαθορισμένα σημεία για μια δίωρη εκδρομή», αναφέρει.
Και προσθέτει:
«Να ξεκινάει λοιπόν άδειο το λεωφορείο, να χάνει τη μία ώρα από τις δύο ώρες η εκδρομή του σχολείου και τα παιδιά μέσα στο λεωφορείο να πάνε στα Καρφούρ, εκεί που τα ελέγχει».
Το παράδειγμα χρησιμοποιείται από τον ίδιο για να περιγράψει τη δυσκολία που, κατά την άποψή του, μπορεί να δημιουργήσει η εφαρμογή των νέων διαδικασιών στις μικρές εκπαιδευτικές μετακινήσεις.
«Για δύο χιλιόμετρα να χρειάζεται ολόκληρη διαδικασία»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στη διαδικασία επιλογής του τουριστικού γραφείου ή του μεταφορέα.
«Θα πρέπει το σχολείο να κάνει ανοιχτό διαγωνισμό, να το διοργανώνει πολλές μέρες πριν», αναφέρει.
Και θέτει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα:
«Για να πάει μια εκδρομή μέχρι το σινεμά ή το θέατρο ή το μουσείο, να πάει στο Αρχαιολογικό Μουσείο, από ένα μέρος της πόλης για δύο χιλιόμετρα, θα πρέπει να κάνει ολόκληρη διαδικασία με προκήρυξη, με διαγωνισμό για τα τουριστικά γραφεία».
Κατά τον ίδιο, η αύξηση των διαδικαστικών απαιτήσεων μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους εκπαιδευτικούς.
«Υπάρχουν πολλές αποφάσεις που δυσχεραίνουν γραφειοκρατικά τα πράγματα και, άρα, δυσχεραίνουν και την επιθυμία των εκπαιδευτικών να κάνουν αυτές τις σχολικές επισκέψεις για τα παιδιά», υποστηρίζει.
Ο στόχος του Υπουργείου: περισσότερη μάθηση έξω από την τάξη
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Παιδείας παρουσιάζει το νέο πλαίσιο με διαφορετική φιλοσοφία.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, στόχος είναι οι μαθητές να έχουν περισσότερες ευκαιρίες βιωματικής μάθησης και να συνδέουν τη σχολική γνώση με την εμπειρία, τον πολιτισμό, την επιστήμη, την τεχνολογία, το περιβάλλον και την κοινωνία.
Μάλιστα, για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση καθιερώνεται για πρώτη φορά ελάχιστος αριθμός έξι εκδρομών ανά τμήμα και σχολικό έτος. Παράλληλα, οι σχολικές μονάδες μπορούν να αυξάνουν τον αριθμό των συνοδών εκπαιδευτικών όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ασφαλή μετακίνηση και εποπτεία των μαθητών.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα συνεργασίας δύο ή περισσότερων σχολικών μονάδων για κοινές εκδρομές, με στόχο και τον περιορισμό του κόστους για τις οικογένειες.
Περισσότερες εκδρομές, αλλά και περισσότερη ευθύνη για τα σχολεία
Η συζήτηση, επομένως, βρίσκεται στην ισορροπία ανάμεσα σε δύο ζητούμενα: από τη μία, την ανάγκη τα παιδιά να βγαίνουν από τη σχολική αίθουσα και να αποκτούν βιωματικές εμπειρίες και, από την άλλη, την ανάγκη οι μετακινήσεις να γίνονται με αυστηρούς κανόνες ασφάλειας.
Το Υπουργείο υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο ενισχύει και τους δύο αυτούς άξονες, προβλέποντας περισσότερες ευκαιρίες για εκπαιδευτικές μετακινήσεις αλλά και αυστηρότερες δικλίδες προστασίας για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Οι εκπαιδευτικοί, από την πλευρά τους, ζητούν οι κανόνες να είναι εφαρμόσιμοι στην καθημερινότητα των σχολείων και να μην οδηγούν σε ένα σύστημα τόσο περίπλοκο, ώστε ακόμη και μια σύντομη εκπαιδευτική επίσκεψη μέσα στην ίδια πόλη να μετατρέπεται σε μια χρονοβόρα διοικητική διαδικασία.
«Μάθημα θα κάνουμε ποτέ;»
Το ζήτημα των εκδρομών συνδέεται, σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρόπουλο, με ένα ευρύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι εκπαιδευτικοί: την ολοένα αυξανόμενη γραφειοκρατία.
«Ασχολούμαστε όλη την ώρα με δράσεις, γραφειοκρατίες, προγράμματα…, μάθημα θα κάνουμε ποτέ;», αναφέρει.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η ψηφιοποίηση των διαδικασιών δεν σημαίνει απαραίτητα και μείωση της γραφειοκρατίας.
«Η γραφειοκρατία έχει γίνει πλέον ψηφιακή. Η ψηφιακή γραφειοκρατία είναι γραφειοκρατία», λέει χαρακτηριστικά.
Για τον ίδιο, το ζητούμενο είναι το σχολείο να μπορεί να οργανώνει εκπαιδευτικές δράσεις χωρίς αυτές να μετατρέπονται σε έναν ακόμη μεγάλο διοικητικό φόρτο.
«Είμαστε σχολεία παιδείας και όχι σχολεία δράσεων», υπογραμμίζει, θέτοντας στο επίκεντρο τον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου.
Το μεγάλο στοίχημα
Το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές επιχειρεί να κάνει τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις πιο συστηματικές, να αυξήσει τις ευκαιρίες βιωματικής μάθησης και παράλληλα να ενισχύσει τους κανόνες ασφαλείας.
Για τους εκπαιδευτικούς, όμως, το μεγάλο στοίχημα είναι η εφαρμογή αυτών των κανόνων στην πράξη.
Στην Πάτρα, όπου οι σχολικές μονάδες καλούνται να οργανώσουν από μικρές επισκέψεις μέσα στην πόλη μέχρι μεγαλύτερες εκπαιδευτικές μετακινήσεις, το ερώτημα που τίθεται είναι αν το νέο πλαίσιο θα οδηγήσει τελικά σε περισσότερες και καλύτερα οργανωμένες εκπαιδευτικές εμπειρίες ή αν η πρόσθετη γραφειοκρατία θα λειτουργήσει αποτρεπτικά.
Και όπως προκύπτει από τη θέση του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πάτρας, οι εκπαιδευτικοί δεν αμφισβητούν την ανάγκη για ασφάλεια. Ζητούν, όμως, οι διαδικασίες να είναι σαφείς, εφαρμόσιμες και αναλογικές, ώστε η εκπαιδευτική επίσκεψη να παραμένει αυτό που θα έπρεπε να είναι: ένα ακόμη μάθημα έξω από τη σχολική αίθουσα.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
