Σε μια χώρα όπου η καθημερινότητα γίνεται κάθε μήνα πιο δύσκολη, η πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται σε εξαγγελίες, επικοινωνιακά πακέτα και μέτρα εντυπώσεων. Δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους marketing, σαν να αφορά προϊόν και όχι την ίδια τη ζωή των πολιτών.
Γιατί η κοινωνία δεν ζει με συνθήματα. Ζει με μισθούς, συντάξεις, ενοίκια, λογαριασμούς, φόρους και χρέη.
Και σήμερα, ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας ασφυκτιά.
Η Ελλάδα της στεγαστικής κρίσης
Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια σκληρή και βαθιά κοινωνική πραγματικότητα, που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.
Το 70% των νέων ηλικίας 18-34 ετών εξακολουθεί να διαμένει στο παιδικό του δωμάτιο, αδυνατώντας να αποκτήσει οικονομική και στεγαστική αυτονομία.
Το 42,3% των πολιτών ζει σε νοικοκυριά που έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις είτε στο ενοίκιο, είτε στο στεγαστικό δάνειο, είτε σε λογαριασμούς ΔΕΚΟ.
Η δεύτερη χώρα στην ευρωπαϊκή κατάταξη είναι η Βουλγαρία με 18,8%, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται μόλις στο 9,3%.
Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία, στην Αθήνα, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πιεστική. Το 2024, η αναλογία ενοικίου προς μηνιαίο εισόδημα διαμορφώθηκε:
στο 70,2% για κατοικία ενός υπνοδωματίου
στο 93,6% για κατοικία δύο υπνοδωματίων
Την ίδια στιγμή, ο μέσος ευρωπαϊκός όρος κυμαίνεται περίπου:
στο 31%-34% για κατοικία ενός υπνοδωματίου
στο 46% για κατοικία δύο υπνοδωματίων
Με απλά λόγια, στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Αθήνα, χιλιάδες πολίτες εργάζονται πρώτα για να πληρώσουν το νοίκι και έπειτα προσπαθούν να ζήσουν. Για πολλούς νέους ανθρώπους, η ανεξαρτησία μετατρέπεται σε άπιαστο όνειρο, ενώ για πολλές οικογένειες η στέγαση έχει γίνει καθημερινός αγώνας επιβίωσης.
Τα ενοίκια τρέχουν πιο γρήγορα από τους μισθούς
Με αύξηση 10,1% έτρεξαν τα ενοίκια στην Ελλάδα το 2025 σύμφωνα με την Eurostat, φέρνοντας τη χώρα στη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια στιγμή οι μισθοί δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό, η προσφορά κατοικιών παραμένει περιορισμένη και η αγορά πιέζει ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά.
Τι λέει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 είναι ξεκάθαρη:
Οι χώρες που κατάφεραν να συγκρατήσουν το κόστος στέγασης δεν βασίστηκαν μόνο σε επιδόματα.
Προχώρησαν σε ουσιαστικές παρεμβάσεις:
αύξησαν την παραγωγή νέων κατοικιών
ενίσχυσαν το κοινωνικό απόθεμα κατοικίας σε ποσοστά 20%-30%
απλοποίησαν δραστικά τις διαδικασίες αδειοδότησης
εφάρμοσαν σύγχρονο χωροταξικό σχεδιασμό
αξιοποίησαν δημόσια γη και ανενεργά κτίρια
Αντίθετα, κράτη που επέλεξαν να ενισχύσουν μόνο τη ζήτηση, μέσω επιδοτήσεων ενοικίων ή στεγαστικών δανείων – χωρίς αύξηση της προσφοράς, είδαν τις τιμές να εκτοξεύονται.
Η Κομισιόν είναι σαφής: Η αύξηση της προσφοράς κατοικιών αποτελεί τη μόνη μακροπρόθεσμη λύση.
