Πριν από λίγες ημέρες, στο άρθρο μου με τίτλο «Ο Οδοντωτός χρειάζεται ψυχραιμία. Δεν χρειάζεται βιαστικά συμπεράσματα», είχα επιλέξει συνειδητά να μην μπω στη λογική ούτε των πανηγυρισμών ούτε της καταγγελίας.
Η ανακοίνωση των 1,86 εκατομμυρίων ευρώ για τη μελέτη του Οδοντωτού είχε προκαλέσει εύλογες αντιδράσεις. Για κάποιους το ποσό ήταν εξ αρχής υπερβολικό. Για άλλους, η χρηματοδότηση αποτελούσε ήδη τη λύση του προβλήματος.
Η δική μου θέση ήταν διαφορετική:
Ας περιμένουμε πρώτα να δούμε τι ακριβώς προβλέπεται.
Έγραφα τότε ότι μόνο όταν έχουμε μπροστά μας το αντικείμενο, τα παραδοτέα, το χρονοδιάγραμμα και την οικονομική διάσταση της Προγραμματικής Σύμβασης θα μπορούμε να κάνουμε μια σοβαρή συζήτηση.
Σήμερα έχουμε πλέον αρκετά περισσότερα στοιχεία.
Η Περιφερειακή Επιτροπή της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, με την υπ’ αριθ. 1346/2026 απόφαση και ΑΔΑ ΨΖΣΔ7Λ6-ΝΗΔ, ενέκρινε τη σύναψη της Προγραμματικής Σύμβασης και μαζί δημοσιοποιήθηκε το σχέδιό της και το Παράρτημα με το φυσικό αντικείμενο και τα παραδοτέα.
Άρα μπορούμε να κάνουμε ένα πρώτο βήμα πέρα από τις υποθέσεις.
Όχι όμως ακόμη το τελευταίο.
Πρώτο συμπέρασμα: Δεν πρόκειται για μια «απλή μελέτη»
Αυτό πρέπει να αναγνωριστεί.
Τα 1,86 εκατ. ευρώ, δηλαδή 1,5 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, δεν αφορούν απλώς μια ομάδα μηχανικών που θα εξετάσει τα πρανή και θα συντάξει μια τεχνική έκθεση.
Το αντικείμενο είναι πολύ ευρύτερο.
Προβλέπονται αξιολόγηση και διαχείριση της διακινδύνευσης, συστήματα παρακολούθησης, εγκατάσταση αισθητήρων, ανάπτυξη ψηφιακών μοντέλων – των λεγόμενων Digital Twins – πλατφόρμα προειδοποίησης, καθορισμός ορίων επιφυλακής και συναγερμού και πρωτόκολλα ασφαλούς λειτουργίας.
Με άλλα λόγια, επιχειρείται να δημιουργηθεί ένας σύγχρονος μηχανισμός μέσω του οποίου η κατάσταση της γραμμής και των πρανών θα μπορεί να παρακολουθείται και να αξιολογείται συστηματικά.
Αυτό είναι σημαντικό.
Και θεωρώ ότι πρέπει να το αναγνωρίσουμε ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη κριτική.
Είναι λοιπόν δικαιολογημένα τα 1,86 εκατομμύρια;
Εδώ θα επιμείνω στην ίδια ψυχραιμία που ζήτησα και στο προηγούμενο άρθρο.
Δεν έχουμε ακόμη αρκετά στοιχεία για να απαντήσουμε υπεύθυνα.
Γνωρίζουμε τον συνολικό προϋπολογισμό.
Γνωρίζουμε πλέον αρκετά καλά το φυσικό αντικείμενο.
Γνωρίζουμε τα παραδοτέα.
Δεν γνωρίζουμε όμως, τουλάχιστον από τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, την αναλυτική οικονομική κατανομή του 1,5 εκατ. ευρώ προ ΦΠΑ ανά εργασία και παραδοτέο.
Πόσο κοστίζει ο εξοπλισμός;
Πόσο η εγκατάσταση των αισθητήρων;
Πόσο η ανάπτυξη των Digital Twins;
Πόσο η πλατφόρμα παρακολούθησης και προειδοποίησης;
Πόσο οι γεωλογικές και γεωτεχνικές εργασίες;
Πόσο οι επιστημονικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες;
Χωρίς αυτές τις απαντήσεις, το να πει κανείς ότι «1,86 εκατομμύρια είναι υπερβολικά» είναι εξίσου αυθαίρετο με το να ισχυριστεί ότι «1,86 εκατομμύρια είναι απολύτως λογικά».
Το ποσό κρίνεται όταν γνωρίζουμε τι αγοράζουμε και πόσο κοστίζει κάθε μέρος του.
Υπάρχει όμως κάτι ακόμη σημαντικότερο από το κόστος: ο χρόνος
Το σχέδιο προβλέπει συνολική διάρκεια 12 μηνών.
Ακούγοντας κανείς «12 μήνες», εύλογα μπορεί να θεωρήσει ότι ο Οδοντωτός θα παραμείνει κλειστός για έναν ακόμη χρόνο.
Δεν προκύπτει όμως αναγκαστικά κάτι τέτοιο.
Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το σημαντικότερο ίσως στοιχείο όσων δημοσιοποιήθηκαν.
Το πρόγραμμα έχει ενδιάμεσα παραδοτέα.
Προβλέπονται ήδη από τους πρώτους μήνες αρχική αξιολόγηση της επικινδυνότητας, εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης, καθορισμός πρώτων ορίων συναγερμού και συλλογή πραγματικών δεδομένων.
Και προβλέπεται ειδικό Ενδιάμεσο Τεχνικό Υπόμνημα για τη χειμερινή περίοδο, το οποίο θα πρέπει να υποστηρίξει την απόφαση του αρμόδιου διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής για το αν η λειτουργία μπορεί να συνεχιστεί, να γίνει υπό περιορισμούς ή να ανασταλεί.
Αυτό αλλάζει σημαντικά τη συζήτηση.
Δεν χρειάζεται απαραίτητα να περιμένουμε 12 μήνες
Η ολοκλήρωση του συνολικού προγράμματος σε 12 μήνες είναι διαφορετικό πράγμα από τον χρόνο που απαιτείται για να υπάρξει μια πρώτη επιστημονικά τεκμηριωμένη απόφαση σχετικά με την ασφαλή λειτουργία της γραμμής.
Αυτό ακριβώς πρέπει πλέον να παρακολουθήσουμε.
Το ερώτημα δεν είναι:
«Πότε ολοκληρώνεται ολόκληρη η μελέτη;»
Το ερώτημα είναι:
«Πότε θα έχουμε επαρκή επιστημονικά δεδομένα ώστε να γνωρίζουμε αν ο Οδοντωτός μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια και υπό ποιες προϋποθέσεις;»
Εάν αυτό μπορεί να συμβεί στον δεύτερο, στον τρίτο ή στον τέταρτο μήνα, δεν υπάρχει κανένας λόγος να συνδέουμε αυτομάτως την επαναλειτουργία με την ολοκλήρωση του δωδεκάμηνου προγράμματος.
Εάν, αντίθετα, οι επιστήμονες κρίνουν ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια πριν γίνουν συγκεκριμένα έργα, αυτό επίσης πρέπει να ειπωθεί καθαρά και τεκμηριωμένα.
Η ασφάλεια των επιβατών δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Αλλά ούτε και η επίκληση της ασφάλειας μπορεί να αποτελεί μια αόριστη απάντηση χωρίς συγκεκριμένα δεδομένα, χρονοδιαγράμματα και τεχνική τεκμηρίωση.
Και εδώ γεννιέται ένα νέο ερώτημα
Αφού η ίδια η Προγραμματική Σύμβαση προβλέπει σταδιακή αξιολόγηση, παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και ενδιάμεση απόφαση για τη λειτουργία, μήπως αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να είχε κινηθεί νωρίτερα;
Δεν διατυπώνω την ερώτηση ως κατηγορία.
Τη διατυπώνω επειδή πλέον το ίδιο το σχέδιο της σύμβασης δείχνει ότι η λύση δεν είναι απλώς:
«κλείνουμε – μελετάμε για έναν χρόνο – ανοίγουμε».
Υπάρχει ενδιάμεσο στάδιο.
Υπάρχει παρακολούθηση.
Υπάρχουν όρια συναγερμού.
Υπάρχουν πρωτόκολλα.
Υπάρχει δυνατότητα λήψης απόφασης με βάση πραγματικά δεδομένα.
Επομένως είναι απολύτως θεμιτό να ρωτήσει η τοπική κοινωνία:
Θα μπορούσαμε να είχαμε φτάσει σε αυτό το σημείο νωρίτερα;
Γιατί κάθε μήνας έχει κόστος
Και εδώ δεν αναφέρομαι μόνο στον Οδοντωτό ως μεταφορικό μέσο.
Ο Οδοντωτός είναι ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά προϊόντα των Καλαβρύτων και ολόκληρης της Αχαΐας.
Η μη λειτουργία του έχει συνέπειες.
Στα ξενοδοχεία.
Στην εστίαση.
Στο εμπόριο.
Στο Διακοπτό.
Στα Καλάβρυτα.
Στην τουριστική εικόνα ολόκληρης της περιοχής.
Επομένως, όταν αξιολογούμε μια διαδικασία, δεν πρέπει να υπολογίζουμε μόνο το κόστος της μελέτης.
Πρέπει να συνυπολογίζουμε και το κόστος του χρόνου.
Πόσο κοστίζει στην τοπική οικονομία κάθε επιπλέον μήνας χωρίς Οδοντωτό;
Αυτό είναι ένα ερώτημα που αξίζει κάποια στιγμή να απαντηθεί επίσης με αριθμούς και όχι με εντυπώσεις.
Και μια απαραίτητη διευκρίνιση
Τα 1,86 εκατ. ευρώ δεν αποτελούν το κόστος των έργων οριστικής αποκατάστασης της γραμμής.
Αφορούν το συγκεκριμένο πρόγραμμα αξιολόγησης, παρακολούθησης, τεχνικής τεκμηρίωσης και σχεδιασμού.
Εφόσον προκύψουν από αυτό έργα που πρέπει να κατασκευαστούν για τη μόνιμη προστασία της γραμμής, θα απαιτηθούν νέες χρηματοδοτήσεις και νέες διαδικασίες.
Άρα δεν πρέπει να δημιουργηθεί στην κοινή γνώμη η εντύπωση ότι «εγκρίθηκαν 1,86 εκατομμύρια και λύθηκε το πρόβλημα του Οδοντωτού».
Δεν λύθηκε ακόμη.
Έγινε ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της επιστημονικής διερεύνησης και της δημιουργίας ενός σύγχρονου συστήματος παρακολούθησης.
Το αποτέλεσμα θα κριθεί στην εφαρμογή.
Από την ψυχραιμία περνάμε στη λογοδοσία
Στο προηγούμενο άρθρο μου ζητούσα ψυχραιμία.
Εξακολουθώ να τη θεωρώ απαραίτητη.
Σήμερα όμως, που έχουμε πλέον επίσημα στοιχεία, χρειάζεται και κάτι περισσότερο:
διαφάνεια, ενημέρωση και λογοδοσία.
Όχι με την έννοια της καταγγελίας.
Με την πραγματική έννοια της δημόσιας λογοδοσίας.
Να γνωρίζουμε πότε ξεκινά επίσημα το χρονοδιάγραμμα.
Να γνωρίζουμε πότε παραδίδεται κάθε κρίσιμο παραδοτέο.
Να γνωρίζουμε αν υπάρχουν καθυστερήσεις και γιατί.
Να γνωρίζουμε πότε εγκαθίστανται τα συστήματα παρακολούθησης.
Και κυρίως να γνωρίζουμε πότε θα υπάρξει η πρώτη επιστημονικά τεκμηριωμένη απάντηση στο ερώτημα που ενδιαφέρει περισσότερο την περιοχή:
Πότε μπορεί να ξαναμπεί ο Οδοντωτός στις ράγες με ασφάλεια;
Ούτε πανηγυρισμοί λοιπόν.
Ούτε καταστροφολογία.
Ούτε βιαστικά συμπεράσματα.
Το πρώτο άρθρο τελείωνε ουσιαστικά με τη φράση:
«Ας περιμένουμε τη σύμβαση και μετά ας κρίνουμε.»
Τώρα έχουμε το εγκεκριμένο σχέδιο και γνωρίζουμε πολύ περισσότερα.
Και από εδώ και πέρα η συζήτηση πρέπει να αλλάξει.
Δεν αρκεί πλέον να συζητάμε για το τι θα γίνει.
Πρέπει να παρακολουθούμε τι γίνεται, πότε γίνεται και με ποιο αποτέλεσμα.
Γιατί ο Οδοντωτός χρειάζεται πράγματι ψυχραιμία.
Χρειάζεται όμως και ταχύτητα, διαφάνεια και συγκεκριμένες απαντήσεις.«
Πηγές
Περιφερειακή Επιτροπή Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, Απόφαση 1346/2026, Πρακτικό 35/07-08-2026, ΑΔΑ ΨΖΣΔ7Λ6-ΝΗΔ – Έγκριση σύναψης Προγραμματικής Σύμβασης και σχεδίου αυτής για τις «Ολοκληρωμένες Υπηρεσίες Αξιολόγησης και Διαχείρισης της Διακινδύνευσης της Σ.Γ. του Οδοντωτού Καλαβρύτων, με έμφαση στο σχεδιασμό των απαραίτητων μέτρων για την επαναλειτουργία», προϋπολογισμού 1.500.000 € πλέον ΦΠΑ.
Παράρτημα Ι της Προγραμματικής Σύμβασης – Φυσικό αντικείμενο, παραδοτέα και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας – Ανακοινώσεις και στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση και το αντικείμενο της παρέμβασης στον Οδοντωτό.
«Ο Οδοντωτός χρειάζεται ψυχραιμία. Δεν χρειάζεται βιαστικά συμπεράσματα» – προηγούμενο άρθρο, vapostolopoulos.eu.
Σημείωση: Κατά τον χρόνο σύνταξης του παρόντος έχει δημοσιευθεί η απόφαση έγκρισης σύναψης της Προγραμματικής Σύμβασης μαζί με το σχέδιο και το Παράρτημά της. Δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα ξεχωριστή επίσημη ανάρτηση του τελικού κειμένου με τις υπογραφές όλων των συμβαλλομένων.
Βασίλης Χρ. Αποστολόπουλος
Εκπαιδευτικός – Μηχανικός Πληροφορικής
MSc Εφαρμοσμένα Πληροφοριακά Συστήματα
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
