Η συζήτηση για το τι συμβαίνει στις καμένες εκτάσεις και κατά πόσο αυτές μπορούν να αποτελέσουν στο μέλλον πεδίο εγκατάστασης ανεμογεννητριών επανέρχεται στην Αχαΐα, όπου οι μεγάλες πυρκαγιές έχουν αφήσει σοβαρές πληγές στο φυσικό περιβάλλον.
Η καχυποψία που εκφράζεται στην κοινωνία χρειάζεται να διαχωριστεί από το τι πραγματικά προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και από το τι πρέπει να γίνει ώστε οι καμένες περιοχές να παραμείνουν ουσιαστικά προστατευμένες.
«Δεν καίγεται μια περιοχή για να μπει ανεμογεννήτρια»
Ο αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας Φωκίων Ζαΐμης είναι κατηγορηματικός στο Patrapress ως προς τη σύνδεση πυρκαγιών και αδειοδοτήσεων. Όπως εξηγεί, υπάρχουν ανεμογεννήτριες που έχουν ήδη εγκατασταθεί, αλλά και άλλες που πρόκειται να εγκατασταθούν και έχουν ήδη λάβει αδειοδότηση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ανεξάρτητα από το εάν η συγκεκριμένη περιοχή θα καεί ή όχι στο μέλλον.
Επομένως, όπως σημειώνει, εάν μια περιοχή έχει ήδη λάβει άδεια για εγκατάσταση ανεμογεννήτριας, μια μεταγενέστερη πυρκαγιά δεν ακυρώνει αυτομάτως την προηγούμενη αδειοδότηση.
Στο παράδειγμα που έφερε για το Παναχαϊκό, υπογραμμίζει ότι εάν έχει προηγηθεί η άδεια, η εγκατάσταση δεν εξαρτάται από το εάν στη συνέχεια η περιοχή θα καεί.
Ο κ. Ζαΐμης απορρίπτει, παράλληλα, κατηγορηματικά την άποψη ότι μια περιοχή μπορεί να καεί προκειμένου στη συνέχεια να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες. «Αυτό δεν ισχύει», είναι ουσιαστικά το μήνυμα της τοποθέτησής του.
Αντίθετα, επισημαίνει ότι εάν μια περιοχή καεί και χαρακτηριστεί αναδασωτέα, η εγκατάσταση ανεμογεννητριών μάλλον γίνεται δυσκολότερη και όχι ευκολότερη. Αναγνωρίζει μόνο ένα πρακτικό ζήτημα: η απουσία δασικής βλάστησης μπορεί να διευκολύνει τη διέλευση βαρέων οχημάτων, ιδιαίτερα στις στροφές και στα δύσκολα σημεία, ώστε να περάσουν οι έλικες. Πρόκειται όμως, όπως εξηγεί, για λειτουργικό και όχι αδειοδοτικό ζήτημα.
Σημαντική διευκρίνιση για τον ρόλο της Περιφέρειας
Η τελική αδειοδότηση των έργων προέρχεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ενώ η Περιφέρεια, μέσω της Επιτροπής Περιβάλλοντος, γνωμοδοτεί. Ο ίδιος, ως εκ τούτου, δηλώνει ότι δεν αντιλαμβάνεται τον λογικό συσχετισμό ανάμεσα στην πυρκαγιά και στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Δύο οι επιπτώσεις που πρέπει να εξεταστούν
Από διαφορετική οπτική προσεγγίζει το θέμα ο πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας Αναστάσιος Τσάκωνας στο Patrapress.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις από τη λειτουργία των ανεμογεννητριών μπορούν να εξεταστούν σε δύο επίπεδα.
Το πρώτο αφορά πυρκαγιές που μπορεί να προκληθούν από τη λειτουργία τους, με τον κ. Τσάκωνα να αναφέρει ότι υπήρξαν σχετικά παραδείγματα μέσα στη φετινή περίοδο.
Το δεύτερο και, κατά τον ίδιο, σημαντικότερο ζήτημα αφορά την καταστροφή του οικοσυστήματος μετά τις πυρκαγιές, όταν απαιτείται η διάνοιξη δρόμων και η δημιουργία των βάσεων που χρειάζονται για τις ανεμογεννήτριες.
Για τον πρόεδρο του ΓΕΩΤΕΕ, η προστασία πρέπει να ξεκινά πριν από την εγκατάσταση και μέσα από τον ίδιο τον χωροταξικό σχεδιασμό. «Να μην γίνεται ανεξέλεγκτη τοποθέτηση», είναι η βασική θέση που διατυπώνει, υποστηρίζοντας την ανάγκη για συγκεκριμένη χωροθέτηση των περιοχών όπου μπορούν να εγκατασταθούν αιολικά πάρκα.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη διευκρίνιση: ο κ. Τσάκωνας δηλώνει ότι δεν έχει προσωπικά υπόψη του συγκεκριμένο φαινόμενο ανεξέλεγκτης χωροθέτησης στην Αχαΐα. Συνεπώς, η τοποθέτησή του αφορά την ανάγκη ύπαρξης κανόνων και όχι καταγγελία για συγκεκριμένη περίπτωση στην περιοχή.