Το «ένα ενοίκιο» που δεν είναι ένα ενοίκιο
Παρουσιάστηκε ως μια μεγάλη κοινωνική παρέμβαση η επιστροφή «ενός ενοικίου», ως ένα μέτρο που δήθεν θα ανακούφιζε ουσιαστικά τους ενοικιαστές και τα νοικοκυριά που πιέζονται από τη στεγαστική κρίση.
Όμως οι αριθμοί λένε μια διαφορετική αλήθεια.
Στις αρχικές εξαγγελίες, το μέτρο αφορούσε:
δημοσιονομικό κόστος περίπου 230 εκατ. ευρώ
στόχο 948.000 νοικοκυριά
Στην πράξη, το μέσο όφελος ανά δικαιούχο αντιστοιχούσε περίπου σε 242 ευρώ ετησίως.
Στη νέα εκδοχή του μέτρου:
δημοσιονομικό κόστος 25 εκατ. ευρώ
περίπου 70.000 δικαιούχοι
μέσο ποσό επιστροφής περίπου 372 ευρώ
Όταν όμως ζούμε σε μια αγορά όπου τα ενοίκια αυξάνονται με διψήφιο ρυθμό, όταν σε πολλές περιοχές το ενοίκιο απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, αυτά τα ποσά δεν ανατρέπουν την πραγματικότητα.
Δεν δίνουν λύση στο στεγαστικό πρόβλημα.
Δεν μειώνουν ουσιαστικά το βάρος του ενοικίου.
Δεν αλλάζουν την καθημερινότητα μιας οικογένειας ή ενός νέου ανθρώπου που παλεύει να σταθεί μόνος του.
Γιατί άλλο η επικοινωνία ενός μέτρου και άλλο η πραγματική του επίδραση στην κοινωνία.
Με τα ίδια χρήματα μπορούν να υπάρξουν μόνιμες λύσεις
Με το ίδιο ετήσιο αρχικό κονδύλι των 230 εκατ. ευρώ, δεδομένου ότι το μέτρο παρουσιάζεται ως μόνιμο, η Πολιτεία θα μπορούσε να προχωρήσει σε παρεμβάσεις με σαφώς μεγαλύτερο κοινωνικό αποτύπωμα και διαρκές αποτέλεσμα.
Θα μπορούσε, για παράδειγμα:
1.Να κατασκευάζει περίπου 2.045 κατοικίες 75 τ.μ. ετησίως σε οικόπεδα του Δημοσίου, διαθέτοντάς τες με προσιτά ενοίκια σε νέες οικογένειες και εργαζόμενους.
2.Εναλλακτικά, να δημιουργεί περίπου 4.380 φοιτητικές κατοικίες 35 τ.μ. κάθε χρόνο, δίνοντας ουσιαστική λύση στο οξύ στεγαστικό πρόβλημα των νέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
3.Να θεσπίσει φορολογικά κίνητρα προς ιδιοκτήτες, ώστε να μειώνουν ή να συγκρατούν το μίσθωμα κατά την ανανέωση συμβολαίων με τον ίδιο ενοικιαστή.
4.Να χρηματοδοτήσει ανακαινίσεις κλειστών ή παλαιών κατοικιών, ιδιαίτερα σε περιοχές υψηλής ζήτησης, με προϋπόθεση να διατίθενται σε κοινωνικά προσιτές τιμές.
Αυτές είναι πολιτικές που αυξάνουν την προσφορά κατοικίας, μειώνουν πραγματικά τις πιέσεις στην αγορά και αφήνουν μόνιμο αποτύπωμα στην κοινωνία.
Οι συνταξιούχοι δεν ζητούν φιλοδωρήματα – ζητούν σεβασμό
Όταν παρουσιάζεται ως ουσιαστική ενίσχυση η αύξηση από 250€ σε 300€, δηλαδή περίπου 50€ τον χρόνο επιπλέον για πολλούς δικαιούχους, η κοινωνία αντιλαμβάνεται αμέσως την απόσταση ανάμεσα στην ανακοίνωση και στην πραγματικότητα.
Γιατί ο συνταξιούχος δεν ζει με τίτλους ειδήσεων. Ζει με φάρμακα, ενοίκιο, λογαριασμούς, τρόφιμα και ανάγκες που αυξάνονται συνεχώς.
