Παρά τη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30%, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι κινδυνεύουν και φέτος με πρόσθετους φόρους.
Τα τεκμήρια διαβίωσης εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η φορολογική διοίκηση προσδιορίζει εισοδήματα, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου τα δηλωθέντα ποσά κρίνονται χαμηλότερα από το επίπεδο δαπανών του φορολογουμένου. Παρά τη μεσοσταθμική μείωσή τους κατά 30% για το 2025, πολλοί φορολογούμενοι –κυρίως όσοι έχουν χαμηλά ή ασταθή εισοδήματα– ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με τεκμαρτό εισόδημα υψηλότερο από το πραγματικό.
Η διαφορά αυτή οδηγεί συχνά σε πρόσθετο φόρο, δημιουργώντας το φαινόμενο της υπερφορολόγησης. Ωστόσο, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες δυνατότητες κάλυψης των τεκμηρίων, εφόσον ο φορολογούμενος δηλώσει σωστά συγκεκριμένες κατηγορίες εισοδημάτων ή χρηματικών ποσών.
Συνολικά, έως και οκτώ διαφορετικές πηγές μπορούν να αξιοποιηθούν για τη μείωση ή την εξουδετέρωση της τεκμαρτής διαφοράς.
Οι 8 πηγές κάλυψης της τεκμαρτής διαφοράς
Τα πραγματικά εισοδήματα του 2025, όπως μισθοί, συντάξεις, επιδόματα ανεργίας, τόκοι ή αποζημιώσεις, λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη των τεκμηρίων. Πολλά από αυτά εμφανίζονται ήδη προσυμπληρωμένα από την ΑΑΔΕ, ενώ άλλα πρέπει να δηλωθούν από τον ίδιο τον φορολογούμενο.
Υπάρχουν χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ίδιο σκοπό, όπως εφάπαξ παροχές, ασφαλιστικές αποζημιώσεις, υποτροφίες ή προνοιακά επιδόματα. Τα ποσά αυτά καταχωρούνται στους αντίστοιχους κωδικούς του πίνακα 6 της δήλωσης.
Τα έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων –όπως ακίνητα, αυτοκίνητα, μετοχές ή άλλα κινητά μεγάλης αξίας– μπορούν επίσης να καλύψουν τεκμήρια, εφόσον δηλωθεί το καθαρό ποσό της συναλλαγής.
Σημαντική δυνατότητα αποτελεί η ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών. Πρόκειται για αποταμιεύσεις ή εισοδήματα που είχαν αποκτηθεί στο παρελθόν και δεν είχαν δαπανηθεί τότε, αλλά χρησιμοποιήθηκαν εντός του 2025.
Χρηματικά ποσά που εισήχθησαν από το εξωτερικό μπορούν να ληφθούν υπόψη, υπό την προϋπόθεση ότι τεκμηριώνεται η προέλευσή τους.
Τα δάνεια –είτε τραπεζικά είτε από συγγενικά ή τρίτα πρόσωπα– μπορούν να δηλωθούν και να συμβάλουν στην κάλυψη των τεκμηρίων.
Οι δωρεές και οι γονικές παροχές που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2025 μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν για τον ίδιο σκοπό.
Τα κέρδη από τυχερά παίγνια, όπως λαχεία ή παιχνίδια του ΟΠΑΠ, μπορούν να καλύψουν τεκμήρια, με εξαίρεση τα κέρδη από καζίνο.
Η σωστή καταγραφή αυτών των ποσών στη φορολογική δήλωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το τελικό ύψος του φόρου. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αξιοποίησή τους οδηγεί όχι μόνο σε μείωση, αλλά και σε πλήρη εξάλειψη της επιβάρυνσης που προκύπτει από τα τεκμήρια.
Καθώς η περίοδος υποβολής των δηλώσεων πλησιάζει, η ενημέρωση για τις διαθέσιμες επιλογές καθίσταται κρίσιμη, ιδιαίτερα για όσους κινδυνεύουν να φορολογηθούν με βάση τεκμαρτά και όχι πραγματικά εισοδήματα.
Δημήτρης Μπόκαρης
ΛΟΓΙΣΤΗΣ – ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΟΣ
