Του Νίκου Ι. Νικολόπουλου
Προέδρου του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος
Ομολογώ εξαρχής ότι θα μπορούσα να σταθώ εδώ και να πω απλώς: «Σας τα έλεγα». Θα ήταν το πιο εύκολο πράγμα. Δεν θα το κάνω, όμως. Δεν επιχαίρω, δεν πανηγυρίζω, δεν αισθάνομαι καμία δικαίωση.
Αντίθετα, παρακολουθώ με βαθιά θλίψη ένα πολιτικό εγχείρημα που γεννήθηκε μέσα από ένα τεράστιο, ανείπωτο κοινωνικό αίτημα για Δικαιοσύνη να δοκιμάζεται σήμερα από διαδοχικές αποχωρήσεις, έντονες αλληλοκατηγορίες και καταγγελίες για συγκεντρωτισμό. Ένα εγχείρημα που ξεκίνησε με τόση ορμή και ελπίδα να φτάνει σε αυτό το αδιέξοδο.
Δεν συζητάμε απλώς για τη Μαρία Καρυστιανού, τον Θανάση Αυγερινό, τον Βασίλη Κοκοτσάκη ή τους 22 που αποχώρησαν. Το ζήτημα είναι πολύ βαθύτερο. Πώς ένα παλλαϊκό αίτημα, που έβγαλε εκατομμύρια Έλληνες στους δρόμους, κινδυνεύει να συρρικνωθεί τόσο ώστε να χωρέσει τελικά μέσα στα στενά όρια ενός προσωπικού κόμματος; Πώς η τεράστια διεκδίκηση χιλιάδων μετατρέπεται σε υπόθεση λίγων;
Η προειδοποίηση που αγνοήθηκε
Πολύ πριν ανακοινωθεί επίσημα αυτό το κόμμα, είχα κληθεί να συζητήσω και να συμβάλω στην προσπάθεια οργάνωσης ενός ευρύτερου κινήματος πολιτών. Είχα πει τότε κάτι πολύ απλό: Άλλο πράγμα η κοινωνική κατακραυγή, άλλο η ηθική δύναμη ενός προσώπου, άλλο ένα κίνημα διαμαρτυρίας — και εντελώς άλλο πράγμα η συγκρότηση πολιτικού φορέα που ζητά από τον ελληνικό λαό να του εμπιστευθεί τη διακυβέρνηση της χώρας.
Η πολιτική δεν είναι τηλεοπτικό πλατό, δεν είναι μια καλή ομιλία, δεν είναι μια συγκινητική συγκέντρωση. Και ασφαλώς δεν είναι μια παρέα καλών ανθρώπων που αποφασίζει ότι, επειδή έχει δίκιο σε ένα μεγάλο ζήτημα, αυτομάτως γνωρίζει και πώς κυβερνάται μια χώρα.
Η πολιτική είναι θεσμοί, ιδέες, πρόγραμμα, οργάνωση, διαδικασίες, λογοδοσία, συλλογικότητα. Είναι η ικανότητα να ακούς εκείνον που διαφωνεί μαζί σου. Και κυρίως, είναι η τέχνη να συνθέτεις ανθρώπους που δεν σου μοιάζουν. Το είπα τότε. Το ξαναλέω τώρα.
Το μεγάλο λάθος
Κατά τη γνώμη μου, το μεγαλύτερο λάθος της Μαρίας Καρυστιανού είναι βαθύτερο. Μπέρδεψε την τεράστια κοινωνική αποδοχή του αιτήματος για Δικαιοσύνη στα Τέμπη με προσωπική πολιτική εξουσιοδότηση. Τα εκατομμύρια των Ελλήνων που συγκλονίστηκαν δεν υπέγραψαν λευκή πολιτική επιταγή σε κανέναν. Οι άνθρωποι που βγήκαν στις πλατείες δεν είπαν «Κυβέρνησέ μας». Είπαν «Θέλουμε Δικαιοσύνη». Δεν συμφώνησαν για την οικονομία, την παιδεία, την άμυνα, την εξωτερική πολιτική. Απαίτησαν αλήθεια.
Αυτή η διάκριση είναι θεμελιώδης. Άλλο πράγμα η ηθική νομιμοποίηση ενός αγώνα και άλλο η πολιτική εντολή διακυβέρνησης. Όποιος τα συγχέει, κινδυνεύει να αδικήσει τελικά και τον ίδιο τον αγώνα από τον οποίο ξεκίνησε.
Πού είναι το πρόγραμμα;
Πέραν αυτού, υπάρχει και δεύτερο πρόβλημα: Πού είναι το συγκεκριμένο πρόγραμμα; Δεν αρκεί να λες «Δικαιοσύνη». Πώς θα αντιμετωπίσεις τα κόκκινα δάνεια και τους πλειστηριασμούς; Ποιο είναι το φορολογικό σχέδιο; Πώς θα αντιμετωπίσεις το δημογραφικό; Ποια είναι η θέση σου για την Τουρκία, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση;
Δεν ζητάς την ψήφο ενός λαού μόνο με το επιχείρημα «Οι προηγούμενοι απέτυχαν». Πρέπει να του πεις: «Εγώ θα κάνω αυτά, με αυτούς τους ανθρώπους, με αυτό το κόστος, σε αυτό το χρονοδιάγραμμα — και αν αποτύχω, θα λογοδοτήσω». Αυτό είναι πολιτική. Τα υπόλοιπα είναι επικοινωνία.