«Δεν διαπιστώνεται κίνδυνος στη περιοχή»
Στη συζήτηση παρεμβαίνει – μιλώντας στο Patrapress – και ο αντιδήμαρχος Ερινεού Γιώργος Ντίνος, ο οποίος, αναφερόμενος στη συγκεκριμένη περιοχή που εξετάζεται, δεν εκτιμά ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος, σημειώνοντας ότι το σημείο βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση και, ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη περίπτωση δεν φαίνεται να επηρεάζεται από το ζήτημα που τέθηκε.
Η τοποθέτησή του έρχεται να προστεθεί στις διαφορετικές εκτιμήσεις των τοπικών φορέων, καθώς το ζητούμενο είναι να εξετάζεται κάθε περίπτωση ξεχωριστά, με βάση τα πραγματικά γεωγραφικά και περιβαλλοντικά δεδομένα και όχι μόνο μέσα από τη γενικότερη συζήτηση για τις καμένες εκτάσεις και τις ανεμογεννήτριες.
Τι αλλάζει με το νέο χωροταξικό για τα αιολικά
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και εισάγει αυστηρότερους και πιο συγκεκριμένους κανόνες για τη χωροθέτηση των έργων ΑΠΕ.
Κεντρικό στοιχείο είναι η πρόβλεψη «Περιοχών Καταλληλότητας» για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών, με κριτήρια που συνδέονται με το αιολικό δυναμικό και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα των Δημοτικών Ενοτήτων, ώστε να μην υπάρχει απεριόριστη συγκέντρωση έργων σε συγκεκριμένες περιοχές.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης σημαντικούς περιορισμούς και αποκλεισμούς σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές, μεταξύ άλλων σε συγκεκριμένες προστατευόμενες ζώνες, πυρήνες εθνικών δρυμών, υγροτόπους Ramsar, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και περιοχές απόλυτης προστασίας και προστασίας της φύσης.
Ωστόσο, το κρίσιμο για τις καμένες εκτάσεις είναι να μην δημιουργηθεί η εντύπωση ότι κάθε καμένη περιοχή αποκτά αυτομάτως το ίδιο ακριβώς καθεστώς απαγόρευσης για κάθε μελλοντικό έργο. Το καθεστώς εξαρτάται από τον χαρακτηρισμό της έκτασης, το δασικό και περιβαλλοντικό καθεστώς της, τη χωροθέτηση και τις προβλεπόμενες αδειοδοτικές διαδικασίες.
Η προστασία χρειάζεται έλεγχο και διαφάνεια
Σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η ουσία της συζήτησης στην Αχαΐα. Ανεξάρτητα από το εάν κάποιος αποδέχεται ή απορρίπτει τις θεωρίες που κατά καιρούς διακινούνται, η καλύτερη απάντηση στην καχυποψία είναι η πλήρης διαφάνεια.
Οι καμένες εκτάσεις πρέπει να καταγράφονται με ακρίβεια, να αποτυπώνεται το καθεστώς προστασίας τους και να υπάρχει δυνατότητα παρακολούθησης κάθε μεταγενέστερης μεταβολής. Η ψηφιακή χαρτογράφηση, τα δορυφορικά δεδομένα και η διασταύρωση των στοιχείων των καμένων εκτάσεων με τις υφιστάμενες και μελλοντικές αδειοδοτήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως ισχυρή δικλίδα ελέγχου.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έχει αναφερθεί στο παρελθόν στη δυνατότητα αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης, δορυφορικών δεδομένων και ψηφιακών εργαλείων για την παρακολούθηση των καμένων εκτάσεων, της αναδάσωσης και τον εντοπισμό πιθανών παράνομων παρεμβάσεων.
Για την Αχαΐα, το ζητούμενο πλέον είναι να μην υπάρχει ούτε πραγματικό περιθώριο αυθαιρεσίας ούτε γκρίζα ζώνη που θα τροφοδοτεί την καχυποψία. Η αυστηρή εφαρμογή του χωροταξικού πλαισίου, η προστασία των αναδασωτέων εκτάσεων, ο έλεγχος των αδειοδοτήσεων και η διαρκής δημόσια ενημέρωση μπορούν να αποτελέσουν την πιο αποτελεσματική απάντηση στο ερώτημα που επανέρχεται κάθε φορά μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά: τι γίνεται με την καμένη γη και ποιος την προστατεύει;
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
