Στο προσκήνιο της Συνόδου Κορυφής βρέθηκαν και πάλι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επιδίδονται σε ένα άτυπο μπρα-ντε-φερ.
Παρά το γεγονός πως η Σύνοδος του ΝΑΤΟ είχε βασικό αντικείμενο την αύξηση των αμυντικών δαπανών των ευρωπαϊκών χωρών μελών, τα ελληνοτουρκικά απασχόλησαν και πάλι τους Συμμάχους με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αναφέρονται στα F-35 και το casus belli.
Συγκεκριμένα η συζήτηση επικεντρώθηκε στις εξοπλιστικές ισορροπίες στο Αιγαίο, στην πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, αλλά και στο ζήτημα του τουρκικού casus belli.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η Άγκυρα ουδέποτε σχολίασε τις αμυντικές προμήθειες της Ελλάδας και κάλεσε την Αθήνα να ακολουθήσει την ίδια στάση απέναντι στις τουρκικές εξοπλιστικές κινήσεις.
Παράλληλα, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η Τουρκία μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35, σημειώνοντας ότι συνεχίζονται οι επαφές με την Ουάσιγκτον, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη οριστική απόφαση.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν παρεμβαίνει στις αποφάσεις των ΗΠΑ σχετικά με τις εξαγωγές αμυντικού υλικού, υπογράμμισε όμως ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η χώρα συνεχίζει απρόσκοπτα το δικό της εξοπλιστικό πρόγραμμα, με την επιχειρησιακή αξιοποίηση των Rafale, την αναβάθμιση των F-16 σε έκδοση Viper και την ένταξη των πρώτων ελληνικών F-35 τα επόμενα χρόνια.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Έλληνας πρωθυπουργός και στο διαχρονικό τουρκικό casus belli, χαρακτηρίζοντάς το ασύμβατο με τις σχέσεις δύο χωρών που είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Συγκεκριμένα το χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία» που δεν συνάδει με το καλό κλίμα που Αθήνα και Άγκυρα επιδιώκουν να οικοδομήσουν.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που θέτει το ζήτημα, καθώς το είχε κάνει και σε διμερή συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πριν από μερικούς μήνες. Όπως τόνισε, δύο γειτονικές χώρες, ακόμη και όταν έχουν διαφορές, πρέπει να μάθουν να ζουν ειρηνικά και με σχέσεις καλής γειτονίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η απειλή πολέμου δεν μπορεί να θεωρείται κανονικότητα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι όλοι στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται πως δεν ταιριάζει με το πνεύμα της Συμμαχίας να υπάρχει μια απειλή πολέμου μεταξύ συμμάχων.
Το casus belli, όπως είπε, έρχεται από το «βαθύ παρελθόν» του 1995 και πλέον έχει έρθει η ώρα να μείνει πίσω.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όταν κλήθηκε να σχολιάσει το θέμα, υποστήριξε ότι η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών στην Τουρκία δεν γνωρίζει καν τι είναι το casus belli.
«Το “casus belli” είναι κάτι που σχεδόν κανείς από τον λαό μου δεν γνωρίζει· αν ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν. Επομένως, κατά τη γνώμη μου, δεν υπάρχει κανένας λόγος να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα, και εμείς ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας:
“Ας μην απασχολούμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτά. Ας καθίσουμε, ας συζητήσουμε και ας τελειώσουμε την υπόθεση”. Αυτή είναι η στάση μας και κάθε φορά που το θέμα αυτό έρχεται στο τραπέζι, τους το λέμε και έτσι συνεχίζουμε», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η στάση Ρούτε απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέφυγε να τοποθετηθεί επί της ουσίας στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις για το casus belli και για το ζήτημα των ρωσικών πυραύλων S-400 που διαθέτει η Τουρκία, υπογράμμισε ότι ο ρόλος του είναι να διατηρεί την ενότητα της Συμμαχίας και όχι να παρεμβαίνει σε διμερείς διαφορές μεταξύ κρατών-μελών.
Ανάλογη ήταν και η απάντησή του σχετικά με την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ζήτημα που αφορά κυρίως τις διμερείς σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον.