Την ίδια ώρα, οι συντάξεις στην Ελλάδα δεν ακολουθούν ούτε καν τον ρυθμό αύξησης του κατώτατου μισθού, ούτε φυσικά το πραγματικό κόστος ζωής και την ακρίβεια. Αυτό σημαίνει ότι χρόνο με τον χρόνο, μεγάλος αριθμός συνταξιούχων χάνει αγοραστική δύναμη και οδηγείται σε σιωπηλή φτωχοποίηση.
Και όλα αυτά ενώ:
δεν υπάρχει 13η και 14η σύνταξη
δεν έχουν αποδοθεί πλήρως τα αναδρομικά
χιλιάδες συνταξιούχοι οδηγήθηκαν στα δικαστήρια για να διεκδικήσουν δικαιώματα που έπρεπε να είχαν αποδοθεί αυτονόητα
πολλοί συμπολίτες μας που εμπιστεύτηκαν διαβεβαιώσεις Υπουργών της κυβέρνησης, τελικά έμειναν χωρίς αποκατάσταση
Είναι απαράδεκτο μια ευρωπαϊκή χώρα να μην σέβεται την τρίτη ηλικία.
Είναι απαράδεκτο άνθρωποι που εργάστηκαν δεκαετίες, πλήρωσαν εισφορές, στήριξαν οικογένειες και κράτησαν όρθια την κοινωνία στις δύσκολες εποχές, να αντιμετωπίζονται σήμερα με λογικές επικοινωνιακής διαχείρισης.
Η τρίτη ηλικία της χώρας δεν χρειάζονται εμπαιγμό. Οι συνταξιούχοι δεν χρειάζονται επικοινωνία. Χρειάζονται αξιοπρέπεια.
Οι 72 δόσεις είναι θετικό βήμα, αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα
Οι 72 δόσεις κινούνται προς σωστή κατεύθυνση, όμως αποτελούσαν αίτημα της αγοράς ήδη από το 2019, όταν σταμάτησαν οι 120 δόσεις από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
📍 ⏳ Δείτε και άλλες ειδήσεις για ΑΡΘΡΟ
Από τότε μέχρι σήμερα, αντί να μειωθούν, πολλές οφειλές διογκώθηκαν λόγω:
τόκων 8,6% ετησίως
προσαυξήσεων
πανωτοκίων
νέων επιβαρύνσεων μέσα σε περίοδο κρίσεων
Σε πολλές περιπτώσεις, η αρχική βασική οφειλή έχει αυξηθεί άνω του 42%.
Και αυτό αποτυπώνεται πλέον στα συνολικά μεγέθη της οικονομίας.
Οι οφειλές προς την Εφορία ανέρχονται περίπου σε 112,5 δισ. ευρώ, ενώ οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ και τα ασφαλιστικά ταμεία υπολογίζονται περίπου σε 47-48 δισ. ευρώ.
Συνολικά, το ιδιωτικό χρέος προς το κράτος και τα ασφαλιστικά ταμεία προσεγγίζει τα 160 δισ. ευρώ, μέγεθος που αποτυπώνει το εύρος του προβλήματος για την ελληνική οικονομία.
Παράλληλα, μόνο στο οκτάμηνο του 2025 δημιουργήθηκαν νέα ληξιπρόθεσμα χρέη ύψους 6,135 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά περίπου 24,8% σε σχέση με το 2024. Από αυτά, περίπου 5,7 δισ. ευρώ αφορούν απλήρωτους φόρους.
Την ίδια στιγμή:
2.317.582 οφειλέτες είναι ανοιχτοί σε κατασχέσεις
σε 1.636.279 οφειλέτες έχουν ήδη επιβληθεί αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών ή περιουσιακών στοιχείων
Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν μιλάμε για μεμονωμένες περιπτώσεις. Μιλάμε για μια κοινωνία και μια αγορά που πιέζονται διαρκώς.
