Τον Ιανουάριο του 2022, με δημόσια παρέμβασή μου, είχα προτείνει τη δημιουργία ενός νέου θεσμού: του Ενεργειακού Διαμεσολαβητή.
Ενός θεσμού που θα μπορούσε να λειτουργεί ως ουσιαστικός συνδετικός κρίκος μεταξύ καταναλωτή, προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και ΔΕΔΔΗΕ, με έναν βασικό στόχο: Κανένα πραγματικά ευάλωτο νοικοκυριό να μη μένει μόνο του απέναντι στο ενεργειακό χρέος.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, οι εξελίξεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας καθιστούν αυτή την πρόταση περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.
Η εφαρμογή του νέου συστήματος «επισήμανσης» των καταναλωτών με ληξιπρόθεσμες οφειλές – του γνωστού πλέον debt flagging – δημιουργεί μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.
Οι οφειλές πλέον θα ακολουθούν τον καταναλωτή
Με τη συγκέντρωση τριών επισημάνσεων από τρεις διαφορετικούς προμηθευτές μπορεί να περιοριστεί η δυνατότητά του να αλλάξει εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι προμηθευτές αποκτούν σημαντικά περισσότερα στοιχεία για την οικονομική συμπεριφορά του υποψήφιου πελάτη.
Ουσιαστικά δημιουργείται ένας ιδιότυπος «ενεργειακός Τειρεσίας».
Δεν είμαι αντίθετος στην αντιμετώπιση των στρατηγικών κακοπληρωτών.
Το αντίθετο.
Όποιος έχει τη δυνατότητα να πληρώνει και επιλέγει συστηματικά να μην το κάνει, μεταφέροντας τελικά το κόστος στους συνεπείς καταναλωτές, πρέπει να αντιμετωπίζεται.
Υπάρχει όμως μια θεμελιώδης προϋπόθεση: Να μπορούμε να ξεχωρίσουμε εκείνον που δεν θέλει να πληρώσει από εκείνον που πραγματικά δεν μπορεί να πληρώσει.
Γιατί διαφορετικά κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε έναν μηχανισμό που θα καταγράφει με μεγάλη αποτελεσματικότητα το χρέος, χωρίς να διαθέτουμε έναν εξίσου αποτελεσματικό μηχανισμό για να βοηθάμε τον πολίτη να βγει από αυτό.
Τα σχεδόν 3 δισ. ευρώ χρέη δεν είναι απλώς πρόβλημα «κακοπληρωτών», αλλά αποτυχία των εταιρειών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας να βοηθήσουν με προγράμματα διακανονισμών τους πελάτες τους.
Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να μας προβληματίσουν όλους.
Οι οφειλές προσεγγίζουν τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ περίπου 2,74 εκατομμύρια παροχές εμφανίζουν ανεξόφλητες υποχρεώσεις.
Όταν το πρόβλημα αποκτά τέτοια έκταση, δεν μπορεί η απάντηση να περιορίζεται στην καταγραφή των οφειλετών.
Πρέπει να αναζητήσουμε και τις αιτίες.
Πόσοι από αυτούς είναι πράγματι στρατηγικοί κακοπληρωτές;
Και πόσοι είναι οικογένειες, άνεργοι, χαμηλοσυνταξιούχοι, εργαζόμενοι ή μικροί επαγγελματίες που κάποια στιγμή δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν;
Αυτή ακριβώς είναι η διάκριση που πρέπει να κάνει μια πραγματικά κοινωνική ενεργειακή πολιτική.
Τώρα χρειάζεται ο Ενεργειακός Διαμεσολαβητής.
Η πρόταση που κατέθεσα το 2022 μπορεί σήμερα να αποκτήσει ακόμη πιο συγκεκριμένο περιεχόμενο.
f, με δυνατότητα παρέμβασης πριν ένας πραγματικά αδύναμος καταναλωτής οδηγηθεί στην τρίτη επισήμανση, στην απειλή διακοπής ή ουσιαστικά στον ενεργειακό αποκλεισμό.
Ο Διαμεσολαβητής θα μπορεί να εξετάζει την πραγματική οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, να παρεμβαίνει μεταξύ καταναλωτή και προμηθευτή και να προτείνει βιώσιμη ρύθμιση της οφειλής.
Να δίνεται δηλαδή στον πολίτη μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία.
Θα μπορούσε επίσης να υπάρχει δυνατότητα μακροχρόνιου διακανονισμού, ακόμη και 24 ή 36 ή 72 δόσεων όπου αυτό δικαιολογείται, ώστε η μηνιαία καταβολή να ανταποκρίνεται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του νοικοκυριού.
Και όσο ο πολίτης τηρεί αυτή τη ρύθμιση, να μην αντιμετωπίζεται ως στρατηγικός κακοπληρωτής.
Δεν μπορεί να υπάρχει μόνο «κόκκινη κάρτα».
Από τη στιγμή που η Πολιτεία δημιουργεί έναν οργανωμένο μηχανισμό επισήμανσης του οφειλέτη, οφείλει να δημιουργήσει και έναν οργανωμένο μηχανισμό προστασίας εκείνου που πραγματικά αδυνατεί να πληρώσει.
Δεν μπορεί το κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια πόσες φορές ένας πολίτης δεν πλήρωσε έναν λογαριασμό, αλλά να μην έχει έναν θεσμό που θα εξετάσει γιατί δεν μπόρεσε να τον πληρώσει.
Αυτό είναι το πραγματικό κοινωνικό ζήτημα.
Το 2022 μιλούσαμε για οικογένειες που κινδύνευαν να μείνουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Το 2026 συζητάμε πλέον για ένα ηλεκτρονικό σύστημα που θα καταγράφει και θα ακολουθεί τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του καταναλωτή.
Η τεχνολογία προχώρησε.
Οι μηχανισμοί ελέγχου προχώρησαν.
Τώρα πρέπει να προχωρήσει και η κοινωνική προστασία.
Γι’ αυτό επαναφέρω σήμερα την πρόταση που είχα καταθέσει δημόσια πριν από τέσσερα χρόνια: Να θεσμοθετηθεί ο Ενεργειακός Διαμεσολαβητής.
Όχι για να προστατεύσει εκείνον που συστηματικά δεν πληρώνει ενώ μπορεί.
Αλλά για να δώσει λύση σε εκείνον που θέλει να πληρώσει και πραγματικά δεν μπορεί.
Γιατί το ηλεκτρικό ρεύμα δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι βασικό αγαθό για κάθε σπίτι και κάθε οικογένεια.
Και αν δημιουργούμε έναν «ενεργειακό Τειρεσία» για να προστατεύσουμε την αγορά, τότε έχουμε ακόμη μεγαλύτερη υποχρέωση να δημιουργήσουμε και έναν Ενεργειακό Διαμεσολαβητή για να προστατεύσουμε την κοινωνία.
Αυτό θεωρώ ότι είναι πολύ ισχυρότερο ως προσωπική παρέμβαση, επειδή συνδέει τεκμηριωμένα τη δημόσια πρόταση του 2022 με τη σημερινή εφαρμογή του debt flagging, αντί να εμφανίζεται ως θέση που διαμορφώθηκε εκ των υστέρων.
ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
Μέλος Δ.Σ. ΕΔΟΠ/ΔΕΗ,
πρόεδρος Τ.Ε. ΕΔΟΠ/ΔΕΗ Πατρών Αιγίου,
Συνδικαλιστής ΔΑΚΕ/ΕΔΟΠ-ΔΕΗ
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