Το Μαξίμου τρίβει τα χέρια του
Και ποιος παρακολουθεί όλα αυτά και χαμογελά ικανοποιημένος; Το Μαξίμου. Η κυβέρνηση δεν χρειάζεται να κάνει τίποτε. Παρακολουθεί έναν χώρο που θα μπορούσε να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε σοβαρή πολιτική απαίτηση να αυτοϋπονομεύεται. Ο ένας κατηγορεί τον άλλον, οι πρώην καταγγέλλουν τους νυν, οι παρέες γίνονται στρατόπεδα.
Αυτό ακριβώς χρειαζόταν το Μαξίμου: μια αντιπολίτευση κατακερματισμένη, προσωπικές στρατηγικές, αρχηγούς χωρίς θεσμούς, ανθρώπους που αντί να κοιτούν τον πραγματικό πολιτικό αντίπαλο, κοιτούν ποιος θα καθίσει στην πρώτη καρέκλα της επόμενης συγκέντρωσης.
Η πολιτική είναι τέχνη
Κάποτε είπα: «Η πολιτική είναι τέχνη τέχνης υπερτέρα». Δεν μαθαίνεται σε μια νύχτα. Δεν είναι ντροπή να μην τη γνωρίζεις. Ντροπή είναι να πιστεύεις ότι δεν χρειάζεται να τη μάθεις. Να θεωρείς την εμπειρία άχρηστη. Να αντιμετωπίζεις κάθε συμβουλή ως απειλή. Να πιστεύεις ότι όποιος διαφωνεί είναι εχθρός. Γιατί τότε γεννιέται το χειρότερο πολιτικό ελάττωμα: η αλαζονεία της βεβαιότητας. Και από εκεί αρχίζει η πτώση.
Μια έκκληση στη Μαρία Καρυστιανού
Μαρία Καρυστιανού, στο λέω χωρίς εμπάθεια: άκου. Άκου ακόμη και εκείνους που σε ενοχλούν. Οι άνθρωποι που σου λένε καθημερινά πόσο σπουδαία είσαι δεν είναι πάντοτε οι καλύτεροι φίλοι σου. Ο πραγματικός φίλος είναι εκείνος που θα σου πει: «Εδώ κάνεις λάθος, εδώ κινδυνεύεις, εδώ πρέπει να αλλάξεις».
Αν εξακολουθήσεις να αντιμετωπίζεις κάθε αποχώρηση ως απόδειξη ότι «ξεκαθαρίζει το τοπίο», φοβάμαι ότι κάποια στιγμή θα έχει ξεκαθαρίσει τόσο πολύ, που στο τέλος δεν θα έχει απομείνει κανείς.
Η ελπίδα ανήκει στους πολίτες
Δεν πρέπει να πεθάνει η ελπίδα επειδή αποτυγχάνει ένα κόμμα που ονομάστηκε «Ελπίδα». Δεν ανήκει η ελπίδα σε κανέναν αρχηγό. Δεν ανήκει στη Μαρία Καρυστιανού, δεν ανήκει στους 22, δεν ανήκει σε κανένα κόμμα. Ανήκει στους Έλληνες. Στον πολίτη που ζητά Δικαιοσύνη, στον νέο που θέλει να μείνει στην Ελλάδα, στην οικογένεια που δεν βγάζει τον μήνα, στον άνθρωπο που κουράστηκε να ακούει μεγάλα λόγια και ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις.
Γι’ αυτό λέω προς όλες τις πλευρές: Μην κάνετε την ελπίδα ιδιοκτησία σας. Μην κάνετε τον πόνο πολιτικό κεφάλαιο. Μην κάνετε τη Δικαιοσύνη κομματικό λάβαρο.
Οι πολίτες μπορεί να συγχωρήσουν την απειρία, μπορεί να συγχωρήσουν ένα λάθος, μπορεί ακόμη να συγχωρήσουν μια αποτυχία. Δεν συγχωρούν όμως εύκολα εκείνον που τους έκανε να ελπίσουν και ύστερα τους απογοήτευσε.
Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Ή θα αλλάξει βαθιά ή θα συνεχίσει να μικραίνει. Και φοβάμαι ότι η πολιτική της φθορά θα έχει αρχίσει πολύ πριν φτάσει στην κάλπη. Γιατί, όπως λέει ο λαός μας, η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Ναι, αλλά δυστυχώς, και η ελπίδα πεθαίνει. Και θα είναι κρίμα να την έχουν σκοτώσει εκείνοι που υποσχέθηκαν ότι θα την ξαναγεννήσουν.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