Και σήμερα προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα:
Θα πληρώσουν οι πολίτες σε 72 δόσεις τα πανωτόκια;
Θα επιβαρυνθούν ξανά με επιπλέον τόκο, ανάλογα με τους μήνες που θα επιλέξουν να ρυθμίσουν;
Τελικά ποιος είναι ο ρόλος του Δημοσίου;
Να στηρίζει τον πολίτη και την πραγματική οικονομία ή να λειτουργεί ως τραπεζικό ίδρυμα, ως fund, ως servicer απέναντι στην κοινωνία;
Για έναν μικρό επαγγελματία αυτά δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι καθημερινή αγωνία, αδυναμία ενημερότητας, αποκλεισμός από χρηματοδότηση και φόβος απώλειας της επιχείρησης.
Οι 72 δόσεις είναι καλύτερες από το τίποτα. Όμως η κοινωνία χρειάζεται δίκαιες και βιώσιμες λύσεις, όχι ρυθμίσεις με τόκο πάνω σε διογκωμένα χρέη
Καύσιμα, φόροι και «βοήθειες» που εξαφανίζονται
Όταν σχεδόν το 50% της τιμής των καυσίμων αποτελεί φόρους και δασμούς, και η απάντηση είναι επίδομα 25€ τον μήνα, τότε δεν μιλάμε για ουσιαστική πολιτική.
Μιλάμε για ανακύκλωση ενός προβλήματος που πρώτα επιβαρύνει τον πολίτη και μετά του επιστρέφει ένα μικρό μέρος, με επικοινωνιακό περιτύλιγμα.
Ο εργαζόμενος που μετακινείται καθημερινά, ο επαγγελματίας που χρησιμοποιεί όχημα, η οικογένεια της περιφέρειας που δεν έχει εναλλακτική, το γνωρίζουν καλά.
Η χώρα στις τελευταίες θέσεις αγοραστικής δύναμης
Η Ελλάδα παραμένει στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αγοραστική δύναμη, μια πραγματικότητα που αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ απλό και βαθιά ανθρώπινο: ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.
Και όσο κι αν μικρές παροχές παρουσιάζονται ως μεγάλες μεταρρυθμίσεις, η αλήθεια επιστρέφει αμείλικτα κάθε φορά στο τραπέζι της κουζίνας, στο πορτοφόλι που αδειάζει, στην αγωνία των γονιών, στο άγχος κάθε οικογένειας για το πώς θα βγει ο επόμενος μήνας.
Η πολιτική δεν είναι διαφήμιση
Η πολιτική δεν είναι συνθήματα, επικοινωνιακά τεχνάσματα ή καλοστημένες εικόνες. Δεν είναι τίτλοι για ένα βράδυ στα δελτία ειδήσεων. Η πολιτική κρίνεται στην καθημερινότητα του πολίτη και στο αν μπορεί να δώσει πραγματικές λύσεις.
Η πολιτική είναι:
να μπορεί ένας νέος να φύγει από το παιδικό δωμάτιο
να μπορεί μια οικογένεια να πληρώνει το νοίκι χωρίς τρόμο
να μπορεί ένας συνταξιούχος να ζει με αξιοπρέπεια
να μπορεί ένας επαγγελματίας να ξανασταθεί όρθιος
Το πραγματικό ερώτημα: Θέλουμε μια πολιτεία που παράγει τίτλους εντυπώσεων ή μια πολιτεία που λύνει πραγματικά προβλήματα;
Θέλουμε πολιτική με όρους marketing ή πολιτική με μετρήσιμο αποτέλεσμα;
Θέλουμε πρόσκαιρες εντυπώσεις μιας ημέρας ή αξιοπρέπεια και προοπτική για ολόκληρη την κοινωνία;
Η κοινωνία δεν ζητά θαύματα, ούτε επικοινωνιακά τεχνάσματα και εύκολες υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα. Ζητά αλήθεια, δικαιοσύνη και σεβασμό. Ζητά ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας και μια πολιτεία που να στέκεται πραγματικά δίπλα της, αρωγός και σύμμαχος, όχι απέναντί της.
Θέμη Μπάκα
πολιτευτής Αχαΐας